2 godzin temu
Filmowa historia Kutna
Dla młodszych mieszkańców Kutna kino niemal automatycznie kojarzy się z Kutnowskim Domem Kultury. Niewielu zdaje sobie jednak sprawę z tego, iż miasto posiada niezwykle bogatą tradycję filmową, a na przestrzeni lat działało tu aż pięć kin. O tej trochę zapomnianej historii postanowiła przypomnieć kutnowska regionalistka Bożena Gajewska.
- Przed I wojną światową funkcjonowało w Kutnie 5 kin: Polonia, Moderne, Urania, Nowości, Olimpia. Oczywiście nie wszystkie w jednym czasie, ale w latach 1910-1912 mieszkańcy Kutna mogli wybierać jedno z trzech kin… - informuje Bożena Gajewska.
Natomiast przed II wojną światową w mieście działały dwa wiodące kina: „Polonia” w budynku przy ul. Sienkiewicza (w tzw. Nowej Oberży) i „Moderne” przy ul. Kilińskiego 2.
Jak zauważa regionalistka o niektórych kutnowskich kinematografach wiemy niewiele. Pojawiają się o nich nieliczne wzmianki, ale o innych można przeczytać w kutnowskiej przedwojennej prasie wiele ciekawostek.
czytaj także: Weekend pełen wydarzeń. Jazz, rock i teatr w woj. łódzkim
O historii kin w Kutnie możemy przeczytać także na stronie Muzeum Pałac Saski w Kutnie.
- W XIX wieku Kutno było ważnym ośrodkiem życia kulturalnego okolicznego ziemiaństwa. Do miasta przyjeżdżały rożnego rodzaju grupy artystyczne. Koncerty, przedstawianie teatralne i bale odbywały się w reprezentacyjnym gmachu tzw. „Nowej Oberży”. - czytamy na stronie muzeum w opracowaniu przygotowanym przez Jacka Saramowicza.
Jednym z bardziej znanych kin była „Urania”, uruchomiona w I dekadzie XX wieku w kompleksie budynków dawnego ratusza na Starym Rynku. Wśród bardziej konserwatywnych mieszkańców seanse filmowe budziły jednak sprzeciw. Kino postrzegano jako „tanią rozrywkę” dla robotników, młodzieży i dzieci, a dodatkowe kontrowersje wzbudzał repertuar oraz warunki sanitarne.
- Kinematograf „Urania” po godz. 21.00 wyświetlał specjalne seanse o treści pornograficznej dla dorosłych. Ostra krytyka i skargi do Magistratu doprowadziły do jego zamknięcia w 1911 roku… - zdradza Bożena Gajewska.
Zdecydowanie większą aprobatą cieszyło się kino „Moderne”, mieszczące się w gmachu Hotelu Polskiego przy ul. Kilińskiego 2. Sala kinowa była znacznie większa, posiadała choćby loże balkonowe. Właścicielem kina był wówczas Dawid Kolski. Filmy nieme wyświetlane były niemal każdego wieczoru i miały muzyczną oprawę na żywo - na pianinie grała pani Edelsztajnowa.
- W lipcu 1913 roku kinoteatr „Moderne” wystawił słynny obraz sztuki kinematograficznej „Quo Vadis” wg. nieśmiertelnego dzieła Henryka Sienkiewicza. Seans trwał dwie i pół godziny… - informuje Bożena Gajewska.
W 1914 roku na filmowej mapie Kutna pojawiła się „Olimpia”. Kinematograf przy ul. Pałacowej (obecnie Sienkiewicza) otworzyli Maria i Michał Pempkowscy – znane w mieście małżeństwo cyrkowców. Obok kina istniała sala przystosowana do występów cyrkowych, kręgielnia i ogród dla gości. Przez krótki czas działało również kino „Nowości”, znajdujące się w drewnianej szopie przy ul. Kilińskiego.
W dwudziestoleciu międzywojennym w Kutnie działały już tylko dwa kina: „Polonia” i „Moderne”. Największą popularnością cieszyła się „Polonia”, mieszcząca się w gmachu dawnej „Nowej Oberży”. Budynek „Nowej Oberży” powstał jeszcze w I połowie XIX wieku i był własnością Feliksa Mniewskiego – ówczesnego właściciela Kutna.
W 1928 r. kino „Polonia przeszło gruntowny remont. Zakupiony został najnowszy sprzęt kinowy. Poprawił się również repertuar filmowy. W „Polonii” wyświetlane częściej światowe dzieła filmowe, natomiast kino „Moderne” preferowało filmy polskie. Projekcje filmów w przerwach przeplatane były pokazami rewiowymi.
Trzy kina jednocześnie
Również po II wojnie światowej Kutno nie mogło narzekać na brak kin.
- Na przestrzeni lat działały 3 kina: od 1945 roku Kino-Teatr „Polonia” (później o nazwie 19 stycznia) przy ul. Teatralnej 1, kino „Kraj” od 1958 roku w siedzibie Fabryki Maszyn Rolniczych „Kraj” przy ul. Wyszyńskiego i kino w Kutnowskim Domu Kultury od 1972 roku. I wyobraźcie sobie, iż w okresie od 1972 roku do 1975 roku działały wszystkie trzy kina jednocześnie! - zauważa Bożena Gajewska.
Szczególne miejsce w pamięci mieszkańców zajmuje kino „19 stycznia”, później znów noszące nazwę „Polonia”. Przez 20 lat, od lat 70. do 90., kierowała nim Irena Gawle. Kino działało siedem dni w tygodniu, czasami od rana do wieczora.
- W swoim najlepszym czasie kino zatrudniało 16 pracowników, w tym 3 kinooperatorów. Działało ono także jako tzw. kino objazdowe. Kino to zawsze grało repertuar premierowy, czego nie można powiedzieć o pozostałych kinach kutnowskich w tym czasie. Często w kinie gościli znani aktorzy, reżyserzy spotykając się z widzami. W każdą niedzielę w ramach poranków filmowych dla dzieci mali Kutnianie z rodzicami oglądali filmy animowane i bajki. - dodaje Bożena Gajewska.
Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. W Kutnie działa jedno kino z dwiema salami w Kutnowskim Domu Kultury.
Więcej takich ciekawostek można przeczyatć w kutnowskich gazetach sprzed 1939 roku, które znajdują się w Miejskiej i Powitowej Bibliotece w Kutnie.
