Grodzisko najpiękniejszą wsią. W Kamieniu Śląskim bije serce wspólnoty

Tu nie wystarczy mieć ładne domy, zadbane ogródki i równy chodnik. W konkursie „Piękna Wieś Opolska” liczy się przede wszystkim to, czy wieś żyje, czy mieszkańcy potrafią działać razem i czy pamiętają, skąd pochodzą. W tym roku najlepiej pokazały to Grodzisko i Kamień Śląski.

Za nami 28. edycja konkursu „Piękna Wieś Opolska”, w tym roku odbywająca się pod hasłem „Dziedzictwo, tożsamość, wspólnota”. Do rywalizacji stanęło 21 wiejskich społeczności w dwóch kategoriach. I adekwatnie już samo słowo „rywalizacja” nie do końca tutaj pasuje. Bo choć ostatecznie ktoś musi być pierwszy, konkurs przede wszystkim pokazuje, ile dobrego dzieje się w opolskich wsiach dzięki ludziom, którym chce się zrobić coś więcej niż tylko zadbać o własne podwórko.

W kategorii „Najpiękniejsza Wieś – dziedzictwo i wspólnota” zwyciężyło Grodzisko w gminie Strzelce Opolskie.

Jurorów przekonało przede wszystkim to, iż miejscowe tradycje nie są tutaj eksponatem zamkniętym w gablocie. Izba tradycji „Śladami przeszłości”, pielęgnowanie śląskich zwyczajów, działalność organizacji, społeczna szkoła czy przestrzeń „Łączymy pokolenia” składają się na wieś, w której przeszłość rzeczywiście spotyka się z teraźniejszością.

Najważniejsi są jednak mieszkańcy. Komisja zwróciła uwagę właśnie na ich zaangażowanie i silne więzi między pokoleniami. Grodzisko uznano za wzorcowy przykład odnowy wsi opartej na własnym dziedzictwie i obywatelskiej aktywności. Do miejscowości trafi także nagroda w wysokości 18 tysięcy złotych.

Drugie miejsce podzieliły Biedrzychowice w gminie Głogówek i Walce. Każda z miejscowości otrzyma po 15 tysięcy złotych.

Biedrzychowice mają swoją Farską Stodołę – niezwykłe wiejskie muzeum, ale także miejsce spotkań i wspólnego działania. To w dużej mierze efekt wieloletniej pracy Róży Zgorzelskiej oraz mieszkańców, którzy potrafili ocalić kawałek śląskiej historii i jednocześnie zrobić z niego miejsce żywe. Komisja doceniła również działalność Stowarzyszenia Odnowa Wsi Biedrzychowice, troskę o historyczną zabudowę i murale przypominające o miejscowej tożsamości.

Walce pokazały z kolei, iż choćby zwykła przestrzeń publiczna może opowiadać historię miejscowości. Skwery, murale, Izba Tradycji i aktywność lokalnych organizacji tworzą razem opowieść o śląskich korzeniach wsi.

Trzecie miejsce, wraz z nagrodą 12 tysięcy złotych, zdobyły Główczyce w gminie Dobrodzień. To niewielka miejscowość, która udowadnia, iż liczba mieszkańców nie musi decydować o skali pomysłów.

Jednym z najlepszych przykładów jest organizowany przez OSP i mieszkańców międzynarodowy Fire Truck Show, przyciągający tysiące gości. Ale jurorzy dostrzegli także to, co dzieje się pomiędzy dużymi imprezami: pracę z młodzieżą, rozwój młodzieżowych drużyn pożarniczych i wspólną troskę o miejsca ważne dla całej społeczności.

Druga konkursowa kategoria nosiła nazwę „Miejsce – serce wspólnoty”. I tutaj określenie „serce” wyjątkowo dobrze pasuje do zwycięzcy.

Pierwszą nagrodę – 10 tysięcy złotych – otrzymał Kamień Śląski w gminie Gogolin za Centrum Integracji Wiejskiej.

To miejsce nie powstało wczoraj ani w ramach jednego projektu. Jest rezultatem ponad 30 lat konsekwentnej pracy mieszkańców. Z czasem wyrósł tutaj rozległy kompleks sportowy, rekreacyjny i społeczny, wykorzystujący również historyczne zabudowania. Są miejsca spotkań, przestrzenie dla wiejskich organizacji, baza noclegowa i część konferencyjna „Alwernia”, która od 2023 roku przyjęła około 5 tysięcy osób.

Kamień Śląski został doceniony właśnie za umiejętne połączenie starego z nowym – lokalnego dziedzictwa z nowoczesną infrastrukturą, a przede wszystkim za miejsce, które rzeczywiście służy mieszkańcom i pozostaje otwarte na gości.

Drugie miejsce i 7 tysięcy złotych zdobyło Centrum Aktywności Kulturalno-Sportowej w Rozmierce w gminie Strzelce Opolskie. Boiska, świetlica i duża wiata są tutaj nie tylko infrastrukturą, ale przestrzenią wypełnioną wydarzeniami sportowymi, kulturalnymi, rodzinnymi i integracyjnymi. Jurorzy szczególnie wysoko ocenili współpracę mieszkańców, szkoły i lokalnych organizacji.

Trzecie miejsce oraz 5 tysięcy złotych przypadło Chałpce Starzików w Bogacicy w gminie Kluczbork.

To zupełnie inny rodzaj miejsca – niewielki i kameralny, ale pełen pamięci. Zgromadzono tu dawne sprzęty, fotografie, dokumenty, stroje i przedmioty codziennego użytku. Rzeczy, które pojedynczo mogłyby skończyć gdzieś na strychu albo zostać wyrzucone, razem opowiadają historię życia poprzednich pokoleń.

I chyba właśnie na tym polega sens „Pięknej Wsi Opolskiej”. Piękna wieś nie musi być pocztówkowa. Musi mieć ludzi, którzy czują, iż to ich miejsce, pamiętają o jego historii i potrafią zrobić coś wspólnie.

W Grodzisku, Kamieniu Śląskim, Biedrzychowicach, Walcach, Główczycach, Rozmierce i Bogacicy takich ludzi najwyraźniej nie brakuje.