Ile razy w roku możesz zmienić lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej? Ile kosztują zmiany lekarza POZ? I jak zmienić lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej?

Ponad 2,6 mln pacjentów na Dolnym Śląsku korzysta z opieki lekarzy rodzinnych. Do dyspozycji mieszkańców regionu pozostaje ponad 1000 przychodni mających kontrakt z Dolnośląskim Oddziałem Wojewódzkim NFZ. Wybór placówki ma znaczenie nie tylko podczas choroby, ale również przy profilaktyce, konsultacjach i kontynuowaniu leczenia.

Pacjenci nie są jednak na stałe przypisani do jednej przychodni. Mogą zdecydować się na inną. Warto przy tym wiedzieć, kiedy taka decyzja nie wiąże się z żadnymi kosztami, a w jakich okolicznościach trzeba zapłacić.

Zmiana lekarza POZ

Osoby korzystające z leczenia finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia mogą samodzielnie wybrać lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarkę POZ, a kobiety również położną POZ.

– Decyzja zmiany lekarza POZ może wynikać z różnych przyczyn. Zmiana adresu zamieszkania, niezadowolenie z obecnej opieki, długi czas oczekiwania czy brak nowoczesnego sprzętu w przychodni. Podejmując decyzję o zmianie lekarza nie musimy nikomu podawać powodu, którym się kierujemy. Lekarza, pielęgniarkę i położną POZ możemy bezpłatnie zmienić 2 razy z w roku kalendarzowym. – wskazuje Anna Szewczuk-Łebska rzecznik prasowy DOW NFZ.

Za trzecią i każdą następną zmianę trzeba zapłacić 80 zł. Opłata dotyczy pojedynczego wyboru, dlatego osoba zmieniająca jednocześnie lekarza, pielęgniarkę i położną po raz trzeci może ponieść łączny koszt 240 zł.

Dane dolnośląskiego NFZ pokazują, iż takie sytuacje nie należą do częstych. W 2024 roku trzeciego i kolejnego wyboru dokonało w regionie około 1,5 tys. osób. W 2025 roku liczba ta spadła do niespełna 1,3 tysiąca pacjentów.

Bezpłatna zmiana lekarza

Nie każda trzecia lub następna zmiana oznacza konieczność wniesienia opłaty. Przepisy przewidują wyjątki, które pozwalają pacjentowi ponownie wybrać lekarza, pielęgniarkę lub położną bez ponoszenia kosztów. Bezpłatna zmiana jest możliwa, gdy:

• pacjent zmienia miejsce zamieszkania;
• wybrany wcześniej lekarz, pielęgniarka lub położna zaprzestają udzielania świadczeń;
• dochodzi do zamknięcia przychodni;
• pacjent kończy 18 lat.

W takich przypadkach choćby kolejna deklaracja nie powinna wiązać się z opłatą. Pacjent nie musi również uzasadniać swojej decyzji, jeżeli chce zmienić dotychczasową placówkę z innych powodów.

Internetowe Konto Pacjenta

Zmiana lekarza nie wymaga osobistej wizyty w przychodni tylko po to, by złożyć deklarację. Można zrobić to elektronicznie przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) albo wypełnić dokument bezpośrednio w wybranej placówce. Deklaracji nie można złożyć za pośrednictwem aplikacji mobilnej IKP.

Aby korzystać z opieki lekarza, pielęgniarki lub położnej podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), należy złożyć pisemną deklarację wyboru stacjonarnie w wybranej przez siebie placówce lub elektronicznie przez Internetowe Konto Pacjenta, jednak nie da się tego zrobić w aplikacji na telefonie.

Aby dokonać zmiany online, należy zalogować się na stronie Internetowego Konta Pacjenta, przejść do zakładki „Moje konto”, a następnie znaleźć sekcję „Twoja Podstawowa Opieka Zdrowotna (POZ)” i wybrać opcję „Wypełnij deklarację”. Po wskazaniu przychodni trzeba wybrać odpowiedniego lekarza, pielęgniarkę lub położną i zatwierdzić formularz.

Jeżeli deklaracja dotyczy dziecka, najpierw należy przejść do jego konta za pośrednictwem zakładki „Upoważnienia”. Wybór można anulować, dopóki deklaracja nie zostanie zaakceptowana przez placówkę.

Deklaracja POZ

Przychodnia powinna rozpatrzyć deklarację w ciągu siedmiu dni. W praktyce czas ten może zależeć od organizacji pracy placówki. Samo wysłanie formularza nie daje jeszcze pewności, iż pacjent został zapisany do wybranego lekarza.

Placówka może odmówić przyjęcia deklaracji, na przykład wtedy, gdy nie ma możliwości objęcia opieką kolejnego pacjenta. Zdarza się również, iż formularz zostaje automatycznie odrzucony, jeżeli przychodnia nie podejmie go w systemie. W takiej sytuacji pacjent otrzymuje informację o nierozpatrzeniu deklaracji. Aby ustalić przyczynę, powinien skontaktować się bezpośrednio z wybraną placówką.

Opieka koordynowana

Przed złożeniem deklaracji warto sprawdzić położenie przychodni, możliwości dojazdu oraz ofertę dostępnych usług.

– Z reguły z żadnym lekarzem nie mamy kontaktu tak często jak z lekarzem POZ. To tutaj koncentruje się większość naszego leczenia. Dlatego wybór placówki warto dobrze przemyśleć i złożyć deklarację tam gdzie mamy np. dobry dojazd lub tam gdzie mamy dostęp do takich świadczeń jak opieka koordynowana – dodaje Anna Szewczuk-Łebska.

Warto również rozważyć zapisanie całej rodziny do tej samej przychodni. Zgromadzenie informacji o stanie zdrowia jej członków w jednej placówce może ułatwić lekarzom ocenę niektórych problemów zdrowotnych i prowadzenie leczenia.