
Fot. Shutterstock
Do których lekarzy nikt nie potrzebuje skierowania?
Niezależnie od posiadanych uprawnień dodatkowych, polskie prawo przewiduje grupę lekarzy specjalistów, do których dostęp jest powszechny i nie wymaga żadnych dokumentów od lekarza rodzinnego. W 2026 roku na tej liście znajdują się:
- Ginekolog i położnik
- Dentysta (stomatolog)
- Wenerolog
- Onkolog
- Psychiatra
Warto pamiętać, iż w przypadku onkologa brak wymagań formalnych ma na celu jak najszybsze wdrożenie diagnostyki w ramach pakietu onkologicznego (karta DiLO), co jest najważniejsze dla powodzenia leczenia.
Uprzywilejowane grupy pacjentów – Tabela uprawnień 2026
Dla wybranych grup pacjentów katalog dostępnych specjalistów bez skierowania jest znacznie szerszy. Obejmuje on osoby, które ze względu na swój status społeczny lub stan zdrowia wymagają szczególnej opieki:
| Inwalidzi wojenni i wojskowi | Wszyscy specjaliści bez skierowania | Legitymacja inwalidy |
| Kombatanci i osoby represjonowane | Pełny dostęp poza kolejnością | Legitymacja kombatancka / Zaświadczenie |
| Osoby z niepełnosprawnością (znaczny stopień) | Wizyta bez skierowania i poza kolejnością | Orzeczenie o znacznym stopniu |
| Zasłużeni Honorowi Dawcy Krwi/Tkanek | Dostęp poza kolejnością (do wybranych) | Legitymacja dawcy |
| Pacjenci z gruźlicą / zakażeni HIV | Specjalistyczne leczenie dedykowane | Dokumentacja medyczna |
Szczególne przypadki: Uzależnienia i służby mundurowe
Zasady z 2026 roku przewidują również brak konieczności posiadania skierowania dla osób zmagających się z uzależnieniami (alkohol, środki odurzające) w ich przypadku pomoc w placówkach odwykowych udzielana jest natychmiastowo. Podobne ułatwienia dotyczą czynnych żołnierzy i pracowników wojska w zakresie medycyny pracy oraz badań psychologicznych prowadzonych przez wojskowe komisje lekarskie.
Co to oznacza dla Twojego portfela i zdrowia?
Znajomość tych przepisów to nie tylko wygoda, ale konkretne oszczędności czasu i pieniędzy w 2026 roku:
- Omijanie prywatnych wizyt: Pacjenci często płacą za prywatną wizytę tylko dlatego, by nie czekać na skierowanie z POZ. Sprawdzenie swoich uprawnień pozwala zaoszczędzić od 200 do 400 zł na pojedynczej konsultacji.
- Czas to zdrowie: W przypadku onkologii czy psychiatrii, możliwość zapisu bezpośredniego skraca czas diagnozy o cenne tygodnie.
- Prawo do pierwszeństwa: Pamiętaj, iż osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności mają prawo zostać przyjęte w dniu zgłoszenia (lub najpóźniej w ciągu 7 dni roboczych), co jest potężnym narzędziem w walce z odległymi terminami.
- Weryfikacja w rejestracji: Placówki medyczne mają obowiązek respektować Twoje uprawnienia dodatkowe. Warto mieć przy sobie fizyczny dokument (legitymację lub orzeczenie), aby uniknąć sporów w okienku rejestracji.
Źródło: Opracowanie na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz analizy serwisu Forsal dotyczącej dostępu do specjalistów w 2026 roku.

1 godzina temu












