2 godzin temu
Najczęściej wykonywane w Polsce zawody to sprzedawcy sklepowi i kasjerzy, kierowcy samochodów ciężarowych, magazynierzy oraz nauczyciele szkół podstawowych; najbardziej sfeminizowane zawody to położne, specjalistki ds. wychowania małego dziecka oraz asystentki dentystyczne – wynika z raportu GUS.
Raport Głównego Urzędu Statystycznego „Zróżnicowanie zawodów na rynku pracy w Polsce” został zaprezentowany na czwartkowym briefingu prasowym, który był częścią VI Kongresu Statystyki Polskiej.Dane są wynikiem pracy eksperymentalnej, której celem było dostarczenie informacji na temat zawodów wykonywanych przez 14,1 mln pracujących w gospodarce narodowej oraz 1,4 mln osób wykonujących pracę na podstawie umów zlecenia i pokrewnych. Raport prezentuje wyniki dla 443 grup zawodowych, pokazujące stan na 31 grudnia 2024 r.Dyrektor Departamentu Metodologii i Jakości Badań GUS Dominik Dąbrowski zaznaczył, iż wśród pracujących w gospodarce narodowej dominują sprzedawcy sklepowi i kasjerzy, kierowcy samochodów ciężarowych, magazynierzy oraz nauczyciele szkół podstawowych. Te cztery grupy stanowią 13,5 proc. wszystkich zawodów obecnych na rynku pracy.
Dodał, iż kobiety najczęściej dominują w zawodach związanych z sektorem opieki zdrowotnej oraz edukacji. Do najbardziej sfeminizowanych zawodów należą: położne, specjalistki ds. wychowania małego dziecka oraz asystentki dentystyczne. Wśród mężczyzn dominują zawody wymagające przede wszystkim siły fizycznej. Do najbardziej zmaskulinizowanych należą: górnicy, murarze, operatorzy maszyn rolniczych i dekarze. Zrównoważoną strukturę płci można zauważyć przede wszystkim wśród właścicieli sklepów, piekarzy i cukierników, pracowników usług domowych oraz szefów kuchni.
Z zaprezentowanego raportu wynika, iż między grupami zawodowymi wyraźnie zróżnicowany jest średni wiek pracujących. Najmłodsi są pracownicy zajmujący się przygotowywaniem posiłków typu fast food oraz sportowcy i dżokeje. Pracownicy ci mają średnio 29 lat. kilka wyższą średnią wieku charakteryzują się modelki i modele oraz stewardzi – 31 lat.
Najstarszą grupę pracujących stanowią lekarze specjaliści oraz lekarze dentyści specjaliści, których średni wiek wynosi odpowiednio: 56 i 55 lat. Przekroczenie progu 50 lat średniego wieku dotyczy szerokiego spektrum zawodów – od pielęgniarek z tytułem specjalisty, sędziów i duchownych, po techników analityki medycznej, ekonomistów czy przedstawicieli władz publicznych.
Zdaniem Dąbrowskiego fakt, iż średni wiek lekarzy, lekarzy dentystów i pielęgniarek posiadających specjalizację przekracza 50 lat, może zapowiadać pojawienie się w przyszłości niedoborów kadrowych w sektorze ochrony zdrowia. Dodatkowo lekarze od lat znajdują się na liście zawodów deficytowych w większości powiatów w Polsce.
Według eksperta istotną grupę osób pracujących w Polsce stanowią cudzoziemcy. Dąbrowski zaznaczył, iż wśród cudzoziemców pracujących w gospodarce narodowej najliczniejszą grupę (70 proc.) stanowią Ukraińcy. Na kolejnych miejscach plasują się Białorusini (13 proc.), Hindusi (1,8 proc.) i Gruzini (1,4 proc.). Najczęściej wykonywanym przez cudzoziemców zawodem jest kierowca samochodu ciężarowego – wykonuje go 12,6 proc. osób. Kolejne miejsca zajmują magazynierzy (4,5 proc.) oraz programiści aplikacji (3,1 proc.). Kobiety stanowią 37 proc. wszystkich pracujących cudzoziemców i najczęściej podejmują pracę jako sprzedawcy sklepowi (5,4 proc. wśród kobiet), magazynierzy (5,3proc.) oraz pomoce i sprzątaczki (4,9 proc.).
W raporcie uwzględniono również osoby wykonujące pracę wyłącznie na podstawie umów zlecenia i pokrewnych. Najczęściej na tej podstawie zatrudniane są pomoce i sprzątaczki oraz robotnicy wykonujący prace proste w przemyśle. Te dwie grupy stanowią łącznie blisko 10 proc. wykonujących pracę na podstawie umów zlecenia i pokrewnych.
Grupa ta jest również mocno zróżnicowana pod względem wieku. W niektórych zawodach pracują głównie osoby w wieku emerytalnym, w innych dominują młodzi pracownicy. Najstarsze grupy to przedstawiciele władz publicznych i lekarze specjaliści, osiągający średnio 65 lat, a tuż za nimi inżynierowie górnictwa czy technicy analityki medycznej. Na przeciwnym biegunie znajdują się zawody o najmłodszym profilu demograficznym – sportowcy, dżokeje i demonstratorzy wyrobów, ze średnim wiekiem około 27 lat, a także pracownicy gastronomii, obsługi klienta, usług osobistych oraz transportu.
Dąbrowski zaznaczył, iż dzięki współpracy z ekspertami z NASK w raporcie udało się wyodrębnić zawody, które są najbardziej podatne na automatyzację, i w których znaczna część obowiązków może niedługo zostać przejęta przez AI. Do najbardziej zagrożonych zawodów należą operatorzy wprowadzania danych, operatorzy edytorów tekstów, pracownicy do spraw rachunkowości i księgowości oraz pracownicy do spraw statystyki, ubezpieczeń i finansów. Z raportu wynika, iż w zawodach tych pracuje w tej chwili 640 tys. osób; 77,2 proc. z nich stanowią kobiety, a średni wiek pracowników wynosi 40 lat.
VI Kongres Statystyki Polskiej objęty jest patronatem Polskiej Agencji Prasowej.
