Niebo nad Polską niczym w Szwecji. W części kraju już można obserwować niezwykłe zjawisko

Niewiele osób wie, iż również w Polsca można obserwować tzw. białe noce. W naszych warunkach oznacza to, iż po zachodzie Słońca niebo nie staje się całkowicie ciemne, a noc astronomiczna przestaje występować. Pierwsze oznaki zjawiska pojawiły się już 9 maja w Jastrzębiej Górze, a w kolejnych dniach obejmą m.in. Gdańsk, Warszawę, Wrocław i Kraków. W niektórych regionach jasne noce utrzymają się aż do początku sierpnia.

Białe noce nad Polską i coraz jaśniejsze niebo nocą

Choć białe noce wielu osobom kojarzą się przede wszystkim ze Skandynawią czy kołem podbiegunowym, zjawisko regularnie występuje również w Polsce. Jest ono związane ze zbliżającym się przesileniem letnim, które przypada około 21 czerwca. W tym okresie Słońce po zachodzie chowa się zbyt płytko pod horyzont, aby niebo mogło osiągnąć pełną ciemność.

Z punktu widzenia astronomii noc astronomiczna występuje dopiero wtedy, gdy tarcza słoneczna znajduje się co najmniej 18 stopni poniżej horyzontu. W maju i czerwcu w północnej części Polski warunek ten przestaje być spełniany. Zamiast ciemnej nocy pojawia się długi zmierzch, który płynnie przechodzi w świt.

W praktyce oznacza to, iż choćby po północy na północnym niebie utrzymuje się charakterystyczna jasna poświata. W rejonie wybrzeża Bałtyku widoczność słabszych gwiazd staje się mocno ograniczona, a na niebie pozostają jedynie najjaśniejsze obiekty.

Jastrzębia Góra rozpoczęła sezon białych nocy

Jak poinformował profil „Z Głową w Chmurach” na Facebooku, pierwszym miejscem w Polsce, gdzie rozpoczęły się białe noce, była Jastrzębia Góra. Zjawisko pojawiło się tam już 9 maja i potrwa aż do 5 sierpnia. Oznacza to niemal trzy miesiące bez pełnoprawnej nocy astronomicznej.

Podobna sytuacja dotyczy także innych miast północnej Polski. Mieszkańcy Gdańska, Gdyni czy Szczecina już obserwują wyraźnie jaśniejsze wieczory i bardzo krótkie noce. Z każdym kolejnym dniem efekt będzie się jeszcze bardziej pogłębiał.

20 maja białe noce rozpoczną się w Warszawie. W stolicy zjawisko potrwa do 24 lipca. Kilka dni później obejmie również Łódź, Radom, Wrocław oraz Lublin. Na południu kraju okres jasnych nocy będzie wyraźnie krótszy. W Krakowie i Katowicach rozpocznie się około 1 czerwca i zakończy 12 lipca.

Najkrócej białe noce utrzymają się w Bieszczadach. W Ustrzykach Górnych rozpoczną się 9 czerwca i zakończą już 3 lipca.

Obserwacje gwiazd utrudnione, ale pojawią się obłoki srebrzyste

Dla miłośników astronomii okres białych nocy oznacza znacznie trudniejsze warunki obserwacyjne. Jasne tło nieba utrudnia dostrzeżenie słabszych gwiazd, galaktyk czy mgławic. Problem pojawia się choćby z obserwacją zorzy polarnej, która podczas jasnych nocy często ginie w północnej łunie.

Astronomowie zwracają uwagę, iż szczególnie trudne stają się obserwacje tzw. obiektów głębokiego nieba. W wielu miejscach Polski choćby przy dobrej pogodzie kontrast nieba jest zbyt mały, aby dostrzec słabsze struktury.

Jednocześnie okres białych nocy sprzyja obserwacjom obłoków srebrzystych. Są to najwyżej położone chmury w atmosferze ziemskiej, które pojawiają się latem po zmroku i odbijają światło słoneczne znajdujące się pod horyzontem. Zjawisko jest szczególnie dobrze widoczne właśnie podczas krótkich, jasnych nocy.

Według obserwatorów pierwsze obłoki srebrzyste mogą pojawić się już pod koniec maja. Najczęściej widoczne są nad północnym horyzontem między późnym wieczorem a świtem.

Białe noce coraz bardziej widoczne w dużych miastach

Eksperci zwracają uwagę, iż efekt białych nocy staje się szczególnie zauważalny w dużych aglomeracjach. Dodatkowe rozświetlenie nieba powoduje bowiem także sztuczne oświetlenie miast. W efekcie mieszkańcy Warszawy, Trójmiasta czy Szczecina mogą mieć wrażenie, iż noc praktycznie nie zapada.

Zjawisko będzie stopniowo narastało aż do przesilenia letniego. Najjaśniejsze noce przypadną na drugą połowę czerwca. Dopiero po 21 czerwca długość nocy zacznie się ponownie wydłużać, choć na północy kraju białe noce pozostaną widoczne jeszcze przez wiele tygodni.