1 godzina temu
Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan na Wzgórzu św. Wojciecha to jedno z najbardziej wyjątkowych miejsc pamięci w stolicy regionu. Spoczywają tam uczestnicy walk o niepodległość, dawni prezydenci Poznania, działacze społeczni i osoby, których działalność miała ogromne znaczenie dla rozwoju miasta.
Nekropolia jest jednocześnie miejscem, w którym upływ czasu pozostawia coraz wyraźniejsze ślady. Deszcz, mróz, wilgoć i zmieniające się temperatury powodują stopniowe niszczenie historycznych nagrobków. Szczególnie podatne na uszkodzenia są pomniki wykonane z piaskowca.
Od 27 lat o zachowanie tego dziedzictwa zabiegają członkowie Koła Przewodników PTTK im. Marcelego Mottego. Każdego roku w okresie Wszystkich Świętych pojawiają się na cmentarzu z puszkami, zbierając pieniądze na renowację kolejnych nagrobków.
Jak wyjaśniał w rozmowie z Radiem Poznań przewodnik Stefan Żurek, potrzeby są znacznie większe niż możliwości finansowe organizatorów zbiórki.
Na cmentarzu znajduje się około 580 grobów, z których wiele wymaga prac konserwatorskich. Problem polega również na tym, iż odnowienie zabytkowego pomnika nie zawsze oznacza rozwiązanie problemu na kolejne dziesięciolecia.
Nagrobki wykonane z piaskowca są szczególnie narażone na działanie warunków atmosferycznych. Zdarza się więc, iż pomnik poddany renowacji po kilku latach ponownie wymaga interwencji konserwatorów.
To sprawia, iż choćby wieloletnie kwesty nie pozwalają zakończyć wszystkich potrzebnych prac.
Jednym z ostatnich efektów zaangażowania poznańskich przewodników było odnowienie pomnika 16-letniej Geni Hryniewiczówny. Dzięki środkom pochodzącym ze zbiórek udało się przywrócić odpowiedni stan miejsca pamięci młodej dziewczyny.
Takie przedsięwzięcia pokazują, iż kwestowanie nie służy wyłącznie odnawianiu grobów najbardziej rozpoznawalnych postaci historycznych. Pomoc obejmuje również mniej znane nagrobki, które ze względu na wiek i wartość historyczną zasługują na zachowanie.
W tym roku przewodnicy ponownie pojawili się na Cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan. Można ich spotkać w sobotę, niedzielę i poniedziałek, w godzinach od 10:00 do 18:00.
Oznacza to, iż osoby odwiedzające nekropolię 1 listopada będą miały okazję wesprzeć renowację historycznych pomników.
Podobna inicjatywa odbywa się również w Pile. Tam pieniądze na odnowienie mogił uczestników Powstania Wielkopolskiego zbierają kibice Lecha Poznań oraz członkowie Stowarzyszenia Pilscy Patrioci.
Akcja organizowana jest już po raz dwudziesty.
Jak informuje Maciej Stryjacz ze stowarzyszenia, na pilskich cmentarzach spoczywa około 80 powstańców wielkopolskich. Organizatorzy chcą zadbać o zachowanie miejsc ich pochówku i przypominać kolejnym pokoleniom o osobach, które walczyły o niepodległość regionu.
Wolontariusze kwestują przy głównej bramie cmentarza komunalnego oraz pozostałych wejściach na nekropolię.
Według organizatorów zbiórka spotyka się z pozytywnym odbiorem mieszkańców. Szczególnie poruszające są spotkania z rodzinami powstańców, które podczas odwiedzania grobów opowiadają historie swoich przodków.
Nie brakuje również osób niemających bezpośrednich rodzinnych związków z uczestnikami powstania, a mimo to chętnie wspierających inicjatywę.
W Pile kwestowanie będzie kontynuowane jeszcze w niedzielę, 1 listopada, od godziny 7:00 do 17:00.
Obie akcje łączy jeden cel – zachowanie miejsc pochówku, które są istotną częścią historii Wielkopolski.
W przypadku zabytkowych cmentarzy znaczenie ma nie tylko sam nagrobek, ale także zapisane na nim nazwisko, data i historia człowieka, którego upamiętnia. Zniszczenie pomnika może oznaczać bezpowrotną utratę cennego świadectwa przeszłości.
Dlatego coroczne zbiórki organizowane w Poznaniu i Pile mają wymiar wykraczający poza zwykłe prace porządkowe. Pomagają chronić historyczne nekropolie oraz zachować pamięć o ludziach, którzy przez pokolenia współtworzyli dzieje regionu.
Tegoroczne Wszystkich Świętych to kolejna okazja, aby podczas odwiedzania grobów bliskich wesprzeć również ratowanie tych miejsc spoczynku, o które nie zawsze ma już kto zadbać.
