Nowa strategia transportowa Bochni do 2033 roku przyjęta. Co zakłada Plan Zrównoważonej Mobilności?

1 godzina temu

Bochnia zyskała nową strategię transportową na najbliższe lata. Podczas styczniowej sesji radni przyjęli „Plan Zrównoważonej Mobilności na obszarze gminy miejskiej Bochnia na lata 2026-2033” – najważniejszy dokument, który wyznacza kierunki rozwoju komunikacji, ścieżek rowerowych oraz ruchu pieszego w mieście.

W skrócie:

Rada Miasta Bochnia przyjęła nową strategię transportową – Plan Zrównoważonej Mobilności na lata 2026–2033.
Dokument wyznacza kierunki rozwoju komunikacji w mieście, stawiając na pieszych, rowerzystów i transport zbiorowy.
Plan zakłada m.in. rozbudowę ścieżek rowerowych, poprawę infrastruktury pieszej oraz lepszą integrację różnych środków transportu.
Strategia ma pomóc w ograniczeniu korków i stworzeniu tzw. „miasta krótkich dystansów”.
Posiadanie planu jest warunkiem ubiegania się o dotacje unijne na inwestycje transportowe.
Autorzy dokumentu określili go jako „konstytucję mobilności” Bochni.
Radni zgodzili się, iż plan ma charakter ramowy, ale zawiera cenne dane i wytyczne.
W trakcie dyskusji pojawiły się pytania, czy dokument przełoży się na realne działania.
Uchwała została przyjęta jednogłośnie – 21 głosami „za”.

Czym jest Plan Zrównoważonej Mobilności?

Plan Zrównoważonej Mobilności Miejskiej (często spotykany pod skrótem SUMP – od angielskiego Sustainable Urban Mobility Plan) to długofalowa strategia, która zmienia priorytety w projektowaniu transportu, stawiając potrzeby mieszkańców ponad przepustowość dróg dla samochodów. Jego celem jest stworzenie systemu, w którym piesi, rowerzyści oraz pasażerowie komunikacji zbiorowej mogą przemieszczać się szybciej, bezpieczniej i w sposób bardziej ekologiczny. Dokument ten porządkuje planowane inwestycje transportowe w oparciu o analizy ruchu i jest wymaganym załącznikiem przy ubieganiu się o wysokie dotacje unijne na rozwój infrastruktury.

Co znajduje się w dokumencie?

Przyjęty dokument to obszerna strategia (193 strony), która diagnozuje obecne problemy komunikacyjne Bochni i wskazuje konkretne rozwiązania na najbliższe lata. Plan opiera się na analizie potoków ruchu oraz preferencji mieszkańców, a jego głównym celem jest stworzenie „miasta krótkich dystansów”. Oznacza to takie projektowanie przestrzeni, by najważniejsze usługi i punkty docelowe były łatwo dostępne bez konieczności używania samochodu, co ma bezpośrednio przełożyć się na mniejsze korki w centrum.

W praktyce plan wyznacza priorytety dla kluczowych inwestycji infrastrukturalnych. Wśród założeń znajduje się rozbudowa sieci bezpiecznych ścieżek rowerowych oraz poprawa komfortu pieszych poprzez modernizację chodników i doświetlenie przejść. Dokument kładzie również duży nacisk na integrację różnych środków transportu – zakłada m.in. optymalizację rozkładów jazdy komunikacji miejskiej oraz dalszy rozwój węzłów przesiadkowych, które ułatwią łączenie jazdy pociągiem, autobusem czy rowerem.

Co istotne dla budżetu miasta, Plan Zrównoważonej Mobilności nie jest jedynie teoretyczną wizją, ale realnym narzędziem finansowym. Posiadanie aktualnego dokumentu tego typu jest w tej chwili warunkiem koniecznym, aby Bochnia mogła skutecznie ubiegać się o fundusze zewnętrzne, w tym dotacje unijne z KPO czy programów regionalnych. Dzięki niemu miasto otwiera sobie drogę do zdobycia milionowych dofinansowań na nowoczesny tabor autobusowy, budowę parkingów oraz rewitalizację kluczowych ciągów komunikacyjnych.

Konstytucja mobilności dla mieszkańców

Zanim radni przystąpili do głosowania, zapoznali się z merytoryczną prezentacją projektu, po której nastąpiła krótka wymiana opinii.

Przedstawiciel wykonawcy (spółki LPW z Katowic, która przygotowała dokument za około 40 tys. zł) podkreślił podczas sesji, iż plan nie jest jedynie zbiorem inwestycji, ale swoistą „konstytucją mobilności”. Projekt realizowano w trzech etapach: od szczegółowej diagnozy systemu transportowego, przez konsultacje z urzędnikami i ankiety wśród mieszkańców, aż po stworzenie ostatecznej wizji. Autorzy opracowania skupili się na walce z wykluczeniem komunikacyjnym oraz likwidacji tzw. białych plam na transportowej mapie Bochni, co ma doprowadzić do zmniejszenia uzależnienia mieszkańców od samochodów osobowych.

Strategia zakłada, iż transport powinien być dopasowany do rzeczywistych potrzeb użytkowników, a nie odwrotnie. Analizy objęły m.in. dostępność stacji kolejowej w Bochni, czas dotarcia do kluczowych punktów miasta oraz potrzeby mieszkańców, którzy codziennie dojeżdżają do centrum. Dokument wskazuje kierunki rozwoju, które mają wzmocnić atrakcyjność gospodarczą i turystyczną miasta, ułatwiając jednocześnie dojazd do Krakowa czy Tarnowa.

Eksperci zaznaczyli, iż plan ma charakter strategiczny i wyznacza ogólne kierunki działań do 2033 roku, z perspektywą choćby do roku 2040. Wskazano w nim sześć pakietów działań, obejmujących m.in. poprawę jakości transportu zbiorowego, racjonalne zarządzanie przestrzenią parkingową oraz zwiększenie bezpieczeństwa ruchu poprzez audyty i uspokajanie ruchu. Jak wyjaśnił przedstawiciel wykonawcy: – Nie chodzi o przekreślenie dotychczasowego rozwoju systemu, ani o zakaz korzystania z samochodów, ale o przyjęcie nowej koncepcji kształtowania systemu transportowego.

Przyjęcie dokumentu jest sygnałem dla funduszy zewnętrznych, iż Bochnia ma przemyślaną wizję rozwoju. Choć plan dopiero otwiera realne działania inwestycyjne, autorzy przekonywali radnych, iż to niezbędny fundament do ubiegania się o dofinansowania, np. na wymianę floty autobusowej na niskoemisyjną. Podsumowując prezentację, gość sesji stwierdził krótko: – Jestem przekonany, iż przyjęcie tego dokumentu nie zaszkodzi, a może pomóc.

Dokument ogólny, ale z ważnymi wskazówkami

Radni dyskutując nad Planem Zrównoważonej Mobilności zgodzili się, iż dokument ma przede wszystkim charakter ramowy. Już na wstępie wskazywano, iż plan „jest bardzo ogólny” i „jest to dopiero ramowy program działania”, który „nie zawiera konkretnych wytycznych”. Jednocześnie zaznaczano, iż taki ogólny charakter dokumentu jest celowy – szczegółowe zapisy mogłyby bowiem ograniczyć miastu swobodę w wyborze lokalizacji inwestycji, parkingów czy wprowadzaniu zmian w przyszłości. Kluczowym motywem poparcia było jednak to, iż posiadanie planu daje przewagę przy ubieganiu się o środki zewnętrzne.

– Zwróciłem uwagę na fakt, iż nazwał pan ten dokument pewnego rodzaju konstytucją, która jest dokumentem ogólnym, ale wytycza ogólne kierunki dla polityki transportowej naszego miasta. Na plus tego dokumentu jest to, iż zawiera ogromną ilość danych statystycznych, które uważam można wykorzystywać nie tylko przy okazji analizowania polityki transportowej miasta, ale też i różnych innych polityk – powiedział radny Ireneusz Sobas.

Ponadto radny Sobas stwierdził, iż dwukrotnie zapoznał się z dokumentem i wynotował z niego kilka krótkich spostrzeżeń – w tym zapis ze strony 170 o potrzebie systemowego obniżania transportowej chłonności miasta, wspierania dogęszczania i rewitalizacji oraz wdrażania standardu „drogi kompletnej”.

Ireneusz Sobas zapytał, czy radni przyjmą te zasady do serca jako wytyczne nie tylko dla polityki transportowej, ale także dla rozwoju infrastruktury i innych funkcji miasta: – Czy my ten dokument potraktujemy jako kolejny dokument, który nam służy do pozyskiwania środków? Czy też przejmiemy się jego zapisami i rzeczywiście będziemy przy okazji np. uchwalania nowych planów, planu ogólnego, czy będziemy sobie, biorąc do serca te uwagi, to stosować?

Kolejny półkownik?

Przewodniczący rady Jan Balicki ocenił, iż na tle podobnych opracowań z ostatnich lat, ten jest jednym z lepszych. – Mam wrażenie, iż to jest jeden z lepszych dokumentów, jeżeli chodzi o jego kompletność i kompleksowe przedstawienie nie pojedynczych działań na zasadzie „jaki sobie kupić autobus”, tylko całego zagadnienia dotyczącego tej sfery nie tylko komunikacyjnej, ale również to co pan zaznaczył na początku, generalnie podniesienia komfortu życia mieszkańców ze wszystkimi tymi elementami, które na ten komfort się składają i tymi czynnikami, które od niego są uzależnione – powiedział Jan Balicki.

– Teraz od państwa będzie zależało, co z tym dokumentem się stanie. Czy to będzie kolejny półkownik, czy to będzie prawdziwy dokument w oparciu do rozwoju obszaru – stwierdził przedstawiciel firmy LPW.

„To jest tylko półśrodek”

Następnie Jan Balicki przypomniał, iż w grudniu 2024 roku Rada Miasta Bochnia zobowiązała burmistrz do przygotowania koncepcji poprawy komunikacji zbiorowej oraz zwiększenia i wskazania lokalizacji miejsc parkingowych w centrum – pisaliśmy o tym TUTAJ.

– Kiedy ponad rok temu podejmowaliśmy tę uchwałę kierunkową, to przynajmniej w moim oczekiwaniu było już coś takiego, iż my nie tylko dzisiaj będziemy rozmawiali o studium mobilności, nie tylko będziemy rozmawiali o szczegółowych informacjach dotyczących zmodernizowania naszej spółki, która zajmuje się komunikacją zbiorową, ale iż my już od początku tego roku to wdrożymy – przyznał Jan Balicki.

– Rozumiem, iż ten dokument będziemy podejmowali w tej chwili, ale w celu głównym, który rok temu sobie wyznaczyliśmy, to jest tylko półśrodek. Mimo tego, iż ważny, pewnie przydatny, to jest półśrodek. My przez cały czas mamy taką komunikację jaką mamy. przez cały czas nie mamy konkretnego planu co z nią zrobić – ocenił Jan Balicki.

Sens i praktyczne znaczenie planu skomentował jeszcze radny Bogdan Kosturkiewicz.

– Pozwolę sobie na małą dygresję. Gdyby tutaj na moim miejscu siedział świętej pamięci prof. Kazimierz Szablowski, to na pytanie „do czego jest ten plan?” odpowiedziałby „do niczego” i nie o to chodzi. Pan tu słusznie wyjaśnił, iż czasami mamy warunek sine qua non. Gdybyśmy budowali nowe miasto, owszem, opieramy się na tych zasadach, ale Bochnia? Proszę Państwa, będziemy zmieniać ulice? Będziemy zmieniać położenie szkół? Będziemy limitować ilość osób, które uczą się w szkołach średnich czy w szkołach podstawowych? Absurd. Także zejdźmy na ziemię – powiedział radny Bogdan Kosturkiewicz, dodając, iż dokument jest potrzebny, aby ubiegać się o środki unijne.

Po zakończeniu dyskusji radni jednogłośnie – 21 głosami „za” – przyjęli uchwałę w sprawie Planu Zrównoważonej Mobilności dla Bochni na lata 2026-2033.