ZUS. Stażowe 2026
Od 1 maja 2026 roku kolejna grupa pracowników może wystąpić o zwiększenie stażu pracy u swojego pracodawcy. Nowe przepisy pozwalają doliczyć do stażu zawodowego nie tylko okresy zatrudnienia na umowie o pracę, ale również inne formy aktywności zawodowej, w tym prowadzenie działalności gospodarczej czy pracę na umowach cywilnoprawnych.
To ważna zmiana dla osób, które przez lata pracowały na własny rachunek, wykonywały zlecenia lub świadczyły usługi poza etatem. Dzięki nowym regulacjom te okresy mogą zostać formalnie uwzględnione przy ustalaniu stażu pracy, co może mieć wpływ m.in. na długość urlopu, dodatki stażowe czy uprawnienia pracownicze.
Kto może doliczyć nowe okresy do stażu pracy
Od 1 stycznia 2026 roku z nowych przepisów mogły korzystać osoby zatrudnione w jednostkach sektora finansów publicznych. Od 1 maja 2026 roku możliwość ta została rozszerzona także na pracowników zatrudnionych u pozostałych pracodawców.
Oznacza to, iż z nowych zasad mogą skorzystać osoby pracujące w firmach prywatnych, które wcześniej wykonywały pracę w innych formach niż klasyczna umowa o pracę. Warunkiem jest uzyskanie odpowiedniego zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potwierdzającego okresy podlegania ubezpieczeniom.
Jakie okresy można doliczyć do stażu pracy
Nowe przepisy umożliwiają zaliczenie do stażu pracy wielu okresów aktywności zawodowej, które do tej pory nie były uwzględniane przy ustalaniu uprawnień pracowniczych.
Do stażu pracy można doliczyć przede wszystkim okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, pod warunkiem opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe. Dotyczy to również osób współpracujących przy prowadzeniu działalności.
Uwzględnione mogą zostać także okresy wykonywania umowy zlecenia, umowy agencyjnej oraz innych umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu. Nowe zasady obejmują również osoby współpracujące przy takich umowach.
Do stażu można zaliczyć także okresy członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej oraz spółdzielni kółek rolniczych, a także czas korzystania z tzw. ulgi na start, czyli pierwszych sześciu miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej z obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.
Nowe przepisy obejmują również okresy związane z opieką nad dzieckiem, jeżeli w tym czasie finansowane były składki emerytalne i rentowe, zarówno w przypadku przedsiębiorców, jak i osób współpracujących.
Zaświadczenie z ZUS to podstawa do zwiększenia stażu pracy
Aby doliczyć dodatkowe okresy do stażu pracy, konieczne jest uzyskanie z ZUS specjalnego zaświadczenia potwierdzającego okresy ubezpieczenia. To właśnie ten dokument stanowi podstawę do uwzględnienia nowych okresów przez pracodawcę.
Bez zaświadczenia z ZUS pracodawca nie będzie mógł formalnie doliczyć okresów prowadzenia działalności, pracy na zleceniach czy innych form aktywności zawodowej do stażu pracy pracownika.
Wniosek USP do ZUS tylko elektronicznie
Wniosek o wydanie zaświadczenia należy złożyć wyłącznie elektronicznie za pośrednictwem konta w systemie eZUS. Służy do tego formularz USP, czyli wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy.
Formularz USP jest dostępny w systemie eZUS od 1 stycznia 2026 roku. ZUS przygotowuje i przekazuje zaświadczenie wyłącznie w formie elektronicznej na konto osoby składającej wniosek. Tą samą drogą doręczane są także decyzje i inne pisma dotyczące sprawy.
Warto pamiętać, iż zaświadczenia wydawane przez ZUS nie wymagają odręcznego podpisu ani podpisu elektronicznego. Dokument wygenerowany w systemie jest istotny również wtedy, gdy zawiera jedynie nadruk imienia, nazwiska i stanowiska osoby upoważnionej do jego wydania.
Kiedy ZUS nie wyda zaświadczenia
ZUS nie wyda zaświadczenia, jeżeli nie posiada dokumentów potwierdzających zatrudnienie lub zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych. Taka sytuacja może dotyczyć między innymi studentów do 26. roku życia zatrudnionych na umowie zlecenia, za których co do zasady nie są odprowadzane składki do ZUS.
Zaświadczenia nie będzie można uzyskać również w przypadku wniosku dotyczącego zagranicznych okresów zatrudnienia lub prowadzenia działalności gospodarczej poza Polską.
Okresy sprzed 1999 roku wymagają osobnego wniosku
Osoby, które chcą uzyskać potwierdzenie okresów ubezpieczenia sprzed 1 stycznia 1999 roku, muszą złożyć inny formularz niż USP. W takim przypadku należy skorzystać z wniosku US-7.
Jeśli okres ubezpieczenia rozpoczął się przed 1 stycznia 1999 roku i trwał także po tej dacie, konieczne jest złożenie dwóch osobnych wniosków. Formularz US-7 obejmuje okres sprzed 1999 roku, natomiast formularz USP dotyczy okresu od 1 stycznia 1999 roku.
Nowe przepisy mogą zwiększyć uprawnienia pracowników
Zmiany w przepisach dotyczących stażu pracy mogą mieć realny wpływ na sytuację zawodową wielu pracowników. Doliczenie dodatkowych okresów aktywności zawodowej może przełożyć się na wyższy wymiar urlopu, dodatki za staż pracy, dłuższy okres wypowiedzenia oraz inne uprawnienia zależne od długości zatrudnienia.
Dla wielu osób to szansa na formalne uznanie lat pracy wykonywanej poza etatem i poprawę warunków zatrudnienia u obecnego pracodawcy.
