19 godzin temu
7 stycznia prezydent RP podpisał ustawę wprowadzającą zmiany dotyczące zwolnień lekarskich, kontroli ich wykorzystywania oraz orzecznictwa lekarskiego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Część nowych przepisów zacznie obowiązywać w różnych terminach, co – jak wskazuje ZUS – stało się źródłem dezinformacji.
– W przestrzeni medialnej pojawiło się wiele mylących informacji o wprowadzonych zmianach. Poniżej wyjaśniamy szczegóły, opierając się na jasnych definicjach, by rozwiać wątpliwości – informuje Wojciech Ściwiarski, rzecznik prasowy ZUS w województwie mazowieckim.
Zmiany obowiązujące po 14 dniach od ogłoszenia ustawy
Doprecyzowano przepisy dotyczące kontroli schematy orzekania o czasowej niezdolności do pracy oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich. Nowe regulacje mają usprawnić postępowania kontrolne i wyeliminować dotychczasowe wątpliwości interpretacyjne.
Zmiany obejmują m.in. jednoznaczne wskazanie, iż ZUS ma prawo kontrolować także zwolnienia lekarskie z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny oraz żądać od ubezpieczonego wyjaśnień i informacji niezbędnych do przeprowadzenia kontroli.
Ustawa przewiduje również możliwość przekazywania danych zgromadzonych przez ZUS do samorządów lekarskich w celu prowadzenia postępowań dotyczących odpowiedzialności zawodowej lekarzy. Zmieniono także tryb odwoławczy od decyzji o cofnięciu upoważnienia do wystawiania zwolnień lekarskich – odwołanie do ministra zastąpiono wnioskiem do Prezesa ZUS.
Zmiany po 3 miesiącach od ogłoszenia ustawy
Po upływie trzech miesięcy wchodzą w życie przepisy precyzujące pojęcia pracy zarobkowej oraz aktywności niezgodnej z celem zwolnienia lekarskiego. przez cały czas obowiązuje zasada, iż wykonywanie pracy zarobkowej w czasie L4 skutkuje utratą prawa do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia.
Nowe przepisy doprecyzowują, iż pracą zarobkową będzie każda czynność o charakterze zarobkowym – niezależnie od formy prawnej – z wyjątkiem czynności incydentalnych wynikających z istotnych okoliczności, przy czym polecenie pracodawcy nie może być taką okolicznością.
Aktywnością niezgodną z celem zwolnienia będą działania utrudniające lub wydłużające proces leczenia lub rekonwalescencji, z wyłączeniem zwykłych czynności dnia codziennego.
Doprecyzowano również zasady kontroli zwolnień. Kontrolerzy ZUS i płatników składek uzyskają m.in. prawo legitymowania osoby kontrolowanej, wstępu do miejsca kontroli oraz pozyskiwania informacji od ubezpieczonego, pracodawcy i lekarza.
Zmiany dotyczące lekarzy orzeczników ZUS
Ustawa wprowadza możliwość udziału pielęgniarek, pielęgniarzy oraz fizjoterapeutów w wydawaniu orzeczeń w ściśle określonych sprawach, m.in. rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej oraz orzekania o niezdolności do samodzielnej egzystencji.
Zróżnicowano także wymagania wobec lekarzy orzeczników oraz uelastyczniono formy zatrudnienia – dopuszczając zarówno umowy o pracę, jak i umowy o świadczenie usług. Nowe zasady obejmują również zmiany w systemie wynagrodzeń kadry medycznej w ZUS.
Zmiany od 1 stycznia 2027 roku
Od 1 stycznia 2027 roku zmienią się zasady wystawiania zwolnień lekarskich w przypadku osób posiadających kilka tytułów do ubezpieczenia. Na wniosek ubezpieczonego lekarz nie będzie musiał wystawiać zwolnienia z tytułu, w którym praca może być wykonywana ze względu na jej charakter.
Wprowadzone zostaną również jednolite zasady wydawania orzeczeń – niezależnie od ich celu. Co do zasady orzeczenia będą wydawane jednoosobowo, możliwe będą e-wizyty, a dokumentacja i orzeczenia będą miały formę elektroniczną. Ustalono także maksymalny 30-dniowy termin na wydanie orzeczenia.
mat
