NSA zdecydował w sprawie małżeństwa jednopłciowego. To istotny sygnał dla Polaków

Naczelny Sąd Administracyjny wydał ważne orzeczenie dotyczące uznawania w Polsce małżeństw zawartych za granicą. Sprawa dotyczyła pary, która zawarła związek w Niemczech i chciała uzyskać jego wpis do polskiego rejestru. Decyzja sądu zapadła po wcześniejszym stanowisku Trybunału Sprawiedliwości UE.

Fot. Warszawa w Pigułce

NSA uchylił wcześniejszy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz decyzję urzędu stanu cywilnego, który odmówił wpisania aktu małżeństwa do rejestru. Sąd zobowiązał urząd do dokonania tzw. transkrypcji, czyli przeniesienia zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego systemu rejestrów w ciągu 30 dni.

To oznacza zmianę w praktyce stosowania przepisów w podobnych sprawach, szczególnie w kontekście zobowiązań wynikających z prawa unijnego.

Fakty i tło sprawy

Sprawa dotyczyła dwóch obywateli Polski, którzy zawarli małżeństwo w 2018 roku w Berlinie. Po powrocie do kraju chcieli, aby ich związek był formalnie uznany w Polsce.

Złożyli wniosek o transkrypcję aktu małżeństwa, jednak spotkali się z odmową. Urzędnicy argumentowali, iż polskie prawo nie przewiduje takich związków.

W 2023 roku NSA skierował w tej sprawie pytanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W listopadzie 2025 roku TSUE orzekł, iż państwo członkowskie ma obowiązek uznać małżeństwo zawarte legalnie w innym kraju UE, choćby jeżeli jego własne przepisy nie przewidują takiej formy związku.

Po tym rozstrzygnięciu sprawa wróciła do NSA, który uwzględnił stanowisko Trybunału.

Znaczenie wyroku

Decyzja NSA wpisuje się w obowiązek stosowania prawa unijnego przez państwa członkowskie. Oznacza to, iż organy administracji muszą uwzględniać orzeczenia TSUE przy rozpatrywaniu podobnych spraw.

Wyrok nie zmienia przepisów krajowych dotyczących zawierania małżeństw, ale wpływa na sposób traktowania dokumentów i zdarzeń prawnych powstałych za granicą.

Co to oznacza dla czytelnika?

Dla osób, które zawarły małżeństwo poza Polską, orzeczenie może mieć praktyczne znaczenie:

• możliwe będzie wpisanie zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru
• urzędy będą musiały uwzględniać orzeczenia TSUE
• decyzje administracyjne w podobnych sprawach mogą się zmienić
• sprawy tego typu mogą być rozpatrywane szybciej i w sposób bardziej jednolity

To istotny sygnał dla osób, które wcześniej spotkały się z odmową.

Podsumowanie

Wyrok NSA pokazuje, jak duże znaczenie mają rozstrzygnięcia Trybunału Sprawiedliwości UE dla praktyki stosowania prawa w Polsce. Choć przepisy krajowe pozostają bez zmian, ich interpretacja musi być zgodna z prawem unijnym.

Decyzja może mieć wpływ na kolejne podobne sprawy i sposób działania urzędów w całym kraju.