2 godzin temu
Historia Polonii w Stanach Zjednoczonych jest znacznie dłuższa niż wielu osobom się wydaje. Polacy pojawili się na ziemiach amerykańskich jeszcze na długo przed powstaniem Stanów Zjednoczonych. Przez ponad 400 lat kolejne pokolenia emigrantów budowały swoje społeczności, zakładały miasta, kościoły, szkoły i przedsiębiorstwa. Dziś Polonia amerykańska liczy kilka milionów osób i należy do największych grup etnicznych w USA.
Polacy w Ameryce pojawili się w 1608 roku. Do pierwszej stałej angielskiej kolonii w Jamestown w Wirginii przybyła grupa polskich rzemieślników. Specjalizowali się oni w produkcji szkła, smoły, dziegciu i potażu, czyli produktów niezwykle potrzebnych rozwijającej się kolonii. Anglicy bardzo cenili umiejętności Polaków i w miarę rozrastania się kolonii sprowadzali kolejnych fachowców z Polski. Jedną z najbardziej niezwykłych ciekawostek jest fakt, iż polscy osadnicy uczestniczyli w pierwszym znanym strajku na terenie przyszłych Stanów Zjednoczonych. W 1619 roku zaprotestowali przeciwko odmowie przyznania im praw wyborczych. Strajk zakończył się sukcesem, a Polacy uzyskali takie same prawa jak inni mieszkańcy kolonii.
Kolejnym ważnym rozdziałem w historii Polonii była emigracja do Teksasu. W 1854 roku przybyła pod przewodnictwem franciszkanina księdza Leopolda Moczygemby do południowego Teksasu grupa około 800 polskich osadników z Górnego Śląska. Założyli oni miejscowość Panna Maria, która do dziś uznawana jest za najstarszą stałą polską osadę w Stanach Zjednoczonych. Nazwa miejscowości została nadana na cześć Matki Bożej. Początki były niezwykle trudne. Osadnicy musieli zmagać się z upałami, suszami, chorobami oraz brakiem odpowiednich warunków do życia. Co interesujące do dziś w wielu miejscowościach Teksasu można znaleźć ślady dawnej kultury przywiezionej przez emigrantów ze Śląska, a od końca lat 50. do 1987 roku w Teksasie mieszkała najbardziej znana polska gwiazda Hollywood, Pola Negri.
Największa fala polskiej emigracji do Stanów Zjednoczonych nastąpiła pod koniec XIX i na początku XX wieku. Polacy opuszczali ojczyznę głównie z powodów ekonomicznych. Szukali pracy, lepszych zarobków i możliwości zapewnienia rodzinom godnego życia. Emigrację tę określa się często metaforycznie „emigracją za chlebem”. W latach 1870–1914 do Ameryki przybyły setki tysięcy Polaków. Wielu z nich znajdowało zatrudnienie w kopalniach, hutach, fabrykach i zakładach przemysłowych rozwijających się amerykańskich miast. Wtedy także powstawały polskie parafie, szkoły, gazety i organizacje społeczne. Dzięki nim emigranci mogli zachować język, kulturę i tradycje. Z kolei pod koniec lat 70. oraz w latach 80. XX wieku fala emigracji Polaków do Stanów Zjednoczonych miała często podłoże polityczne. Wielu przybyszów opuszczało kraj w poszukiwaniu wolności i lepszych perspektyw życiowych, a część z nich ubiegała się o status uchodźcy. Był to okres związany z kryzysem gospodarczym w Polsce, działalnością opozycji demokratycznej oraz wprowadzeniem stanu wojennego, co skłaniało tysiące Polaków do rozpoczęcia nowego życia za oceanem.
Dla wielu Polaków Nowy Jork był pierwszym miejscem kontaktu z Ameryką. Przybywali oni przez słynną wyspę Ellis Island, gdzie przechodzili procedury imigracyjne. Następnie osiedlali się w różnych częściach miasta, szczególnie na Brooklynie – Greenpoint czyli Mała Polska, Ridgewood i w Queens – Maspeth. Nowojorska Polonia stworzyła liczne organizacje społeczne, kościoły oraz instytucje wspierające nowych emigrantów. Oczywiście są tu polskie sklepy, restauracje, nie brak prasy i wydarzeń kulturalnych. Najważniejsze polonijne celebracje związane są z obchodami Dnia Pułaskiego.
Żadne miasto nie kojarzy się z Polonią tak mocno jak Chicago. Już pod koniec XIX wieku miasto stało się głównym celem polskich emigrantów. Przez dziesięciolecia Chicago było nazywane drugim największym polskim miastem świata po Warszawie. Szacuje się, iż metropolia chicagowska pozostaje największym skupiskiem osób polskiego pochodzenia w Stanach Zjednoczonych. Pierwsze dzielnice zasiedlane przez polskich emigrantów to polityczne, kulturalne i społeczne serce Polonii – Polish Downtown znane jako Polonia Triangle, Near West Side (Pilsen), Bridgeport, a potem słynne Back of the Yards i inne. W Chicago potoczne nazwy dzielnic: Stanisławowo, Władysławowo, Jakubowo, Trójcowo, Jackowo nawiązywały do znajdujących się tam polskich kościołów i skupisk Polonii. W Chicago odbywa się jedna z największych parad z okazji Konstytucji 3 Maja poza granicami Polski. Są tu polskie sklepy, restauracje, organizacje, instytucje, polskie szkoły oraz wydarzenia takie jak Taste of Polonia.
Współcześnie osoby polskiego pochodzenia można spotkać we wszystkich stanach USA. Największe skupiska przez cały czas znajdują się w rejonie Chicago, Nowego Jorku, New Jersey, Detroit, Filadelfii oraz Milwaukee. Polonia odgrywa istotną rolę w życiu gospodarczym, naukowym, kulturalnym i politycznym Stanów Zjednoczonych. To dowód na to, iż Polacy od ponad czterystu lat współtworzą dzieje Stanów Zjednoczonych.
POPELINA
