1 godzina temu
Niemal 3 kg ma meteoryt żelazny – pozostałość po bolidzie, który przeleciał 17 kwietnia nad Polską. Kilka dni później znaleźli go pod Łodzią naukowcy i poszukiwacze z sieci bolidowej. W ustaleniu miejsca pomogły dane z kamer sieci bolidowej Skytinel. W sobotę (25 kwietnia) ruszą pomiary krótko żyjących izotopów promieniotwórczych w meteorycie.
Jak poinformował prof. Andrzej Udalski z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego (OA UW), w piątek 17 kwietnia o godz. 20:53:59 nad województwami wielkopolskim i łódzkim przeleciał bardzo jasny obiekt, który zarejestrowały kamery ogólnopolskiej sieci bolidowej Skytinel. Jednocześnie zaobserwowało go wiele osób na terenie Polski.Bolid to bardzo jasny meteor, który powstaje, gdy meteoroid wchodzi w atmosferę. Zjawisko to często kończy się upadkiem meteorytu.Eksperci gwałtownie ustalili trajektorię atmosferyczną bolidu i wcześniejszą orbitę meteoroidu. Wskazali też obszar, na którym mogło dojść do spadku meteorytu.Kilkukilogramowy meteoryt żelazny spadł w gminie Zadzim niedaleko Łodzi, co oceniono dzięki danym z 11 kamer i dwóch spektrografów. Odnaleziono go pięć dni po spadku.
W obserwacjach, poszukiwaniach i wstępnej weryfikacji znaleziska brał udział prof. Szymon Kozłowski z OA UW, obsługujący jedną ze stacji o numerze SN20 (należącą do UW, zlokalizowaną w Ostrowiku, która także zarejestrowała ten spadek).
Jak zrelacjonował prof. Udalski, pierwsi poszukiwacze – członkowie sieci Skytinel – zjawili się w wyliczonym obszarze w sobotę, 18 kwietnia, na rekonesans. Dzień później na miejsce dotarło 26 osób związanych z siecią, które przeszukały znaczną część wyznaczonego obszaru w poszukiwaniu dziury po wbitym meteorycie. Użyto też dronów i wykrywaczy metali. Tego dnia nie udało się jednak natrafić na ślad meteorytu – relacjonuje prof. Udalski.Po weekendzie koordynator sieci Skytinel, Mateusz Żmija, skonsultował się z zespołem naukowców z Instytutu Astronomii Czeskiej Akademii Nauk, którzy pomogli zawęzić obszar poszukiwań.
Nagrania z dwóch kamer położonych najbliżej trajektorii meteoroidu udostępniono też naukowcom z Czech. W środę Pavel Spurny, Jirzi Boroviczka, Lukasz Shrbeny przekazali informację, iż jedyny okaz z tego spadku powinien mieć masę 2,7 kg. Wykorzystując tę informację, przeprowadzono ponowną symulację spadku meteorytu, co pozwoliło zawęzić obszar poszukiwań od fragmentu terenu o wymiarach 300 m na 200 m.
Źródło: MADEINSPACE.pl – FacebookW środę, 22 kwietnia, na miejsce spodziewanego spadku ponownie udało się kilku członków sieci Skytinel. Jedna z par poszukiwaczy, Anna i Paweł Walczakowie, dostrzegli dziurę w ziemi o głębokości ok. 40 cm, z której wydobyli meteoryt żelazny o masie 2,9 kg.
Udokumentowali miejsce spadku, a także zabezpieczyli i oczyścili okaz. Prof. Szymon Kozłowski z OA UW potwierdził, iż mają do czynienia z meteorytem żelaznym, najprawdopodobniej oktaedrytem.
„Po otrzymaniu informacji o odnalezieniu meteorytu niezwłocznie udałem się w odwiedziny do znalazców (…) Nie miałem wątpliwości, iż w ręce trzymam meteoryt żelazny. W trakcie przejścia przez atmosferę ziemską powierzchnia tej kosmicznej bryły topiła się, a gorąca materia spływała po niej w postaci strużek metalu. (…) W dwóch miejscach dopatrzyłem się wąskich równoległych lub przecinających sią pasków metalu, prawdopodobnie kryształów stopu żelazo-niklowego – kamacytu. Według mnie mamy zatem do czynienia z meteorytem żelaznym, oktaedrytem. Takie paski metalu jednoznacznie wskazują na pozaziemskie pochodzenie okazu, gdyż kryształy te rosną przez miliony lat tylko i wyłącznie we wnętrzu planetoid. Oczywiście meteoryt musi być poddany badaniom, aby dokładnie ustalić jego typ i pochodzenie” – opisał prof. Kozłowski, specjalista meteorytyki, cytowany w informacji.
Sieć bolidowa Skytinel rozpoczęła konsultacje w sprawie badań znalezionego meteorytu z zaprzyjaźnionymi jednostkami naukowymi. Eksperci podkreślają, iż w przypadku meteorytów znalezionych świeżo po spadku najważniejszy jest pomiar krótko żyjących izotopów promieniotwórczych. Rozpoczęcie pomiarów zaplanowano na najbliższą sobotę, 25 kwietnia.
Pomiary potrwają kilka tygodni. Potem ruszy badanie składu meteorytu i jego oficjalna klasyfikacja.
„Obserwacje i znalezienie meteorytu to świetny przykład, jak ogromną rolę odgrywa zaangażowanie pasjonatów – zarówno w obserwacje zjawisk, jak i późniejsze poszukiwania w terenie. Dzięki ich pracy udało się gwałtownie wyznaczyć obszar spadku meteorytu i doprowadzić do odkrycia o dużym znaczeniu dla polskiej i światowej nauki. Cieszy mnie, iż w naszej sieci działają także przedstawiciele kilku polskich uczelni, co pozwala od razu prowadzić rzetelną dokumentację i badania znaleziska” – podkreślił założyciel sieci bolidowej Skytinel, Mateusz Żmija, który wyznaczył obszar spadku.
W 2025 roku na podstawie obserwacji oraz wyliczeń sieci Skytinel odnaleziono dwa nowe spadki meteorytów na terenie Polski – w okolicach miejscowości Drelów oraz Poświętno.
