Pakt kolejowy dla Metropolii Krakowskiej – potrzebne inwestycje i wsparcie rządu

Samorządy Metropolii Krakowskiej podpisały list intencyjny, który ma przyspieszyć rozwój kolei w Małopolsce, zwłaszcza w aglomeracji krakowskiej. Przedstawiciele województwa małopolskiego, miasta Krakowa oraz gmin Kocmyrzów-Luborzyca, Michałowice, Niepołomice, Skawina, Wieliczka, Zabierzów i Zielonki chcą wypracowanie długofalowych zasad współpracy – tzw. „paktu kolejowego”, który pozwoliłby stabilnie finansować rozwój infrastruktury i oferty przewozowej.

Podpisanie listu intencyjnego, do którego doszło w gabinecie marszałka województwa, to dopiero początek. Samorządowcy już na starcie kierują wspólny sygnał do rządu. Podczas pierwszego spotkania zespołu roboczego uzgodniono przygotowanie wspólnego wystąpienia do Ministerstwa Infrastruktury oraz PKP PLK S.A. Dokument ma zapoczątkować rozmowy o priorytetach inwestycyjnych dla Krakowskiego Węzła Kolejowego i całej metropolii. Samorządy jasno wskazują: bez wsparcia budżetu centralnego dalszy rozwój kolei może być ograniczony.

Fot/ UMWM

Kluczowe inwestycje kolejowe

Samorządy wskazują, iż dalszy rozwój kolei w Metropolii Krakowskiej wymaga szerokiego pakietu inwestycji infrastrukturalnych, które zwiększą przepustowość sieci, poprawią bezpieczeństwo oraz umożliwią uruchomienie większej liczby połączeń pasażerskich.

Wśród najważniejszych postulowanych przedsięwzięć znajduje się budowa dodatkowej pary torów na linii kolejowej nr 8 na odcinku Kraków Główny – Kraków Batowice – Miechów, rozbudowa i modernizacja Krakowskiego Węzła Kolejowego oraz zwiększenie przepustowości linii w kierunku Wieliczki poprzez budowę mijanek i usprawnienie włączenia do linii kolejowej nr 91. Plany obejmują także rozbudowę odcinka Kraków Płaszów – Podłęże, który ma najważniejsze znaczenie dla ruchu w kierunku Tarnowa i Rzeszowa, a także budowę nowych łącznic, m.in. w rejonie Żabińca, które pozwolą lepiej zarządzać ruchem w północnej części Krakowa.

Istotnym elementem są również inwestycje strategiczne, takie jak kontynuacja projektu Podłęże–Piekiełko, budowa połączeń kolejowych do Niepołomic i Myślenic, które mają szanse powtórzyć sukces Wieliczki oraz zachodniej obwodnicy kolejowej Krakowa, która w przyszłości mogłaby przejąć część ruchu omijającego centrum miasta.

Kraków Główny – przelotowy, nie końcowy

Według samorządowców największym ograniczeniem dla dalszego rozwoju kolei w Małopolsce pozostaje Krakowski Węzeł Kolejowy, a w szczególności stacja Kraków Główny, która jednocześnie pełni funkcję głównego centrum przesiadkowego. To właśnie tutaj koncentruje się ruch aglomeracyjny, regionalny i dalekobieżny, co powoduje, iż infrastruktura pracuje na granicy swojej przepustowości.

Na odcinku między Krakowem Głównym a Zabłociem kursuje choćby ponad 120 pociągów regionalnych na dobę w jednym kierunku. Do tego dochodzą rownież pociągi dalekobieżne. Tak intensywne wykorzystanie infrastruktury powoduje, iż każde dodatkowe połączenie wymaga już bardzo precyzyjnego zarządzania ruchem i ogranicza dalszy rozwój oferty. Stąd propozycja przekształcenia stacji Kraków Główny, tak aby mogła pełnić funkcję nowoczesnego węzła przelotowego, a nie wyłącznie punktu końcowego dla wielu relacji.

Więcej przystanków

Potrzeba również budowy większej liczby przystanków kolejowych w Krakowie i gminach metropolii. Na liście znalazły się m.in. Kraków Prądnik Czerwony, Kraków Opolska/Żabiniec, Kraków Grębałów oraz Podgrabie Wisła.

Rekordowy rozwój kolei

Kolej w Małopolsce notuje rekordowe wyniki. Od momentu uruchomienia pierwszego połączenia Szybkiej Kolei Aglomeracyjnej w 2014 roku nastąpił wyraźny zwrot w kierunku transportu szynowego, który dziś staje się podstawą codziennych dojazdów mieszkańców Małopolski do pracy i szkół. W 2025 roku liczba pasażerów sięgnęła blisko 29 mln, co oznacza wzrost o 150 proc. w porównaniu z 2018 rokiem, a praca eksploatacyjna kolei zwiększyła się w tym czasie o niemal 60 proc.

Wzrosły także nakłady województwa na transport kolejowy – ponad trzykrotnie. Na ten efekt złożyło się wiele działań: inwestycje PKP PLK w Krakowskim Węźle Kolejowym, rozwój oferty Szybkiej Kolei Aglomeracyjnej, budowa węzłów przesiadkowych oraz integracja taryfowa, w tym wprowadzenie w 2023 roku Biletu Metropolitalnego i Małopolskiego Biletu Zintegrowanego, który pozwala podróżować jednym biletem autobusami, tramwajami i pociągami. istotną rolę odgrywają też inwestycje w tabor kolejowy – Województwo Małopolskie kupiło już 47 elektrycznych zespołów trakcyjnych, a w realizacji jest zamówienie kolejnych25 pojazdów o wartości ponad 1,3 mld zł. Dziś każdego dnia na tory wyjeżdża 567 pociągów.

(GEG)