Za nami ekstremalne upały, które miejscami sięgały 40 stopni Celsjusza. To – przy rekordowo niskich opadach w tym okresie – znacząco podniosło zagrożenie pożarowe w lasach i parkach narodowych. Przed nami kolejna fala upałów.
Alarmujące statystyki
Jak podają służby, Europa jest w tej chwili najszybciej ocieplającym się kontynentem, a rok 2025 zapisał się jako jeden z trzech najsuchszych w historii pomiarów od 1992 roku. Ten trend utrzymuje się także w 2026 roku.
Skrajnie suchy maj doprowadził do sytuacji, w której odnotowano wiele incydentów ogniowych. Najwięcej w województwie mazowieckim – aż 542 przypadki.
Rekomendacje dla turystów i zakazy
Lasy pozostają otwarte dla odwiedzających. Wyjątkiem w czasie największych upałów było Nadleśnictwo Józefów. Sytuacja wymaga jednak od turystów szczególnej ostrożności.
– Nie zamykamy lasów ani parków narodowych. To przestrzenie, które mają służyć ludziom jako miejsce schronienia i wytchnienia. Ale apelujemy o ostrożność i absolutne nieużywanie ognia – alarmuje wiceminister klimatu i środowiska Mikołaj Dorożała.
Pełna mobilizacja służb
Lasy Państwowe utrzymują najwyższą gotowość przeciwpożarową, angażując w bezpośrednie działania prewencyjne i gaśnicze około 10 tysięcy leśników. Systematycznie monitorowany jest stan wilgotności ściółki w lasach i parkach narodowych.
– Sytuacja jest wyjątkowo trudna. Przed nami kilka dni z wysokimi temperaturami, a już mieliśmy przypadek, iż wilgotność ściółki w większości lasów spadła poniżej 10 procent. Dla porównania, kartka papieru ma wilgotność około 8 procent – podkreśla Adam Wasiak, dyrektor generalny Lasów Państwowych.
Na Mazowszu wciąż niebezpiecznie!
Zagrożenie pożarowe występuje w przeważającej części kraju. Sytuacja jest poważna m.in. na terenie województwa mazowieckiego, gdzie wciąż odnotowywany jest tzw. żółty, a więc drugi z trzech stopni zagrożenia pożarowego.
Meteorolodzy alarmują: choć ostatnie opady poprawiły sytuację w mazowieckich lasach, wschodnia i centralna część Mazowsza – ze względu na specyfikę gleby – wciąż bardzo gwałtownie paruje, a stan wysuszenia ściółki jest stale monitorowany.
Kolejnym zagrożeniem dla drzewostanów są gwałtowne nawałnice, które przeszły w ostatnich dniach nad Polską. W niektórych regionach kraju lokalne nadleśnictwa zmuszone są wprowadzać okresowe zakazy wstępu z powodu usuwania skutków wichur – połamanych drzew i zwisających konarów, które zagrażają życiu. Oficjalny status lasu w regionie oraz granice zamkniętych stref sprawdzisz na bieżąco na Państwowej Mapie Zakazów Wstępu do Lasów.
Nakazy i zalecenia dla turystów
Służby apelują do odwiedzających lasy i przestrzegają:
- Jeśli zauważysz dym lub ogień – reaguj! Szybka reakcja jest tutaj kluczowa.
- Zwracaj uwagę na osoby, które łamią zasady ostrożności. W razie potrzeby zareaguj lub poinformuj odpowiednie służby o zagrożeniu.
- Przed wyjściem do lasu sprawdź stopień zagrożenia pożarowego. Dowiesz się przy okazji, czy w danym rejonie nie wprowadzono czasowego zakazu wstępu.
- Nie wjeżdżaj samochodem, motocyklem ani innym pojazdem na łąki i do lasu. Rozgrzane elementy podwozia mogą spowodować natychmiastowy zapłon suchej trawy lub ściółki.
- Nie lekceważ komunikatów o wysokim zagrożeniu pożarowym. Podczas suszy i upałów choćby niewielka iskra może wywołać katastrofę.
- Podnoś świadomość innych. Edukacja jest istotną częścią ochrony przyrody.
- Naładuj telefon i zapisz numery alarmowe. Warto mieć pod ręką kontakt do straży leśnej lub nadleśnictwa, w którym przebywasz.
- Zabierz ze sobą odpowiedni zapas wody. W czasie upałów organizm gwałtownie się odwadnia, dlatego warto mieć co najmniej 2–3 litry wody na osobę.
- Ubierz się odpowiednio. Wybieraj lekką, przewiewną odzież w jasnych kolorach. Pamiętaj o nakryciu głowy, okularach przeciwsłonecznych oraz stosowaniu kremu z filtrem UV.
- Wyruszaj na szlaki wcześnie rano. Najwyższe temperatury występują między godziną 11:00 a 17:00. Zaplanuj wędrówkę tak, aby zakończyć ją przed największym upałem.
- Dobierz trasę do swoich możliwości. Wysoka temperatura znacząco zwiększa wysiłek organizmu podczas podejść.
- Rób regularne przerwy. Reaguj na pierwsze objawy osłabienia, przegrzania lub odwodnienia.
- Zwróć szczególną uwagę na dzieci i osoby starsze. Są oni najbardziej narażeni na udar słoneczny. Wybieraj dla nich krótsze, zacienione trasy i regularnie przypominaj o piciu wody.
- Pamiętaj o braku cienia na otwartych przestrzeniach. Na leśnych polanach, zrębach i szerokich duktach długotrwała ekspozycja na słońce jest bardzo niebezpieczna, dlatego odpowiednio zaplanuj czas przejścia najbardziej nasłonecznionych odcinków szlaku.
- Poruszaj się wyłącznie udostępnionymi trasami. W rezerwatach przyrody wolno chodzić tylko po wyraźnie oznakowanych szlakach i ścieżkach.
Jak zachować się w przypadku zauważenia pożaru?
- Oceń sytuację: Spróbuj określić lokalizację (np. najbliższa miejscowość, numer słupka oddziałowego w lesie, charakterystyczny punkt w terenie).
- Zadzwoń niezwłocznie: Powiadom służby, korzystając w pierwszej kolejności z numerów alarmowych 112 lub 998.
- Podaj najważniejsze informacje: Wytłumacz, co się pali, gdzie dokładnie, czy zagrożeni są ludzie oraz podaj swoje dane kontaktowe.
- Ewakuuj się: Nie próbuj gasić dużego pożaru na własną rękę. Natychmiast oddal się w bezpieczne miejsce.
