Porozumienie podpisane, „chlebak” do przebudowy. Ruszają przygotowania do nowego Poznania Głównego

Dokument otwiera następny etap współpracy przy jednej z najważniejszych inwestycji transportowych w kraju. Cel jest jasny: stworzyć obiekt wygodny, funkcjonalny i przyjazny pasażerom – taki, który stanie się wizytówką miasta, a nie tematem narzekań w kolejce do kas.

Najbliższe miesiące mają upłynąć pod znakiem przygotowań do przetargu na opracowanie koncepcji architektoniczno-funkcjonalnej nowego obiektu. Według zapowiedzi przetarg ma zostać ogłoszony w pierwszej połowie roku, a w komunikatach pojawia się też informacja o planach ogłoszenia postępowania w drugiej połowie roku – pewne jest natomiast to, iż prace nad koncepcją mają ruszyć w tym roku. Dokument ma odpowiedzieć na fundamentalne pytanie: jak najlepiej zagospodarować i „poskładać” obszar pomiędzy Galerią Avenida, Dworcem Zachodnim a Mostem Dworcowym.

To przestrzeń istotna dla poruszania się po centrum i jednocześnie jedna z najbardziej problematycznych w codziennym użytkowaniu. Dlatego miasto podkreśla, iż chce być aktywnym uczestnikiem rozmów o tym, jak teren ma wyglądać, jak ma działać i jak połączyć kolej z komunikacją miejską oraz przestrzenią publiczną.

Zgodnie z założeniami, gotowa koncepcja ma być przygotowana w drugiej połowie 2027 roku. Szczegóły współpracy, w tym zakres zadań i dalsze zobowiązania, mają zostać doprecyzowane w kolejnym, odrębnym porozumieniu.

W wypowiedziach przedstawicieli rządu, kolei i miasta powtarza się jeden motyw: Poznań jest zbyt ważnym węzłem, by zadowalać się obecną jakością infrastruktury.

Prezydent Poznania Jacek Jaśkowiak zwraca uwagę, iż mówimy o jednej z największych stacji w Polsce, a standard budynku od lat nie nadąża ani za tempem rozwoju miasta, ani za potrzebami mieszkańców i podróżnych. Podkreśla też, iż tylko ścisła kooperacja samorządu z rządem i PKP PLK daje realną szansę na nowoczesny obiekt, który połączy kolej, komunikację miejską i przestrzeń publiczną i będzie służył przez kolejne dekady.

Z kolei przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury nie ukrywają, iż obecny dworzec ma wizerunkowy i funkcjonalny problem. Padają wprost słowa o tym, jak pasażerowie postrzegają „chlebak” i iż celem jest budynek „przyjazny dla wszystkich”, a nie rozwiązanie tymczasowe. W tle przewija się też szersza narracja: inwestycje w transport to nie tylko komfort podróżnych, ale także impuls rozwojowy i element konkurencyjności regionu.

Planowany nowy budynek dworcowy nie jest „wyspą” – ma być elementem przebudowy stacji Poznań Główny i całego Poznańskiego Węzła Kolejowego. Dla tego zadania powstaje już obszerna dokumentacja projektowa. Zakłada ona m.in. budowę nowych torów i peronów w miejscu niewykorzystywanego od lat budynku dworca, a nad nimi – nowego obiektu dworcowego. Uzupełnieniem ma być przebudowa ulicy Dworcowej, która ma ułatwić dojście na perony i w praktyce skrócić „dystans przesiadki” pomiędzy koleją a miastem.

Docelowo Poznań Główny ma dysponować dziewięcioma peronami: ośmioma dwukrawędziowymi (przelotowymi) oraz jednym jednokrawędziowym przy Dworcu Letnim. To ważne również z punktu widzenia przepustowości, bo przy obecnym ruchu kolejowym stacja zaczyna pracować na granicy możliwości. PKP PLK podkreśla, iż przy ponad 500 pociągach na dobę obecny układ torowy „zatyka się”, a liczba połączeń rośnie z roku na rok. Celem modernizacji jest więc taki układ, który nie wyczerpie swojej przepustowości przez kolejne dekady.

W dokumentacji dla Poznańskiego Węzła Kolejowego mają się znaleźć również rozwiązania dotyczące kolei dużych prędkości, dodatkowych torów, nowych przystanków kolejowych w obrębie aglomeracji oraz budowy bezkolizyjnych skrzyżowań, które zastąpią część obecnych przejazdów kolejowo-drogowych. Prace nad dokumentacją realizowane są od końca grudnia 2024 roku, a termin zakończenia opracowania planowany jest najpóźniej na 2029 rok. Dopiero potem, przy zapewnieniu finansowania, możliwe będzie wejście w etap robót budowlanych.

Co istotne, rozwiązania są na bieżąco uzgadniane z samorządem, by inwestycje kolejowe dało się sensownie połączyć z miejskimi planami w tej części centrum. Ze względu na historyczny charakter śródmieścia konsultacje prowadzone są również z konserwatorem zabytków.

Poznań Główny to jeden z najważniejszych adresów na kolejowej mapie Polski. Stacja obsługuje około 500 pociągów dziennie, regionalnych i dalekobieżnych, a każdego dnia korzysta z niej około 70 tysięcy pasażerów, czyli ponad 20 milionów rocznie. Przez węzeł przebiega osiem linii kolejowych prowadzących m.in. w kierunku Warszawy, Wrocławia, Szczecina, Olsztyna i Berlina. Od lat to jeden z trzech dworców o największej liczbie odprawianych podróżnych w kraju.

Podpisane porozumienie nie oznacza jeszcze startu budowy, ale jest ważnym sygnałem, iż w sprawie Poznania Głównego zaczyna się etap decyzji i planowania „na serio”.