Strefa Czystego Transportu w Krakowie – praktyczny przewodnik

Od 1 stycznia 2026 roku w Krakowie obowiązuje strefa czystego transportu, która wprowadza nowe zasady wjazdu do części miasta. Obejmie ok. 60% obszaru Krakowa. To zmiana, która nie wpłynie w większości przypadków na codzienne funkcjonowanie mieszkańców i przyjezdnych, niemniej warto mieć sprawdzone informacje, co tak naprawdę będzie wymagane i od kogo.

Zachęcamy do pobrania przewodnika informacyjnego, w którym zawarte są wszystkie niezbędne informacje.

Strefa Czystego Transportu (SCT) to obszar miasta, po którym mogą poruszać się pojazdy spełniające określone normy emisji spalin czyli normy Euro. Głównym celem SCT jest poprawienie jakości powietrza poprzez obniżenie emisji pochodzących z transportu.

Jak pokazują badania przeprowadzone w roku 2023 w Krakowie w 44 punktach miasta, w żadnym z nich stężenie dwutlenku azotu (NO2) nie spełniło normy Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), która określona jest na poziomie 10 μg/m3. W aż 16 lokalizacjach zostały przekroczone obowiązujące w tej chwili w Polsce normy jakości powietrza ustanowione dla stężenia NO2 w powietrzu – a więc próg 40 μg/m3. Jest to wartość aż czterokrotnie wyższa niż zalecenia WHO. Jednocześnie musimy pamiętać, iż normy polskie i europejskie zostaną w najbliższym czasie obniżone do 20 μg/m3 – te normy nie zostały spełnione w 41 punktach pomiarowych.

Najgroźniejszym zanieczyszczeniem powietrza pochodzącym z transportu są tlenki azotu (NOx, w tym najbardziej szkodliwy dwutlenek azotu NO2), za emisję których w największym stopniu odpowiadają samochody z silnikiem diesla.

Europejska Agencja Środowiska szacuje, iż narażenie na drobne cząstki stałe i dwutlenek azotu w stężeniach przekraczających zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia w 2021 r. spowoduje odpowiednio 253 000 i 52 000 przedwczesnych zgonów. Zanieczyszczenia te są powiązane m.in. z astmą, chorobami serca i udarem mózgu. Oprócz problemów zdrowotnych zanieczyszczenie powietrza wpływa również na zwiększone koszty opieki zdrowotnej czy długość życia.

Obecnie w Europie funkcjonuje już ponad 320 Stref Czystego Transportu, do roku 2030 powstanie ich ponad 500. W Polsce jak na razie dwa miasta przyjęły uchwały o utworzeniu Strefy Czystego Transportu: Warszawa i Kraków. Doświadczania miast zagranicznych pokazują, iż SCT ma realny wpływ na obniżenie stężeń szkodliwych zanieczyszczeń transportowych w mieście, dlatego tak ważne jest, aby taka Strefa działała także w naszym mieście.