Sypią się kary po 5 tys. zł. Kierowcy nie znają tego prawa i są zmrożeni drakońskimi karami. Wystarczy to wykroczenie

Najwyższy mandat za samo przekroczenie prędkości wynosi dziś 2500 złotych – ale w określonych okolicznościach ta sama kwota potrafi się podwoić do 5000 złotych, a wielu kierowców zupełnie nie zdaje sobie sprawy, kiedy dokładnie to następuje. Mechanizm nazywa się recydywą drogową i obowiązuje w Polsce od 2022 roku, choć wciąż zaskakuje kierowców, którzy dowiadują się o nim dopiero po otrzymaniu dużo wyższego mandatu, niż się spodziewali.

Ruch drogowy niedaleko Ronda ONZ w Warszawie. | Fot. Warszawa w Pigułce.

Recydywa działa w określonych warunkach, ale mandat może być drakoński

Kluczowy warunek, o którym łatwo zapomnieć, dotyczy samej skali przekroczenia limitu. Podwojenie mandatu ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy kierowca przekroczył dozwoloną prędkość o co najmniej 31 kilometrów na godzinę – drobniejsze wykroczenia, mieszczące się w granicach do 30 km/h ponad limit, nigdy nie podlegają podwojeniu stawki, choćby jeżeli dany kierowca popełnia je wielokrotnie w krótkich odstępach czasu. To sprawia, iż granica między 30 a 31 km/h ponad dozwoloną prędkość ma dziś znacznie większe znaczenie, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.

Warunek, o którym zapominają kierowcy: dwa lata

Sama skala przekroczenia to nie wszystko – recydywa wymaga też, żeby to samo wykroczenie, czyli przekroczenie dozwolonej prędkości, zostało popełnione ponownie w ciągu dwóch lat od poprzedniego. jeżeli między dwoma wykroczeniami minęło więcej czasu, podwójna stawka nie obowiązuje, choćby gdyby kierowca dwukrotnie przekroczył limit o dokładnie tę samą wartość. Przykładowo mandat 800 złotych za przekroczenie o 35 km/h otrzymany w styczniu 2023 roku nie wpłynie już na wysokość kary za podobne wykroczenie popełnione w lutym 2026 roku, bo dwuletni okres dawno minął.

Podwójna kara nie oznacza podwójnych punktów

To właśnie ten element najczęściej umyka kierowcom. Wielu zakłada, iż skoro mandat ulega podwojeniu, to razem z nim podwaja się też liczba punktów karnych – w rzeczywistości tak nie jest. Liczba punktów pozostaje dokładnie taka sama jak w taryfikatorze podstawowym, niezależnie od tego, czy dane wykroczenie jest pierwszym, czy kolejnym w ciągu dwóch lat. Oznacza to, iż za przekroczenie prędkości o ponad 70 km/h kierowca zawsze otrzyma maksymalnie 15 punktów karnych – zarówno przy pierwszym, jak i przy drugim takim wykroczeniu – podwojeniu ulega wyłącznie kwota samego mandatu.

Powyżej 50 km/h to już nie tylko pieniądze

Przy większych przekroczeniach dochodzi jeszcze jedna, poważniejsza konsekwencja. Od 3 marca 2026 roku przekroczenie dozwolonej prędkości o więcej niż 50 kilometrów na godzinę skutkuje obligatoryjnym zatrzymaniem prawa jazdy na trzy miesiące – i to niezależnie od tego, czy do wykroczenia doszło w terenie zabudowanym, czy na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej poza miastem, gdzie wcześniej ten przepis nie miał zastosowania. W praktyce kierowca, który na drodze z ograniczeniem do 90 kilometrów na godzinę rozwinie prędkość 141 kilometrów na godzinę, jednocześnie traci prawo jazdy na trzy miesiące, płaci mandat w wysokości 1500 złotych – albo 3000 złotych, jeżeli to jego druga taka sytuacja w ciągu dwóch lat – oraz otrzymuje 13 punktów karnych.

Warto na koniec dodać, iż opisane stawki dotyczą wyłącznie mandatów przyjmowanych dobrowolnie. jeżeli kierowca odmówi przyjęcia mandatu, sprawa trafia do sądu, gdzie grzywna może sięgnąć choćby 30 tysięcy złotych – znacznie więcej niż maksymalna kwota możliwa do nałożenia bezpośrednio przez funkcjonariusza na miejscu kontroli.