Teatr, muzyka, literatura – kulturalny rok 2025 w pigułce [WIDEO]

Rok 2025 przechodzi do historii. To czas podsumowań – także tych związanych z zielonogórską kulturą. O jakich wydarzeniach pisaliśmy na łamach portalu wzielonej.pl? Co przyciągnęło największą uwagę Lubuszan? Jakie książki naszych autorów trafiły na półki czytelników? Na czyje koncerty wybieraliśmy się w minionych dwunastu miesiącach? Przed Wami roczny przegląd kulturalnych wydarzeń.

Styczeń

Nowy rok z dużą dozą kultury rozpoczęli uczniowie lubuskich szkół, którzy w styczniu – w trakcie ferii zimowych – mieli możliwość zajrzeć za kulisy Lubuskiego Teatru. Wzięli udział w warsztatach, podczas których mogli nauczyć się animowania lalki.

Początek roku to również kolejna książka Marty Maciejewskiej. Tym razem autorka podjęła temat przemijania. Tytuł powieści: „Rok i trzy dni”.

Koniec stycznia tradycyjnie obfitował w gorące serca za sprawą finału WOŚP. Muzycznie scenę przy Filharmonii Zielonogórskiej opanowali: Wiktor Dyduła, Golden Life oraz Proletaryat.

Luty

Rok 2025 okazał się bardzo udany dla zielonogórskich kapel – koncerty, nowe single i płyty. Z ogromną przyjemnością gościliśmy zespoły w naszym studiu. Grupa Roadhouse zaprezentowała w lutym teledysk do kolejnego singla. Przypomnijmy, iż to zespół, którego muzyka oscyluje wokół lat 60. i 70., a ich osią stylistyczną jest vintage rock.

W galerii Biblioteki Norwida mogliśmy oglądać wystawę retrospektywną Adama Bagińskiego. Artysta w tym roku kalendarzowym obchodził 85. urodziny. Wśród prezentowanych prac znalazły się zarówno obrazy namalowane w 2025 roku, jak i dzieła wykonane przez twórcę w wieku zaledwie dziesięciu lat. Wystawa składała się z dwóch części: pamiątkowej – z fotografiami, katalogami i szkicami – oraz ekspozycji prac plastycznych artysty.

Poznaliśmy również laureatów Lubuskich Wawrzynów. 31. Wawrzyn Literacki w kategorii proza trafił do Marcina Mielcarka, absolwenta Uniwersytetu Zielonogórskiego, autora książki „Skoczek”.

fot. Mateusz Kasperczyk

Nagrodę otrzymał także Bartosz Konopnicki za tom poetycki „Zapiski promieniowania” – zbiór poetyckich wspomnień, emocji i zapisków życia.

Marzec

Trzeci miesiąc roku przyniósł wiele kulturalnych zwrotów akcji. Na początku marca spotkaliśmy się w naszym studiu z Renatą Diaków, autorką książki „Dziewczynka skacząca na skakance”. Publikacja powstała z potrzeby pokazania mechanizmów funkcjonujących w związkach przemocowych oraz barier – strachu i wstydu – które często uniemożliwiają ofiarom podjęcie pierwszego kroku ku zmianie.

Biblioteka Norwida ogłosiła zmiany planowane w gmachu głównym. Projekt zakłada m.in. instalację paneli fotowoltaicznych wraz z magazynami energii. Zmodernizowany zostanie także parter budynku – pojawi się antresola, strefa chilloutu, miejsce spotkań i cichej pracy. Modernizacji doczeka się również patio, co pozwoli rozszerzyć ofertę letnich wydarzeń.

W hali CRS ponad tysiąc tancerzy z całej Polski wzięło udział w kolejnej edycji Wings of Dance. Rywalizowano w formacjach, solówkach i duetach, prezentując style takie jak jazz, modern czy artistic dance show.

Swoje święto obchodziła również specjalność Animacja Kultury na Uniwersytecie Zielonogórskim. Kierunek, którego początki sięgają lat 70., przez dekady wykształcił wielu dziennikarzy, aktorów, instruktorów tańca i dyrektorów domów kultury.

Lubuski Teatr zaprezentował najmłodszym widzom spektakl „Smok, który mieszka w szafie” – opowieść o oswajaniu dziecięcych lęków.

Muzeum Ziemi Lubuskiej otworzyło nową przestrzeń kawiarnianą, zaprojektowaną przez Instytut Sztuk Wizualnych Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Kwiecień

W kalendarz kulturalny miasta wpisały się Zielonogórskie Spotkania Artystyczne. Zgodnie z tradycją, tegoroczną edycję zamknął III Konkurs Piosenki Literackiej im. Piotra Machalicy. Na scenie Lubuskiego Teatru pojawiło się ośmiu wykonawców, a ich umiejętności wokalne oceniali: Aga Zaryan, Robert Czechowski oraz Jan Wołek. Z tym ostatnim rozmawialiśmy o poziomie tegorocznych uczestników.

Kolejnym wydarzeniem, gdzie mogliśmy oglądać muzyczne talenty była kolejna edycja kultowego już wydarzenia „Twoja Mordka Brzmi Znajomo” Kora, Edyta Geppert czy Justyna Steczkowska, to tylko niektóre gwiazdy, jakie pojawiły się w The Droshkoov Theatre na pierwszym półfinale wydarzenia. Impreza wzorowana jest na popularnym programie telewizyjnym, a wśród uczestników nie zabrakło utalentowanych wokalistów, którzy musieli wcielić się w role swoich muzycznych idoli, a przy okazji perfekcyjnie ich odwzorować.

Z okazji 160 rocznicy urodzin Olgi Boznańskiej na odwiedzających Muzeum Ziemi Lubuskiej czekała nie lada gratka. Mogliśmy zobaczyć obraz znajdujący się w zbiorach naszego muzeum, czyli „Dziewczynkę ze słonecznikami”

To dzieło jest wyjątkowe, bo artystka rzadko sięgała po pastele, choć operowała nimi z wielką wirtuozerią. Namalowana podczas pobytu w Monachium, zapoczątkowała serię portretów dziecięcych.

Natomiast już po raz siódmy w Muzeum Archeologicznym Środkowego Nadodrza w Świdnicy można było sprawdzić jak wyglądało życie w średniowieczu. Uczestnicy mogli posłuchać wykładu dotyczącego rozrywek śląskiego dworzanina, zagrać w dawne gry oraz wziąć udział w grze terenowej, dzięki której można było się wcielić w średniowiecznego aktora, poznać savoir vivre czy dowiedzieć się, czym na dworach zajmował się skryba.

Maj

Grupa Roadhouse wydała swój debiutancki album. Na krążku znajdziemy osiem utworów utrzymanych w stylu rocka lat 60-tych i 70-tych. Znana już zielonogórskiej publiczności kapela wyróżnia się nie tylko unikatowym graniem, ale także charakteryzacją nawiązującą do epoki, w jakich grali ich muzyczni idole. Led Zeppelin, Deep Purple, Grand Funk, to ich największe muzyczne inspiracje. Płytę graliśmy na antenie Radia Index.

Pokazy szermierki rycerskiej, oprowadzanie po zakamarkach książnicy, kiermasz książek czy lego w Górze Mediów, to tylko część atrakcji, jakie pojawiły się w trakcie Pikniku Rodzinnego zorganizowanego przez Bibliotekę Norwida. Frekwencja dopisała, a samo wydarzenie było świetną okazją do poznania pracy biblioteki od kuchni. Uczestnicy mogli m.in. zajrzeć do magazynów. Wydarzenie zostało przygotowane w ramach 70-lecia powstania Biblioteki Wojewódzkiej oraz 50 rocznicy oddania do użytku gmachu głównego.

Maj to także czas otwartych drzwi w muzeach. Tym razem tematem przewodnim tegorocznej edycji była kultura afrykańska. W trakcie wydarzania mogliśmy zobaczyć takie akcenty jak: ekspozycja rysunków dzieci afrykańskich, wystawa dawnej sztuki afrykańskiej, która do naszego miasta przyjechała ze Szczecina, pojawiła się także wystawa zdjęć z Ghany. Noc w muzeum, to świetna okazja żeby zobaczyć nie tylko wystawy tematyczne, ale stałe ekspozycje.

Ostatnią przed wakacjami premierą w Lubuskim Teatrze był “Czerwony kapturek” Opowieść została umieszczona w starym fotograficznym atelier, a wokół historii będzie krążyć: komizm, muzyka jazzowa, barwna scenografia czy zabawa z publicznością. W rolach głównych zobaczyliśmy: Tatianę Kołodziejską, Aleksandra Stasiewicz, Martę Frąckowiak. W rolę gajowego wciela się Wojciech Romańczyk.

Czerwiec

Początek latem, a zarazem koniec sezonu w Lubuskim Teatrze. Jak zawsze na wielki finał podsumowanie sezonu w czasie gali Leony. Poznaliśmy najpopularniejszych aktorów i aktorki mijającego sezonu. Widzowie także wybrali najlepszy spektakl. Triumfował Robert Kuraś, nagrodę zdobyła Elżbieta Donimirska, a sztuką, która podbiła serca była „Balladyna”

W naszym podsumowaniu nie może zabraknąć Dni Kultury Studenckiej Bachanalia 2025. Przez tydzień studenci rządzili miastem. Wśród muzycznych gwiazd pojawiła się grupa Ich Troje, Mrozu oraz lubuskie zespoły.

Najbardziej wyczekiwaną premierą muzyczną okazała się płyta grupy Echa „Do Słońca” Ten wyczekiwany album to historie miłosne, związane z rozstaniami, traktujące o przyjaźni. Z Arkiem Tydą i Piotrem Spychała rozmawiamy o kulisach powstawania albumu, tekstach, zmianie stylistycznej zespołu, formowaniu się obecnego składu.

Lipiec

Wakacje w Zielonej Górze, to czas kolejnej edycji letniej propozycji Zielonogórskiego Ośrodka Kultury. Lato Muz Wszelakich, to już letnia wizytówka kultury. Spotkania w ramach cyklu „Znani na wesoło”, koncerty młodych lubuskich składów czy spacery z przewodnikiem to tylko część wydarzeń, jakie odbywały się w trakcie lata.

Kolejny raz Zielona Góra stała się stolicą Ani z Zielonego Wzgórza. Na miłośników rudowłosej bohaterki czekała gra terenowa, czytanie performatywne czy quiz wiedzy o przygodach Ani Shirley. Inspiracją dla tego pomysłu było tłumaczenie powieści Lucy Maud Montgomery – „Anne z Zielonych Szczytów”, które ukazało się nakładem Wydawnictwa Marginesy (przekład: Anna Bańkowska). Pomysł okazał się strzałem w dziesiątkę i już pierwszy Zlot przyciągnął do Zielonej Góry miłośniczki i miłośników powieści Montgomery z całej Polski. W trakcie wydarzenia nie brakuje osób przebranych za postacie z książki.

Sierpień

Nie zabrakło kolejnej edycji Festiwalu Sztuki Ulicznej Busker Tour. Przez dwa dni, od godziny 12:00 do 22:00, deptak w centrum miasta zamieni się w scenę dla artystów z całego świata. Publiczność będzie mogła zobaczyć m.in. występy cyrkowców, żonglerów, muzyków i tancerzy. – Artyści przyjeżdżają do nas już kilka lat z rzędu, jednak za każdym razem są inni.

Ta informacja w sierpniu jak zawsze elektryzuje zielonogórzan. Kto wystąpi na Winobraniu. Właśnie w sierpniu poznaliśmy szczegółowy program dni miasta.

Wrzesień

Uczniowie kolejny raz usłyszeli pierwszy dzwonek, a wraz z nim w mieście klucze do bram miasta przejął Bachus. Ten miesiąc upłynął nam pod znakiem Winobrania. Wśród gwiazd pojawili się: Julia Żugaj, Skolim, Varius Manx czy Krzysztof Zalewski.

Nie zabrakło także teatralnego akcentu, jak zawsze na początku września pełną pracą i parą ruszył Lubuski Teatr. Winobraniowe Spotkania Teatralne stały się świetną okazją do premiery nowej sztuki w reżyserii Roberta Czechowskiego „Akompaniator” To opowieść o śpiewaczce i jej akompaniatorze, który przez lata wiernie jej towarzyszył, nie wypowiadając ani jednego słowa. Jego ciche uwielbienie przeradza się w namiętność, a ta – w niebezpieczną obsesję. W rolach głównych zobaczymy Elżbietę Donimirską oraz Bartłomieja Adamczaka. Sztuka jest owocem pracy dwóch zaprzyjaźnionych teatrów.

Dni miasta zwieńczył kolorowy Winobraniowy korowód.

Nie zabrakło także spotkań muzycznych. Zielonogórska grupa The Gold Dust nie zwalnia muzycznego tempa. Po serii koncertów zagranych w naszym regionie, zespół także znalazł czas, aby wejść do studia i nagrać swój pierwszy w pełni autorski singiel. “Under The Spell”, to ich muzyczna propozycja.

Październik

Jesienią w swoje progi zapraszało Muzeum Ziemi Lubuskiej. Zobaczyliśmy tam m.in nową wystawę przygotowaną przez Igora Myszkiewicz: Obrazki z Dziejów Zielonej Góry czy historię Winnicy Na Leśnej Polanie. Dla miłośników historii została także przygotowana wystawa: Sceny Z Życia Miasta W Kadrach Czesława Łuniewicza.

Natomiast Biblioteka Norwida otrzymała środki z KPO. Dofinansowanie pozwoli na zakup narzędzi wykorzystywanych do kontaktu z czytelnikiem. Agendą, która otrzyma środki jest m.in Biblioteka Pana Kleksa, dzięki wsparciu zostanie zrealizowany projekt, „Co Kryją Mury Zielonej Góry”. Inicjatywa odwołuje się poprzez sztuki wizualne do historii naszego miasta. Jakie projekty jeszcze otrzymają wsparcie?

Nie zabrakło premier książkowych. “Fetysz” to najnowsza powieść Przemysława Piotrowskiego. Po raz ósmy czytelnik sięga po przygody detektywa Igora Brudnego, a fabuła powieści toczy się w Zielonej Górze. Premiera najnowszej książki autora połączona była z Jubileuszem 10-lecia pracy twórczej.

Naszym gościem był także Paweł Jakub Sochacki. Powrócił z drugą powieścią – “Cudze oddechy” – i po raz kolejny udowadnia, iż literatura może mówić o trudnych sprawach w sposób subtelny, a jednocześnie niezwykle poruszający.

Lubuski Teatr w Zielonej Górze zyskał nową, wyjątkową przestrzeń. W miejscu dawnej sali Stańczyk otwarto Salon im. Haliny Lubicz, który od dzisiaj pełni funkcję siedziby Impresariatu Lubuskiego Teatru. Październik przyniósł także nowy projekt w teatrze: W ramach programu „Teatr Polska” aktorzy odwiedzają lokalne społeczności, by tam, gdzie teatr pojawia się rzadziej, stworzyć przestrzeń do spotkania z aktorami, emocjami i żywą sztuką.

Listopad

Kolejna jubileuszowa edycja Festiwalu im. Anny Tokarskiej Proza Poetów zagościła w repertuarze w listopadzie. Tegorocznej, piętnastej odsłonie towarzyszy motyw przewodni, jakim są biografie. Powód? W ostatnim czasie pojawiło się wiele biografii pisarzy i poetów. Takie postacie jak Maria Konopnicka, Czesław Miłosz czy Tadeusz Borowski pojawią się podczas naszego święta w nowym świetle. Na czytelników czekają spotkania z Justyną Sobolewską, Małgorzatą Grzebałkowską oraz monodram.

Listopad przyniósł nam także kolejną edycję “Green Town Of Jazz” – wydarzenia, które od lat przyciąga wielbicieli improwizacji i unikatowych brzmień. O programie i idei festiwalu opowiedział prof. Jerzy Szymaniuk. Organizatorzy zapowiadają różnorodny repertuar i spotkania z wybitnymi muzykami, co czyni tę edycję wyjątkowo atrakcyjną.

Miniony rok to 20. Edycję Międzynarodowego Festiwalu Gitarowego. To cykliczne wydarzenie, przygotowane przez Lubuskie Towarzystwo Gitarowe, obejmie serię koncertów prezentujących gitarę w różnych odsłonach – od klasycznych po bardziej współczesne formy.

Nasze studio odwiedziła finalistka The Voice Of Poland Hania Kuzimowicz. W szczerej rozmowie opowiedziała o swojej drodze do półfinału, o emocjach związanych z udziałem w show, o kulisach pracy z trenerami oraz o planach, które chce zrealizować po zakończeniu programu. Nie zabrakło też tematów marzeń, muzycznych inspiracji i pierwszych wrażeń po ogromnym sukcesie.

Za nami także premiera spektaklu „Romeo i Julia” w reżyserii Roberta Czechowskiego. Widzowie zobaczyli interpretację przeniesioną w świat futuryzmu – ten aspekt jest wynikiem wielu przemyśleń oraz licznych prób. Scenografię przygotował Piotr Tetlak, a muzykę skomponował Daniel Grupa. Na scenie wystąpili utalentowani aktorzy, absolwenci szkół teatralnych z całej Polski.

Listopad to również Zielonogórski Kongres Kultury. To pierwsze wydarzenie tego rodzaju w naszym mieście i ma dać istotny sygnał do integracji oraz podjęcia odpowiednich działań. W Planetarium przez ponad dwie godziny debatowano o tym jak należy realizować plan rozwoju miejskiej kultury.

Po dwóch dekadach nieobecności dobrze znana zielonogórzanom rzeźba „Nieskończoność” znów pojawiła się w miejskiej przestrzeni. W piątkowy wieczór, 14 listopada odsłonięto ją uroczyście na rondzie 11 Listopada, tuż przy Urzędzie Miasta. Charakterystyczna forma wróciła dzięki inicjatywie prezydenta Zielonej Góry oraz lokalnych społeczników.

Grudzień

W Muzeum Ziemi Lubuskiej działa Śląskie Muzeum Sztuki Sakralnej. Właśnie sfinalizowany został projekt związany z konserwacją rzeźb sakralnych. Są to najstarsze zbiory w naszym muzeum.

Zielonogórski Ośrodek Kultury wspólnie z Zielonogórskim Zakładem Usług Miejskich przygotował tegoroczny Jarmark Bożonarodzeniowy, który jak zawsze przyciągnął mieszkańców wyjątkową atmosferą i bogatym programem atrakcji. Od 17 grudnia na zielonogórskiej starówce pojawiły się stoiska pełne regionalnych specjałów, rękodzieła oraz świątecznych dekoracji. Nie zabraknie również wspólnego kolędowania i wyjątkowych wydarzeń towarzyszących.

Rozmawialiśmy także z Krzysztofem Uliaszem, autorem bardzo osobistej książki. „Walka o Lepsze Jutro” to nie zwykła książka – to zbiór wspomnień, historii i szczerej, otwartej narracji napisanej w formie pamiętnika. Opowiada o zmaganiach z uzależnieniem od narkotyków, bezdomnością oraz pobytem w zakładzie poprawczym. Autorem publikacji jest Krzysztof Uliasz.

Ruszają Lubuskie Wawrzyny – edycja 2025. Biblioteka Norwida czeka na prace związane z województwem lubuskim w kategoriach: naukowej, prozy, poezji oraz dziennikarstwa. Ten już prestiżowy konkurs jest świetną okazją do zaprezentowania swojej twórczości jeszcze szerszej publiczności.

W grudniu odbył się koncert „Święta tuż, tuż”. W auli uczelni i na nowo wprowadził publiczność w wyjątkowy, świąteczny nastrój. Na scenie zaprezentował się Big Band Uniwersytetu Zielonogórskiego i Przyjaciele, kontynuując tradycję koncertów bożonarodzeniowych. O znaczeniu tego wydarzenia mówiła prof. Barbara Literska, prorektor ds. studenckich.

Grudzień to jak zawsze przedświąteczna edycja Gali Warto Jest Pomagać. Lubuszanie kolejny raz pokazali, iż mają wielkie serce. Za nami XXI edycja Gali Charytatywnej „Warto jest pomagać”. Dochód z imprezy zostanie przekazany na rzecz Emilki Jęcz oraz Tomasza Czekatowskiego.

W Muzeum Ziemi Lubuskiej do lutego można oglądać wyjątkową wystawę zatytułowaną „Krakowskie Betlejem. Szopki krakowskie na tle szopek świata”. Ekspozycja jest efektem współpracy muzeum ze Stowarzyszeniem Pro Cultura et Musica im. Edyty Stein.

Oby rok 2026 także był tak bogaty w kulturalne wydarzenia!