7 godzin temu
Podstępny nowotwór
Częstość zachorowań na ten nowotwór w Polsce stale rośnie — na początku XXI wieku raportowano 11,5 tys. nowych przypadków raka jelita grubego, a w 2022 r. — aż 18,8 tys., co oznacza, iż zachorowała jedna na 2 tys. osób.
Obecnie rak jelita grubego jest trzecim najczęściej występującym nowotworem złośliwym w polskiej populacji. Rozwija się choćby przez kilka lat i może nie dawać żadnych objawów.
- o ile daje on objawy (krwawienia, bóle, utratę masy ciała), może być już zaawansowany, a wówczas rokowanie jest znacznie gorsze — wyjaśnia dr hab. n. med. Michał Mik, prof UM.
Czynnikami zwiększającymi ryzyko rozwoju raka jelita grubego są: wiek (szczególnie po 50 roku życia), obecność w jelicie grubym polipów o typie gruczolaka, uwarunkowania genetyczne, choroby zapalne jelit, nadwaga, siedzący tryb życia, nieprawidłowa dieta oraz nadużywanie alkoholu i palenie papierosów.
Badanie, które ratuje życie
Dlatego tak ważne jest wczesne wykrycie choroby. Szacuje się, iż profilaktyka raka jelita grubego zmniejsza śmiertelność z jego powodu o 50-60%.
Co ważne, program profilaktyki raka jelita grubego nie jest przez NFZ limitowany finansowo – NFZ zapłaci za każde wykonane w programie badanie.
Kolonoskopia pozwala nie tylko rozpoznać wczesny nowotworów, ale także usunąć zmiany przednowotworowe i przywrócić pacjenta do pełni zdrowia.
- Niekorzystanie z dobrodziejstw, jakie daje nam to badanie jest nierozsądne. Strach przed nim jest nieuzasadniony, badanie w doświadczonych rękach jest bezpieczne. Nie wolno czekać na objawy choroby, badania przesiewowe wykonujemy wówczas, gdy nie mamy niepokojących symptomów — apeluje dr hab. n. med. Michał Mik.
Darmowa kolonoskopia w Łódzkiem
Populację, którą może objąć program badań przesiewowych w kierunku raka jelita, szacuje się na ok. 8 milionów Polaków. W województwie łódzkim do badań w programie kwalifikuje się 512 tys. mieszkańców.
Niestety zaledwie 18% z nich zgłosiła się na badanie. Najmniej badań wykonali mieszkańcy powiatu kutnowskiego i łęczyckiego – 12%, najwięcej bełchatowskiego i pabianickiego ok. 24%.
W 2025 wykonano blisko 6400 badań w ramach programu. Listę placówek, w których można wykonać bezpłatną kolonoskopię, znajdziesz w tym miejscu - LINK.
W latach 2024 -2025 ponad 1900 pacjentów było leczonych w ramach kompleksowej opieki nad pacjentem z nowotworem jelita grubego. Najwięcej chorych było pod opieką szpitala im. Kopernika w Łodzi – 828 pacjentów. Kompleksowa opieka onkologiczna dla pacjentów z rakiem jelita grubego realizowana jest w pięciu placówkach w województwie łódzkim.
Najwięcej badań w ramach programu profilaktycznego wykonała Przychodnia Specjalistyczna Med.-Gastr. W 2025 roku wykonano w placówce 1336 kolonoskopii. W 2025 r. Łódzki NFZ sfinansował badania w ramach programu kwotą 6 mln zł.
Nie obawiaj się. Badanie może być bezbolesne
Kolonoskopia jest precyzyjna i trwa od 15 do 40 minut. W zależności od wskazań medycznych badanie może być przeprowadzone w znieczuleniu miejscowym (z zastosowaniem żelu znieczulającego) lub znieczuleniu ogólnym, dlatego pacjent nie odczuwa dyskomfortu.
Badanie wykonuje się miękką, giętką rurką grubości małego palca (kolonoskop), którą lekarz wprowadza przez odbyt do oczyszczonego jelita grubego i przesuwa do ujścia jelita cienkiego. W tym czasie dokładnie oglądane jest wnętrze jelita grubego. Wprowadzanie aparatu jest niebolesne dla większości osób, choć u niektórych może powodować wzdęcie, uczucie parcia i ucisku w brzuchu. Wcześnie wykryty rak jest również bardzo często wyleczalny.
Program przesiewowy obejmuje wykonanie kolonoskopii, w tym:
- pobranie wycinków z nacieku nowotworowego lub zmian podejrzanych o charakter nowotworowy;
- usunięcie polipów wielkości do 15 mm;
- poddanie badaniu histopatologicznemu wszystkich wycinków i usuniętych polipów;
- wskazanie konkretnych zaleceń dotyczących leczenia u osób, które wykonały kolonoskopię przesiewową.
Do kolonoskopii trzeba się dobrze przygotować, dlatego przed wizytą warto skontaktować się z placówką, która poinformuje pacjenta, co musi zrobić przed badaniem.
Kto może skorzystać z darmowych badań?
Program kierowany jest do osób w wieku od 50 do 65 lat lub od 40 do 49 lat, jeżeli u najbliższych krewnych pacjenta, rozpoznano nowotwór jelita grubego.
- Do udziału w programie nie jest potrzebne skierowanie. Wystarczy, iż pacjent jest w grupie wiekowej, która kwalifikuje się do wykonania przesiewowej kolonoskopii i zgłosi się do placówki realizującej program — tłumaczy Anna Laniecka-Leder, rzeczniczka prasowa łódzkiego NFZ.
