W zamian za rzepak, chińskie elektryki. Carney: Relacje z Chinami są „bardziej przewidywalne” niż z USA

Rząd federalny zawarł z Pekinem porozumienie, na mocy którego dziesiątki tysięcy chińskich pojazdów elektrycznych zostanie wprowadzonych na rynek krajowy w zamian za zniesienie ceł na produkty rzepakowe – poinformował w piątek premier Mark Carney.

Jest to pierwsza umowa handlowa zawarta przez premiera z innym krajem od czasu objęcia urzędu w zeszłym roku i deeskalacja napięć na linii Kanada – Chiny z krajem, który w ostatnich latach rząd liberalny określał mianem siły destabilizującej, a Carney największym zagrożeniem dla kraju.

Carney określił to jako „wstępne, ale przełomowe” porozumienie mające na celu usunięcie barier handlowych i obniżenie taryf, będące częścią szerszego strategicznego partnerstwa z Chinami.

„To partnerstwo odzwierciedlające dzisiejszy świat, oparte na realistycznym, pełnym szacunku i opartym na interesach zaangażowaniu” – powiedział Carney na konferencji prasowej w Pekinie.

Carney powiedział, iż Ottawa spodziewa się, iż Pekin obniży cła na nasiona rzepaku do 15 procent do marca i nazwał to „ogromnym postępem”.

Od marca co najmniej do końca roku kanadyjska śruta rzepakowa, homary, kraby i groch nie będą już objęte chińskimi cłami „antydyskryminacyjnymi” . Nie wspomniano o oleju rzepakowym.

W zamian Kanada zezwoli na wprowadzenie na kanadyjski rynek maksymalnie 49 000 chińskich pojazdów elektrycznych rocznie, po stawce celnej wynoszącej 6,1%.

Carney powiedział, iż dzięki temu niektóre pojazdy elektryczne staną się bardziej przystępne cenowo dla Kanadyjczyków i iż będzie to stanowić jedynie niewielki ułamek krajowego rynku kanadyjskiego — około trzech procent.

Premier Ontario Doug Ford gwałtownie skrytykował umowę dotyczącą pojazdów elektrycznych, stwierdzając, iż Chiny uzyskały dostęp do kanadyjskiego rynku, co zaszkodzi kanadyjskim pracownikom.

„Rząd federalny otwiera furtkę do zalewu tanich samochodów elektrycznych wyprodukowanych w Chinach, nie dając żadnej realnej gwarancji równorzędnych lub natychmiastowych inwestycji w kanadyjską gospodarkę, sektor motoryzacyjny i łańcuch dostaw” – stwierdził Ford w poście na X.

Premier Ontario dodał, że umowa grozi „zamknięciem drzwi kanadyjskim producentom samochodów do rynku amerykańskiego” i iż Carney musi zrównoważyć umowę wsparciem dla sektora samochodowego Ontario.

„Oznacza to zwiększenie konkurencyjności sektora poprzez zniesienie obowiązku posiadania pojazdów elektrycznych, ujednolicenie przepisów z kluczowymi partnerami handlowymi i zniesienie opłat federalnych, które nie powodują niczego poza zwiększeniem kosztów produkcji pojazdów o tysiące dolarów i odstraszaniem inwestycji” – powiedział Ford.

Premier Ontario Doug Ford stwierdził, iż cła na pojazdy elektryczne powinny pozostać na dotychczasowym poziomie — chyba iż Chiny otworzą fabrykę pojazdów elektrycznych w Ontario i zatrudnią kanadyjskich pracowników zrzeszonych w związkach zawodowych.

Pakt został zawarty zaledwie kilka godzin po spotkaniu Carneya z prezydentem Xi Jinpingiem, kończąc wieloletni spór handlowy, który rozpoczął się, gdy poprzedni rząd liberalny zrównał z amerykańskimi cła na pojazdy elektryczne w celu ochrony kanadyjskiego sektora samochodowego.

Zaledwie rok temu, podczas wiosennych wyborów, Carney określił Chiny jako największe zagrożenie dla kraju. W rozmowie z mediami w piątek jego odpowiedź nie była już tak jednoznaczna.

„Krajobraz bezpieczeństwa ciągle się zmienia, a w świecie, który jest coraz bardziej niebezpieczny i podzielony, stoimy w obliczu wielu zagrożeń” – odpowiedział Carney, zapytany przez reportera. „Zagrożeniami można zarządzać poprzez zaangażowanie”.

Umowa ta wpisuje się również w plany rządu liberalnego, który zamierza do 2030 r. podwoić eksport towarów poza USA, a do tego czasu zwiększyć go o 50 proc. również do Chin.

Carney powiedział, iż poruszył kwestię praw człowieka na spotkaniu z Xi i dodał, iż Kanada w swoim podejściu kieruje się „realizmem opartym na wartościach”.

Relacje z Chinami są „bardziej przewidywalne” niż z USA – mówi Carney
„Zasadniczo bronimy praw człowieka, demokracji, integralności terytorialnej i prawa do samostanowienia” – powiedział. „Bierzemy świat takim, jaki jest, a nie takim, jakim chcielibyśmy, żeby był”.

Odpowiadając na pytania dziennikarzy po spotkaniu z Xi, Carney powiedział, iż stosunki Kanady z Chinami stały się bardziej przewidywalne niż jej stosunki ze Stanami Zjednoczonymi. Carney powiedział, iż wynika to z faktu, iż Kanada prowadzi „szczery i spójny dialog” z Chinami, co przekłada się na „bardziej przewidywalne i skuteczne relacje”.

Podczas gdy premier Mark Carney udał się do Chin, aby złagodzić napięcia handlowe, prezydent Donald Trump powtórzył, iż Stany Zjednoczone nie potrzebują kanadyjskich towarów ani CUSMA. Premier Ontario zaapelował również do Carneya, aby nie wycofywał się z ceł na chińskie pojazdy elektryczne.

Kanada jest największym światowym eksporterem rzepaku, a Chiny są drugim co do wielkości rynkiem zbytu dla tej branży po USA

Carney opuszcza Chiny w sobotę i w niedzielę odwiedza Katar, po czym w przyszłym tygodniu bierze udział w dorocznym spotkaniu Światowego Forum Ekonomicznego w Szwajcarii. Spotka się z liderami biznesu i inwestorami w Katarze, aby promować handel i inwestycje, poinformowało jego biuro.

Trump ostro skrytykował zaktualizowaną umowę handlową z Kanadą i Meksykiem, którą zawarł w czasie swojej pierwszej kadencji prezydenckiej, a w tym tygodniu nazwał perspektywę nowego paktu „nieistotną” dla amerykańskiej sytuacji gospodarczej.