1 godzina temu
Abonament miesięczny za wjazd do Strefy Czystego Transportu ma wynosić 100 zł w 2027 roku i 500 zł w 2028 roku, a stawka godzinowa pozostanie bez zmian. Wiceprezydent Krakowa Jan Hoffman wyjaśnia, dlaczego miasto nie podaje prognoz dotyczących liczby wjazdów ani przyszłych emisji. Przedstawia też dane o dotychczasowych opłatach i wskazuje, kiedy będzie można ocenić pełny efekt ekologiczny Strefy.
Ponad 25,7 mln zł z opłat w pierwszych 10 miesiącach
Strefa Czystego Transportu działa w Krakowie od 1 stycznia 2026 roku. W ciągu pierwszych 10 miesięcy kierowcy wpłacili łącznie 25 mln 745 tys. zł. Około 53 proc. tej kwoty pochodziło z abonamentów miesięcznych, a pozostała część z opłat godzinowych i dziennych.
Kierowcy najczęściej wybierają abonament, który pozwala korzystać ze Strefy przez 30 dni, albo opłatę dzienną, uprawniającą do poruszania się po niej do końca dnia.
W projekcie zmian przewidziano abonament w wysokości 100 zł w 2027 roku i 500 zł w 2028 roku. Stawka godzinowa – 2,50 zł – ma pozostać bez zmian. Opłata za wjazd do końca doby ma wynosić 5 zł po wcześniejszym opłaceniu dwóch godzin. Wymagania emisyjne, zwolnienia oraz termin zakończenia okresu przejściowego pozostają bez zmian.
Różne sposoby korzystania ze Strefy
Przy dwóch przejazdach dziennie – na przykład do pracy i z powrotem – opłaty godzinowe wyniosłyby łącznie 5 zł dziennie. Przy 22 dniach roboczych oznaczałoby to 110 zł miesięcznie. W tym wariancie opłaty godzinowe byłyby niższe od abonamentu, który ma kosztować 250 zł w 2027 roku i 500 zł w 2028 roku.
Wiceprezydent Jan Hoffman wskazuje, iż kierowcy korzystający z samochodu przez większą część dnia mogą wybrać abonament, a osoby odbywające krótsze przejazdy – opłaty godzinowe.
„Podwyżka stawek nie musiałaby zatem przełożyć się na spadek liczby wjazdów; część kierowców zmieniłaby jedynie formę opłaty”.
Dlaczego miasto nie podaje prognoz
Zarząd Dróg Miasta Krakowa nie przygotował liczbowych prognoz dotyczących wpływu stawek z 2026 roku na liczbę pojazdów wjeżdżających do SCT w latach 2027–2028 ani na emisje pyłów PM10 i PM2,5, dwutlenku azotu oraz tlenku węgla. Jak wyjaśnia Jan Hoffman, Strefa funkcjonuje zbyt krótko, by rzetelnie ocenić, jak wysokość opłat wpływa na decyzje kierowców.
„ZDMK nie dysponuje jeszcze danymi, które pozwalałyby rzetelnie ocenić reakcję kierowców na wysokość opłat”.
Wiceprezydent podkreśla, iż podanie konkretnych wartości bez odpowiednich danych mogłoby stworzyć pozór precyzji, choć wynik zależałby od przyjętych założeń.
„Każdy wynik liczbowy opierałby się na arbitralnych założeniach”.
Hoffman wskazuje zarazem, iż utrzymanie obecnych stawek może u części kierowców opóźnić decyzję o wymianie samochodu na mniej emisyjny. Trudno jednak przewidzieć skalę tego zjawiska, ponieważ decyzje zależą od sytuacji finansowej, wieku pojazdu i indywidualnych planów.
Pełny efekt ekologiczny będzie oceniany od 2029 roku
Podstawowym miernikiem skuteczności Strefy jest poziom dwutlenku azotu. W Krakowie przekroczenie dopuszczalnego średniorocznego stężenia NO₂ wykazano w ocenie Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska za 2024 rok na stacji przy al. Krasińskiego.
Znaczenie dla ograniczenia emisji ma mieć stopniowe wyeliminowanie z ruchu najstarszych samochodów z silnikiem Diesla. Pełny efekt ekologiczny SCT będzie można oceniać po wejściu w życie docelowych zasad.
„Pełny efekt ekologiczny Strefy wystąpi od 1 stycznia 2029 r.”
Jak wyjaśnia Jan Hoffman, roczna ocena jakości powietrza za 2029 rok zostanie sporządzona przez GIOŚ do 30 kwietnia 2030 roku. W okresie przejściowym zarządca Strefy będzie monitorować między innymi liczbę wjazdów pojazdów niespełniających wymagań. Dzięki temu miasto będzie gromadzić dane potrzebne do oceny działania SCT.
