1 godzina temu
Obowiązek kontroli instalacji elektrycznej wynika z Prawa budowlanego i nie jest rozwiązaniem wprowadzonym dopiero w 2026 r. Właściciele i zarządcy nieruchomości muszą pilnować terminów wcześniejszych kontroli, ponieważ badanie powinno być wykonywane co najmniej raz na pięć lat.
W praktyce oznacza to, iż w 2026 r. szczególną uwagę na dokumentację powinni zwrócić właściciele obiektów, w których poprzednia pięcioletnia kontrola odbyła się w 2021 r. GUNB wskazuje, iż badanie instalacji elektrycznej jest elementem obowiązkowej kontroli pięcioletniej.
Przegląd instalacji elektrycznej obowiązkowy co pięć lat
Prawo budowlane zobowiązuje właściciela lub zarządcę obiektu do przeprowadzania kontroli okresowej co najmniej raz na pięć lat.
Nie jest to wyłącznie kontrola samej skrzynki z bezpiecznikami. W ramach przeglądu sprawdza się stan techniczny i przydatność obiektu do użytkowania, a w przypadku instalacji elektrycznej i piorunochronnej badanie obejmuje m.in.:
• sprawność połączeń,
• stan osprzętu,
• działanie zabezpieczeń,
• środki ochrony przed porażeniem,
• oporność izolacji przewodów,
• uziemienia instalacji i urządzeń.
Zakres kontroli wynika wprost z art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Gov.pl
Masz protokół z 2021 r.? W 2026 r. przypada następna kontrola
Ważna jest data wcześniejszego przeglądu. o ile pięcioletnia kontrola została przeprowadzona w 2021 r., następna powinna zostać wykonana w 2026 r.
Nie oznacza to jednak, iż każdy właściciel musi wezwać elektryka dokładnie pięć lat później tego samego dnia.
GUNB wyjaśnia sposób liczenia terminów na przykładzie nowych budynków. jeżeli obiekt został oddany do użytkowania w sierpniu 2022 r., pierwsza kontrola pięcioletnia powinna zostać przeprowadzona w 2027 r., ale może się to odbyć w dowolnym miesiącu tego roku.
Dlatego właściciel domu nie powinien szukać jednego ogólnopolskiego „terminu przeglądów”, ale przede wszystkim sprawdzić rok wykonania poprzedniej kontroli.
Nie ma jednej daty dla wszystkich właścicieli domów
Informacje o jednym terminie, który miałby właśnie mijać dla wszystkich właścicieli domów i mieszkań, wymagają więc doprecyzowania.
Prawo nie wyznacza jednej daty – na przykład 30 września, 1 października czy 31 grudnia – obowiązującej wszystkie nieruchomości w Polsce.
Pięcioletni cykl zależy od konkretnego obiektu i terminu wcześniejszej kontroli.
Osoba, która miała wykonany przegląd w 2020 r., powinna była przeprowadzić następną kontrolę w 2025 r. jeżeli poprzedni przegląd odbył się w 2021 r., termin przypada na 2026 r. Przy kontroli przeprowadzonej w 2022 r. kolejnym rokiem będzie 2027.
Obowiązek dotyczy także domów jednorodzinnych
W przypadku domów jednorodzinnych Prawo budowlane przewiduje pewne zwolnienia dotyczące części kontroli wykonywanych co roku. Nie oznacza to jednak zwolnienia z pięcioletniego przeglądu.
GUNB wskazuje, iż budynki mieszkalne jednorodzinne przez cały czas podlegają kontroli określonej w art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Obejmuje ona także instalację elektryczną i piorunochronną.
Właściciel domu powinien więc mieć dokumentację potwierdzającą wykonanie wymaganej kontroli.
Kto odpowiada za przegląd instalacji w mieszkaniu?
W budynku wielorodzinnym sytuacja wygląda inaczej niż w domu jednorodzinnym.
Ustawowy obowiązek przeprowadzania kontroli spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu. W praktyce za organizację przeglądów w bloku odpowiada więc zwykle spółdzielnia mieszkaniowa, wspólnota albo inny zarządca.
Nie oznacza to, iż kontrola musi ograniczyć się do części wspólnych. Instalacja znajdująca się w mieszkaniu jest elementem większej instalacji budynku, dlatego w ramach organizowanego przeglądu konieczne może być udostępnienie lokalu osobie przeprowadzającej pomiary.
Właściciel mieszkania nie powinien jednak automatycznie zamawiać na własną rękę pięcioletniej kontroli całego obiektu. W pierwszej kolejności warto sprawdzić informacje przekazywane przez spółdzielnię lub zarządcę.
Kto może przeprowadzić kontrolę?
Przeglądu instalacji elektrycznej nie może wykonać dowolna osoba mająca podstawową wiedzę o elektryce.
GUNB wskazuje, iż kontrolę instalacji elektrycznych i piorunochronnych mogą wykonywać osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane albo kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci energetycznych.
Po wykonaniu kontroli właściciel lub zarządca powinien otrzymać protokół dokumentujący wyniki przeprowadzonych badań.
Co jeżeli przegląd wykaże usterki?
Kontrola nie kończy się jedynie sporządzeniem dokumentu. o ile badanie wykaże nieprawidłowości mogące powodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia albo środowiska, właściciel lub zarządca powinien doprowadzić do ich usunięcia.
Szczególne znaczenie mają m.in. niesprawne zabezpieczenia przeciwporażeniowe, uszkodzenia izolacji, problemy z uziemieniem czy nieprawidłowości w rozdzielnicy.
Pięcioletnie badanie jest więc nie tylko formalnym obowiązkiem, ale służy wykrywaniu usterek, których użytkownik instalacji może nie zauważyć podczas codziennego korzystania z domu.
Brak przeglądu może oznaczać grzywnę
Niewykonanie wymaganych kontroli może prowadzić do odpowiedzialności za wykroczenie. Prawo budowlane przewiduje grzywnę za niewykonanie obowiązków wynikających m.in. z art. 62 ust. 1 pkt 1–4a.
Nie oznacza to jednak, iż za każdy brak przeglądu automatycznie wystawiana jest kara w wysokości 5000 zł.
Kodeks wykroczeń określa ogólny przedział grzywny od 20 do 5000 zł, o ile szczególny przepis nie stanowi inaczej. Pięć tysięcy złotych jest więc górną granicą możliwej grzywny, a nie stałą kwotą naliczaną każdemu właścicielowi. ELI
Brak dokumentu? Warto sprawdzić historię kontroli
Problem może pojawić się zwłaszcza po zakupie domu z rynku wtórnego, gdy nowy właściciel nie ma pełnej dokumentacji dotyczącej wcześniejszych przeglądów.
W pierwszej kolejności należy sprawdzić przekazane protokoły i dokumentację techniczną nieruchomości.
Jeżeli nie da się ustalić, kiedy ostatnio przeprowadzono pełną kontrolę instalacji elektrycznej, rozsądnym rozwiązaniem jest zlecenie badania uprawnionej osobie. Pozwala to jednocześnie uzyskać aktualny dokument i zweryfikować stan instalacji.
Przegląd pięcioletni to nie kontrola roczna
Właściciele nieruchomości powinni również uważać, aby nie mylić poszczególnych rodzajów kontroli.
GUNB wyjaśnia, iż podczas zwykłej kontroli corocznej nie ma obowiązku badania instalacji elektrycznej. Elektryka jest elementem kontroli wykonywanej co najmniej raz na pięć lat.
Co roku sprawdzeniu podlegają natomiast m.in. instalacje gazowe oraz przewody kominowe – dymowe, spalinowe i wentylacyjne.
Jeśli w danym roku przypada również termin kontroli pięcioletniej, właściciel lub zarządca może przeprowadzić jedną wspólną kontrolę obejmującą wymagany zakres obu badań.
