Zdjęcie: badań

Trzy tygodnie po katastrofie ekologicznej na Jeziorze Pilchowickim przez cały czas nie ma badań osadów. Są za to kolejne badania wody w rzece Bóbr, tym razem nieco szersze niż ostatnio.

Powiatowe Centrum Zarządzania Kryzysowego w Lwówku Śląskim zaprezentowało analizę wyników badań fizykochemicznych wody w rzece Bóbr – próbki pobrane 20 lipca 2026 r. Wyniki analizy podajemy poniżej.

Przeanalizowano wyniki badań fizykochemicznych wód powierzchniowych wykonanych przez laboratorium EKO-LAB na zlecenie TAURON Ekoenergia sp. z o.o. Próbki pobrano 20 lipca 2026 r. w ośmiu punktach, na odcinku od Wrzeszczyna, przez rejon Zapory Pilchowickiej, Nielestno, Marczów i Lwówek Śląski, do Jeziora Rakowickiego oraz rzeki Bóbr poniżej jeziora. Badano: pH, tlen rozpuszczony, nasycenie tlenem, przewodność elektryczną oraz zawiesinę ogólną. Do poniższej analizy przyjęto wskazaną wartość odniesienia dla zawiesiny ogólnej wynoszącą 80 mg/l.

Zestawienie najważniejszych wyników

1. Zawiesina ogólna – brak przekroczeń przyjętej wartości 80 mg/l

W żadnym z ośmiu badanych punktów stężenie zawiesiny ogólnej nie przekroczyło przyjętej wartości 80 mg/l.

Najwyższy wynik stwierdzono w Nielestnie – 43,2 mg/l, co odpowiada około 54% przyjętej wartości odniesienia. Podwyższone względem pozostałych punktów wartości występowały również bezpośrednio poniżej Zapory Pilchowickiej:

Wrzeszczyn 9,26 → 250 m poniżej zapory 39,3 → 1 km poniżej zapory 34,5 → Nielestno 43,2 mg/l.

W dalszym biegu rzeki obserwowany jest wyraźny spadek zawiesiny:

Nielestno 43,2 → Marczów 28,7 → Lwówek Śląski 23,3 → Jezioro Rakowickie 9,0 → poniżej Jeziora Rakowickiego 8,9 mg/l.

Wyniki wskazują zatem, iż ilość materiału zawieszonego była większa na odcinku poniżej Zapory Pilchowickiej i w Nielestnie, jednak wszystkie wartości pozostawały poniżej przyjętego poziomu 80 mg/l, a w dalszym biegu rzeki następowało wyraźne zmniejszenie stężenia zawiesiny.

Należy przy tym uwzględnić warunki pogodowe. Z dokumentacji poboru wynika, iż próbki pobierano po opadach deszczu, a w jednym z punktów podczas przelotnego opadu. Opady mogły wpływać na ilość zawiesiny poprzez spływ powierzchniowy i przemieszczanie materiału znajdującego się w korycie rzeki.

2. Natlenienie wody – bez wartości wskazujących na krytyczne odtlenienie

Stężenie tlenu rozpuszczonego wynosiło od 6,42 do 10,32 mg/l.

Najniższe wartości odnotowano w:

• Marczowie – 6,42 mg/l i 79,0% nasycenia,
• Nielestnie – 6,57 mg/l i 79,0%,
• poniżej Jeziora Rakowickiego – 6,65 mg/l i 73,2%.

W żadnym z punktów nie stwierdzono bardzo niskiego stężenia tlenu wskazującego na ostre odtlenienie wody.

W Lwówku Śląskim parametry natlenienia były wyższe – 7,72 mg/l tlenu i 81,5% nasycenia.

3. Jezioro Rakowickie – bardzo dobre natlenienie i niska zawiesina

Spośród wszystkich punktów szczególnie wyróżnia się Jezioro Rakowickie, gdzie stwierdzono:

10,32 mg/l tlenu rozpuszczonego, 113,5% nasycenia tlenem, 9,0 mg/l zawiesiny ogólnej oraz pH 8,89.

Jest to najwyższe natlenienie spośród wszystkich badanych lokalizacji.

Nasycenie powyżej 100% oznacza przesycenie wody tlenem. Taka sytuacja może występować m.in. w wyniku intensywnej fotosyntezy organizmów wodnych, zwłaszcza w ciągu dnia. Zjawisku temu może towarzyszyć podwyższone pH.

Jednocześnie stężenie zawiesiny spada z 23,3 mg/l w Lwówku Śląskim do 9,0 mg/l w Jeziorze Rakowickim, co wskazuje na znaczące ograniczenie ilości materiału zawieszonego docierającego do badanego punktu jeziora lub jego osadzanie się w zbiorniku.

4. Odcinek poniżej Jeziora Rakowickiego – parametr do dalszej obserwacji

Poniżej Jeziora Rakowickiego zawiesina pozostaje na bardzo niskim poziomie – 8,9 mg/l, czyli około 11% przyjętej wartości 80 mg/l.

Jednocześnie widoczny jest spadek natlenienia:

– Jezioro Rakowickie – 10,32 mg/l i 113,5%

→ Bóbr poniżej jeziora – 6,65 mg/l i 73,2%.

Wartość 73,2% jest najniższym poziomem nasycenia tlenem spośród badanych punktów. Nie świadczy sama w sobie o krytycznym odtlenieniu, jednak w kolejnych badaniach warto obserwować tendencję tego parametru.

5. pH i przewodność

W większości punktów pH było stosunkowo stabilne i wynosiło od 7,06 do 7,92, co oznacza odczyn od obojętnego do lekko zasadowego.

Wyższą wartość odnotowano w Jeziorze Rakowickim – pH 8,89. Towarzyszyło jej bardzo wysokie nasycenie tlenem – 113,5%.

Przewodność elektryczna mieściła się w zakresie 292–365 µS/cm. Wyniki nie pokazują gwałtownego, systematycznego wzrostu przewodności wraz z biegiem rzeki.

Podsumowanie i ocena sytuacji

Wyniki badań próbek pobranych 20 lipca 2026 r. wskazują na stosunkowo stabilną sytuację pod względem analizowanych parametrów fizykochemicznych.

Najważniejsze wnioski są następujące:

1. W żadnym punkcie nie przekroczono przyjętej wartości 80 mg/l zawiesiny ogólnej. Najwyższy wynik wyniósł 43,2 mg/l w Nielestnie, czyli 54% tej wartości.
2. Na odcinku poniżej Zapory Pilchowickiej i w Nielestnie zawiesina była wyższa niż w pozostałych lokalizacjach, jednak w dalszym biegu rzeki jej stężenie wyraźnie malało.
3. Nie stwierdzono krytycznie niskich wartości tlenu rozpuszczonego. Najniższy wynik wyniósł 6,42 mg/l w Marczowie.
4. Jezioro Rakowickie charakteryzowało się bardzo dobrym natlenieniem i niską zawartością zawiesiny – odpowiednio 10,32 mg/l tlenu i 9,0 mg/l zawiesiny.
5. Do dalszej obserwacji wskazane jest natlenienie rzeki poniżej Jeziora Rakowickiego, gdzie nasycenie tlenem wyniosło 73,2%.
6. Przy interpretacji zawiesiny należy uwzględnić, iż pobór odbywał się po opadach deszczu, które mogły okresowo wpływać na ilość materiału zawieszonego w wodzie.

Ogólna ocena: w zakresie parametrów objętych tym sprawozdaniem wyniki z 20 lipca nie wskazują na przekroczenie przyjętej wartości 80 mg/l dla zawiesiny ani na krytyczne odtlenienie wody. Widoczne jest natomiast przestrzenne zróżnicowanie parametrów – przede wszystkim większa ilość zawiesiny na odcinku poniżej Zapory Pilchowickiej i jej stopniowy spadek w kierunku Jeziora Rakowickiego.

WIOŚ – wyniki badań próbek wody, 17.07.2026 r.

Do powyższej analizy wyników badań z 20 lipca prezentujemy także wyniki badań próbek wody z 17.07.2026 r. opublikowane przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Analizy zostały wykonane przez akredytowane laboratorium GIOŚ Centralne Laboratorium Badawcze Oddział we Wrocławiu, nr akredytacji AB 075.

Nr próbki 1/592/WZ/26. Próbka wody pobrana z rzeki Bóbr przy zaporze w miejscowości Pilchowice. Godzina poboru – 8:30.

Nr próbki 2/592/WZ/26. Próbka wody pobrana z rzeki Bóbr z mostu w miejscowości Marczów.
Godzina poboru – 9:10.

Nr próbki 3/592/WZ/26. Próbka wody pobrana – jezioro Rakowickie. Godzina poboru – 10:05.

Nr próbki 4/592/WZ/26. Próbka wody pobrana z rzeki Bóbr poniżej jeziora Rakowickiego. Godzina poboru – 10:40.

Wyniki badańWskaźnik /
Metoda badawczaJedn
ostka1/592/WZ/26
wynik
ą niepewność2/592/WZ/26
wynik ą niepewność3/592/WZ/26
wynik ą niepewność4/592/WZ/26
wynik ą niepewność

Temperatura próbki wody T° PN-77/C-04584*	°C	19,3 ą 0,3	20,5 ą 0,3	23,9 ą 0,3	22,9 ą 0,3
Przewodność elektryczna adekwatna (w 20 °C) T PN-EN 27888:1999	µS/cm	250 ą 15	247 ą 15	251 ą 15	251 ą 15
pH T PN-EN ISO 10523:2012	–	6,8 ą 0,2	6,9 ą 0,2	9,5 ą 0,2	9,4 ą 0,2
Tlen rozpuszczony T,N PB-01/WR wyd.1 z dn. 04.01.2021r.	mg/l O2	8,2 ą 0,5	4,9 ą 0,3	13,0 ą 0,8	12,6 ą 0,8
Nasycenie tlenem T,N PB-01/WR wyd.1 z dn. 04.01.2021r.	%	92 ą 6	56 ą 3	158 ą 9	149 ą 9
Zawiesina ogólna PN-EN 872:2007+A1:2007 (sączki WHATMAN GF/A 47mm)	mg/l	124 ą 56	70 ą 32	9,2 ą 4,1	10,4 ą 4,7
Chemiczne zapotrzebowanie tlenu (ChZT-Cr) PN-ISO 15705:2005	mg/l O2	46 ą 13	37,7 ą 10,4	17,5 ą 4,9	17,3 ą 4,9
Fosfor ogólny PN-EN ISO 6878:2006+A1: 2010+A2:2010	mg/l	1,05 ą 0,12	0,67 ą 0,10	0,076 ą 0,020	0,145 ą 0,038
Azot Kjeldahla PN-EN 25663:2001	mg/l	5,1 ą 1,6	2,95 ą 0,94	0,85 ą 0,27	0,80 ą 0,26

Wyniki uwzględniają niepewność związaną z pobieraniem próbek.

Legenda:
T – pomiar wykonany w terenie
N – Wyniki spoza zakresu akredytacji (objęte zakresem działalności laboratoryjnej)
w – Norma wycofana bez zastąpienia
* – temperatura próbek wody tożsama z temperaturą pomiaru przewodności elektrycznej i pH (poz. 2 i 3)
** – Wartość ze znakiem „>” oznacza, iż uzyskany rezultat badania jest wyższy od zakresu pomiarowego akredytowanej metody.
*** – Wartość ze znakiem „<” oznacza, iż uzyskany rezultat badania jest niższy od zakresu pomiarowego akredytowanej metody.

Uwagi:
Pomiar przewodności został wykonany w temperaturze rzeczywistej próbki i skompensowany automatyczną nieliniową kompensacją do temp. 20°C.