Zasiłek pogrzebowy 2026
Od 1 stycznia 2026 r. wejdą w życie istotne zmiany dotyczące zasiłku pogrzebowego. Świadczenie wzrośnie z 4 tys. do 7 tys. zł, a czas jego wypłaty zostanie skrócony z 30 do 14 dni. Nowe przepisy mają ułatwić rodzinom szybsze uzyskanie wsparcia finansowego w trudnym okresie po śmierci bliskiej osoby.
Zasiłek pogrzebowy – wyższa kwota niezależnie od kosztów
Od nowego roku rodzinie zmarłego będzie przysługiwał zasiłek pogrzebowy w wysokości 7 tys. zł, niezależnie od faktycznie poniesionych kosztów pochówku. To znacząca zmiana w porównaniu do obowiązującej w tej chwili kwoty 4 tys. zł, która od lat nie była waloryzowana i często nie pokrywała choćby podstawowych wydatków związanych z organizacją pogrzebu.
Waloryzacja zasiłku pogrzebowego – kiedy wzrośnie ponownie?
Nowe przepisy wprowadzają także mechanizm automatycznej waloryzacji zasiłku pogrzebowego. Kwota świadczenia będzie podwyższana o wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, o ile inflacja w danym roku przekroczy 5 proc. Oznacza to, iż zasiłek ma realnie zachować swoją wartość w kolejnych latach.
Krótszy czas wypłaty zasiłku – pieniądze w 14 dni
Jedną z kluczowych zmian jest skrócenie czasu wypłaty zasiłku pogrzebowego z 30 do 14 dni. Dzięki temu osoby, które poniosły koszty pochówku, szybciej otrzymają środki z ZUS, co ma szczególne znaczenie w sytuacji nagłych i wysokich wydatków.
Komu przysługuje zasiłek pogrzebowy z ZUS?
Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie lub podmiotowi, który pokrył koszty pogrzebu osoby:
-
ubezpieczonej w ZUS (np. pracownika),
-
emeryta lub rencisty,
-
członka rodziny osoby ubezpieczonej.
Do rodziny zalicza się m.in. małżonka, rodziców, dzieci (własne, przysposobione, z rodziny zastępczej), rodzeństwo, dziadków, wnuki oraz osoby pozostające pod opieką prawną. Świadczenie mogą otrzymać również pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat lub instytucja religijna, jeżeli to one poniosły koszty pogrzebu.
Jakie koszty obejmuje zasiłek pogrzebowy?
Jak wyjaśnia ZUS, kosztami pogrzebu są udokumentowane rachunkami wydatki poniesione od chwili śmierci do zakończenia pochówku. Nie zalicza się do nich m.in.:
-
kosztów nagrobka,
-
opłat pobieranych przez zakład pogrzebowy za złożenie wniosku w ZUS,
-
kosztów konsolacji,
-
wydatków na kwiaty.
Jak złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy?
Aby otrzymać zasiłek pogrzebowy, należy wypełnić wniosek Z-12 i złożyć go:
-
w oddziale ZUS,
-
pocztą tradycyjną,
-
przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS (PUE/eZUS),
-
za pośrednictwem upoważnionego zakładu pogrzebowego.
Rachunki należy dostarczyć w oryginale lub jako kopie potwierdzone przez bank za zgodność z oryginałem.
Jakie dokumenty są wymagane przez ZUS?
Do wniosku należy dołączyć m.in.:
-
odpis skrócony aktu zgonu (ZUS może go uzyskać samodzielnie),
-
dokument potwierdzający pokrewieństwo lub powinowactwo,
-
zaświadczenie płatnika składek o podleganiu ubezpieczeniom – w przypadku osoby ubezpieczonej (z wyjątkami określonymi w przepisach).
Termin na złożenie wniosku o zasiłek pogrzebowy
Dokumenty należy złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci lub pogrzebu. W sytuacjach szczególnych, np. problemów z identyfikacją zwłok, konieczne jest dołączenie dokumentów potwierdzających przyczynę opóźnienia, takich jak zaświadczenie z policji lub prokuratury.
Ile zasiłków pogrzebowych wypłacił ZUS?
W 2024 r. ZUS wypłacił blisko 360 tys. zasiłków pogrzebowych na łączną kwotę 1,44 mld zł. Najwięcej świadczeń trafiło do mieszkańców województwa śląskiego (50,5 tys.) oraz mazowieckiego (48,7 tys.), a najmniej – do województwa podlaskiego (8,5 tys.).
Uproszczenia w procedurze – mniej decyzji ZUS
W sierpniu prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy upraszczającą zasady uzyskania zasiłku pogrzebowego. ZUS nie będzie wydawał decyzji administracyjnej, jeżeli koszty pogrzebu poniosła jedna osoba z rodziny zmarłego. Decyzja przez cały czas będzie wymagana w przypadku kilku płatników lub gdy koszty poniósł podmiot instytucjonalny.
Nowe świadczenia od 2026 r. – dodatkowa pomoc społeczna
Od 1 stycznia 2026 r. wejdą w życie także nowe świadczenia z pomocy społecznej, niezależne od kryterium dochodowego. Będą one przysługiwać m.in. w sytuacjach, gdy zasiłek pogrzebowy nie przysługuje lub gdy pojawią się dodatkowe koszty, np. związane ze sprowadzeniem ciała zmarłego z zagranicy.
