ZUS zmienia dokument dla emerytów i rencistów. Nie każdy dostanie nową kartę

Zmiana dotyczy wzoru legitymacji emeryta-rencisty w postaci plastikowej karty identyfikacyjnej. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw 25 czerwca 2026 r. i wejdzie w życie 1 lipca 2026 r. Nie oznacza to jednak, iż od pierwszego dnia lipca wszyscy świadczeniobiorcy otrzymają nowy dokument. Przepisy przejściowe przewidują, iż do 12 lipca 2026 r. legitymacja emeryta-rencisty może być jeszcze wydawana na blankiecie przygotowanym według dotychczasowego wzoru.

W praktyce oznacza to, iż nowy wzór legitymacji emeryta-rencisty zacznie być stosowany od 13 lipca 2026 r. ZUS zyskał czas na wykorzystanie wcześniej przygotowanych blankietów i płynne przejście na nowy standard dokumentu. Dla świadczeniobiorców najważniejsze jest to, iż sama zmiana wzoru nie uruchamia żadnego obowiązku po ich stronie. Nie trzeba składać wniosku wyłącznie dlatego, iż od lipca obowiązuje nowe rozporządzenie.

Stare legitymacje z ZUS bez obowiązkowej wymiany

Dotychczasowe legitymacje zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane. Dotyczy to dokumentów wystawionych przed 1 lipca 2026 r., a także tych, które ZUS wyda jeszcze między 1 a 12 lipca 2026 r. na starych blankietach. To ważne zwłaszcza dla emerytów i rencistów, którzy obawiają się kolejek, dodatkowych formalności albo konieczności osobistej wizyty w placówce.

Nową legitymację otrzymają przede wszystkim osoby, którym ZUS będzie wydawał dokument po raz pierwszy, oraz świadczeniobiorcy, którym trzeba będzie wystawić nową kartę z innych powodów. Chodzi m.in. o utratę, uszkodzenie albo zniszczenie legitymacji. ZUS wskazuje, iż wniosek o wydanie tradycyjnej legitymacji składa się właśnie wtedy, gdy istnieje potrzeba wydania nowego dokumentu, a nie przy każdej zmianie przepisów dotyczących wzoru.

Nowy wzór legitymacji emeryta-rencisty i zabezpieczenia dokumentu

Nowa legitymacja emeryta-rencisty ma być dokumentem odporniejszym na fałszerstwa. Z rozporządzenia wynika, iż blankiet będzie wykonany z tworzywa sztucznego w formacie ID-1, czyli w wymiarach 53,98 × 85,60 × 0,76 mm. Dokument będzie personalizowany techniką druku termotransferowego, a po personalizacji na awers zostanie naniesiona folia zabezpieczająca niewykazująca luminescencji w promieniowaniu ultrafioletowym.

Na awersie znajdą się m.in. logo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, napis „Zakład Ubezpieczeń Społecznych”, tło giloszowe wykonane drukiem offsetowym, mikrodruk o treści „Zakład Ubezpieczeń Społecznych” oraz hologram indywidualny nanoszony techniką hot stampingu. Dokument będzie zawierał również oznaczenie „Legitymacja emeryta-rencisty”, numer PESEL, rodzaj świadczenia, termin ważności oraz informację, iż legitymacja jest ważna z dowodem tożsamości.

Na rewersie przewidziano m.in. tło giloszowe, mikrodruk, napis „LER” w alfabecie Braille’a, informację, iż legitymację wydał Zakład Ubezpieczeń Społecznych, oraz indywidualne oznaczenie blankietu składające się z dwóch liter i sześciu cyfr. Te elementy mają znaczenie praktyczne, bo legitymacja należy do dokumentów publicznych, a więc musi spełniać określone standardy bezpieczeństwa.

Uprawnienia emerytów i rencistów bez zmian

Zmiana wzoru dokumentu nie zmienia praw emerytów i rencistów. Legitymacja przez cały czas potwierdza status osoby pobierającej emeryturę, rentę albo nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. W praktyce dokument może być potrzebny przy korzystaniu z ulg i uprawnień przewidzianych dla świadczeniobiorców, w tym przy potwierdzaniu prawa do określonych zniżek lub przy załatwianiu spraw w instytucjach honorujących legitymację.

Legitymacja emeryta-rencisty jest również jednym z dokumentów, które mogą pomagać w potwierdzaniu uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W określonych przypadkach może być także wykorzystywana przy korzystaniu ze zwolnienia z opłat abonamentowych RTV, ale samo posiadanie legitymacji nie zawsze wystarcza. Decydują szczegółowe warunki określone w przepisach dotyczących abonamentu.

mLegitymacja emeryta-rencisty w aplikacji mObywatel

Od 1 stycznia 2023 r. legitymacja emeryta-rencisty funkcjonuje w dwóch formach: tradycyjnej plastikowej karty oraz dokumentu elektronicznego, czyli mLegitymacji. ZUS wystawia mLegitymację w aplikacji mObywatel, a osoby, które uzyskały prawo do emerytury lub renty od 2023 r., co do zasady otrzymują właśnie dokument elektroniczny. o ile chcą posługiwać się również plastikową kartą, mogą wystąpić do ZUS z wnioskiem o jej wydanie.

mLegitymację można dodać w aplikacji mObywatel przez wybranie opcji dodania dokumentu i wskazanie legitymacji emeryta-rencisty. ZUS podkreśla, iż dokument elektroniczny działa jak tradycyjna legitymacja. Oznacza to, iż emeryt lub rencista może potwierdzić swój status dzięki telefonu, bez konieczności noszenia plastikowej karty. Dotychczasowe plastikowe legitymacje zachowują jednak ważność zgodnie z terminem, na jaki zostały wydane.

Kto dostanie nową legitymację z ZUS

Nowy wzór będzie miał znaczenie przede wszystkim dla osób, którym ZUS wyda legitymację po 12 lipca 2026 r. Nie będzie to operacja obejmująca automatycznie wszystkich emerytów i rencistów. Nowa karta trafi do osób, które uzyskają dokument po raz pierwszy albo będą potrzebowały jego ponownego wydania. Przyczyną może być zniszczenie, uszkodzenie albo utrata dotychczasowej legitymacji.

Dla osób mających już istotny dokument najważniejsza pozostaje zasada ciągłości. Legitymacja wydana przed wejściem w życie rozporządzenia oraz legitymacja wydana do 12 lipca 2026 r. na dotychczasowym blankiecie zachowuje ważność przez okres, na jaki została wydana. Zmienia się więc wygląd i standard zabezpieczeń dokumentu, ale nie sposób korzystania z uprawnień ani status świadczeniobiorcy.