ZUS zmienił dokument milionów seniorów. Jedni dostaną go automatycznie, inni muszą złożyć wniosek

Emeryci i renciści korzystają już z legitymacji według nowego wzoru. ZUS zapewnia jednak, iż dotychczasowych dokumentów nie trzeba wymieniać, a posiadane uprawnienia nie wygasają. Jest za to ważna różnica między wersją elektroniczną i plastikową: pierwszą ZUS wystawia automatycznie, natomiast o tradycyjną kartę trzeba zawnioskować.

Zdjęcie poglądowe. Fot. Warszawa w Pigułce

Zmiana obowiązuje od 13 lipca 2026 roku i obejmuje zarówno plastikową legitymację emeryta-rencisty, jak i jej cyfrowy odpowiednik dostępny w aplikacji mObywatel.

Nowy dokument nie przyznaje dodatkowych świadczeń ani ulg. Zmieniły się przede wszystkim jego wygląd i zabezpieczenia. Najważniejsza wiadomość dla osób posiadających starszą kartę jest jednak inna: nie trzeba jej wymieniać tylko dlatego, iż ZUS wprowadził nowy wzór.

Stara legitymacja nie traci ważności

ZUS jednoznacznie zapewnia, iż legitymacje wydane według wcześniejszych wzorów pozostają ważne przez okres wskazany na dokumencie. Emeryt lub rencista nie musi więc udawać się do placówki, składać wniosku ani czekać na nową kartę.

Zmiana wzoru nie powoduje również utraty przysługujących ulg. Senior może przez cały czas posługiwać się dotychczasową legitymacją, o ile dokument pozostaje ważny.

Nie ma zatem żadnego powszechnego terminu, przed którym wszyscy emeryci i renciści musieliby wymienić swoje karty.

Nowa karta trudniejsza do podrobienia

Plastikowa legitymacja jest wykonana z PCV i jednostronnie laminowana na awersie. ZUS zastosował w niej dodatkowe zabezpieczenia utrudniające podrobienie dokumentu.

Na karcie pojawiły się między innymi:

• gilosz, czyli układ skomplikowanych, cienkich linii tworzących tło,
• mikrodruk, którego nie można swobodnie odczytać gołym okiem,
• unikatowy numer nanoszony na stałe podczas produkcji blankietu.

Zmiany mają lepiej chronić dane świadczeniobiorców i ograniczyć ryzyko fałszowania legitymacji.

mLegitymacja pojawia się automatycznie

Elektroniczna legitymacja emeryta-rencisty jest dostępna w aplikacji mObywatel. ZUS wystawia ją automatycznie osobom, które nabywają prawo do emerytury lub renty. Nie trzeba w tym celu składać oddzielnego wniosku ani odwiedzać placówki.

W nowym wzorze mLegitymacji usunięto informację o oddziale ZUS, który wydał dokument. przez cały czas zawiera ona jednak dane niezbędne do potwierdzenia tożsamości i uprawnień świadczeniobiorcy.

Cyfrowa wersja działa tak samo jak dokument tradycyjny. o ile senior korzysta ze telefona i aplikacji mObywatel, może okazywać mLegitymację zamiast plastikowej karty.

Plastikowa karta tylko na wniosek

Tutaj pojawia się najważniejszy haczyk. Od 2023 roku podstawową formą dokumentu dla nowych świadczeniobiorców jest mLegitymacja. ZUS nie wysyła już każdej nowej osobie plastikowej karty automatycznie.

Emeryt lub rencista, który chce otrzymać tradycyjny dokument, powinien złożyć formularz ERL – wniosek o wydanie legitymacji emeryta-rencisty. Może później korzystać równocześnie z obu wersji: elektronicznej oraz plastikowej.

Osoby, które posiadają istotną kartę wydaną wcześniej, nie muszą jednak składać takiego wniosku tylko z powodu zmiany wzoru.

Do czego służy legitymacja?

Dokument potwierdza status emeryta lub rencisty i pozwala wykazać prawo do określonych ulg. Zakres zniżek nie jest jednak wszędzie taki sam.

Emerytom i rencistom przysługują między innymi dwa przejazdy koleją w ciągu roku z ustawową ulgą 37 proc. w drugiej klasie. Wcześniejszy materiał błędnie podawał zniżkę w wysokości 38 proc.

Pozostałe ulgi mogą zależeć od decyzji samorządu, przewoźnika albo konkretnej instytucji. Dotyczy to między innymi komunikacji miejskiej, muzeów, teatrów, obiektów sportowych i innych placówek. Sama legitymacja nie tworzy automatycznie jednakowego systemu rabatów w całym kraju.

ZUS wydał jasny komunikat

Zmiana nie wymaga masowej wymiany dokumentów. Dotychczasowa karta zachowuje ważność, mLegitymacja jest wystawiana automatycznie, a plastikowy dokument według nowego wzoru otrzymają osoby, które rzeczywiście go potrzebują i złożą odpowiedni wniosek.

Szczegółowe informacje oraz wzory obu dokumentów opublikował Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Podstawą zmiany jest rozporządzenie ministra rodziny, pracy i polityki społecznej z 22 czerwca 2026 roku.

Najważniejsza zasada brzmi więc: masz istotną legitymację – nie musisz nic robić. Korzystasz z mObywatela – dokument otrzymasz automatycznie. Chcesz nową plastikową kartę – musisz złożyć wniosek ERL.