1 tydzień temu
Konwent Marszałków Województw RP przyjął stanowisko w sprawie zabezpieczenia opieki paliatywnej i długoterminowej. Marszałkowie zwracają uwagę, iż zmiany demograficzne, rosnące potrzeby zdrowotne społeczeństwa oraz niewystarczający poziom finansowania wymagają zdecydowanej i systemowej reakcji państwa.
24 czerwca 2026 roku Konwent Marszałków Województw RP przyjął Stanowisko nr 12 w sprawie zabezpieczenia opieki paliatywnej i długoterminowej. Dokument zawiera apel o pilne zwiększenie dostępności do świadczeń dla osób starszych, przewlekle chorych, niesamodzielnych oraz wymagających specjalistycznego wsparcia.
Marszałkowie podkreślają, iż Polska stoi przed jednym z najpoważniejszych wyzwań społecznych najbliższych dekad. Choć w tej chwili polskie społeczeństwo należy do najmłodszych w Unii Europejskiej, prognozy wskazują, iż do 2060 roku znajdzie się ono wśród najstarszych. Do 2050 roku osoby powyżej 65. roku życia mogą stanowić 32,7 proc. ogółu ludności Polski. Jednocześnie liczba potencjalnych opiekunów rodzinnych będzie się zmniejszać, a obciążenie demograficzne osobami starszymi znacząco wzrośnie.
W stanowisku zwrócono uwagę, iż już dziś w Polsce brakuje miejsc dla osób wymagających całodobowej lub specjalistycznej opieki. Czas oczekiwania na przyjęcie do placówek stacjonarnych jest długi, a liczba dostępnych miejsc nie odpowiada rzeczywistemu zapotrzebowaniu. Problem dotyczy zarówno opieki długoterminowej, w tym psychiatrycznej, jak i opieki paliatywnej oraz hospicyjnej.
Konwent Marszałków Województw RP docenia działania podejmowane w ostatnich latach, w tym zwiększenie wydatków Narodowego Funduszu Zdrowia na świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze oraz uruchomienie środków z Krajowego Planu Odbudowy na infrastrukturę opieki długoterminowej. Jednocześnie marszałkowie wskazują, iż obecny poziom finansowania przez cały czas nie odpowiada skali potrzeb. Według raportu OECD udział wydatków publicznych na opiekę długoterminową w Polsce wynosi zaledwie 0,5 proc. PKB, przy średniej unijnej na poziomie 1,7 proc. Liczba łóżek w stacjonarnych zakładach opieki długoterminowej jest natomiast około czterokrotnie mniejsza niż średnio w krajach OECD.
Szczególną uwagę Konwent zwraca na konieczność szerszego dostępu do środków przeznaczanych na rozwój opieki długoterminowej. Marszałkowie wskazują, iż dotychczasowe kryteria części konkursów ograniczały możliwość udziału wielu podmiotów realnie zaangażowanych w niesienie pomocy potrzebującym, w tym organizacji pozarządowych, zakładów opiekuńczo-leczniczych, zakładów pielęgnacyjno-opiekuńczych, placówek psychiatrycznych oraz hospicjów.
W związku z tym Konwent Marszałków Województw RP wnosi o rozważenie przez Ministerstwo Zdrowia przeznaczenia dodatkowych środków na tworzenie nowych miejsc opieki długoterminowej, psychiatrycznej, paliatywnej i hospicyjnej. Marszałkowie apelują również o rozszerzenie katalogu podmiotów uprawnionych do ubiegania się o środki oraz o zakontraktowanie większej liczby miejsc w placówkach, które już dziś dysponują odpowiednim potencjałem.
W stanowisku podkreślono także potrzebę systematycznego zwiększania środków NFZ na opiekę długoterminową, z uwzględnieniem inflacji, rosnącej liczby pacjentów oraz zróżnicowanych potrzeb zdrowotnych, w tym m.in. opieki nad pacjentami wentylowanymi. Konwent wskazuje, iż rozwój systemu powinien obejmować nie tylko placówki stacjonarne, ale również opiekę domową i ambulatoryjną, w szczególności pielęgniarską opiekę długoterminową domową oraz poradnie medycyny paliatywnej.
Marszałkowie akcentują również znaczenie Map Potrzeb Zdrowotnych, Wojewódzkich Planów Transformacji oraz Krajowego Planu Transformacji jako podstawy do diagnozowania potrzeb i planowania dalszych działań. Istotne jest także uporządkowanie regulacji i taryfikacji świadczeń we współpracy z Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.
Konwent Marszałków Województw RP zwraca ponadto uwagę na konieczność trwałej współpracy pomiędzy systemem ochrony zdrowia a pomocą społeczną. Skuteczna opieka nad osobami starszymi, przewlekle chorymi i niesamodzielnymi wymaga wspólnych procedur informowania, oceny potrzeb, planowania usług, ich realizacji oraz wymiany danych pomiędzy instytucjami.
Jak podkreślono w stanowisku, zapewnienie godnego życia osobom zmagającym się z ograniczeniami zdrowotnymi wymaga nie tylko wiedzy medycznej, ale również empatii, odpowiedzialności i systemowego wsparcia. Inwestycja w opiekę długoterminową i paliatywną to strategiczne przygotowanie państwa na przyszłość oraz wyraz dojrzałości społecznej.
Brak zdecydowanych działań może prowadzić do dalszego przeciążenia rodzin i opiekunów nieformalnych, ograniczenia rozwoju różnych form opieki oraz pogorszenia jakości życia osób starszych, przewlekle chorych i niesamodzielnych.
Stanowisko Konwentu Marszałków Województw RP zostało skierowane do Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska, Minister Zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy oraz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dr. Filipa Nowaka.
Pełna treść stanowiska nr 12 Konwentu Marszałków Województw Rzeczypospolitej Polskiej:
https://polskieregiony.pl/wp-content/uploads/2026/07/Stanowisko-nr-12.pdf
