Listy Marii Kunic i gwiezdny szlak. niedługo 416. urodziny świdnickiej astronomki

29 maja 2026 roku przypada 416. rocznica urodzin Marii Kunic. Muzeum Dawnego Kupiectwa zaprasza do odkrywania kolejnego fragmentu życia i pracy naukowej słynnej świdnickiej astronomki. Tegoroczna edycja wydarzenia poświęcona będzie podróżom w czasie i przestrzeni.

zdjęcie archiwalne

Śląska Pallas i jej naukowy świat

Maria Kunic urodziła się 29 maja 1610 roku w Świdnicy. Przyszła na świat w rodzinie miejskiego lekarza Henryka Kunica, który przybył do Świdnicy około 1607 roku i zamieszkał w domu „Pod Złotym Chłopkiem”.

Maria drogą samokształcenia opanowała siedem języków, swobodnie wypowiadała się o muzyce, malarstwie i poezji. Zdobyła fachową wiedzę w zakresie medycyny i farmacji, ale to, co ją najbardziej zainteresowało, to astronomia i matematyka.

Wraz z mężem Eliasem von Löwenem zajęła się najważniejszym problemem ówczesnej astronomii, jakim była debata nad budową wszechświata. Pisząc, iż Słońce jako ster nieba jest wskaźnikiem czasu i ruchu, opowiedziała się po stronie Kopernika. Dzięki badaniom astronomicznym opartym na matematycznych obliczeniach bez użycia logarytmów poprawiła i uprościła słynne Tablice Rudolfińskie Keplera. Prowadziła kilkuletnią korespondencję z Janem Heweliuszem, a następnie z francuskim astronomem Ismaëlem Boulliau, doradcą Ludwika XIV w sprawach nauki.

Niestety, prawie całe życie Marii przypadło na okres wojny trzydziestoletniej (1618–1648), która zmusiła jej rodzinę do opuszczenia Świdnicy na zawsze i emigracji do Byczyny, a następnie do Ołoboku w Polsce. Tam też zostało napisane i wydane w Oleśnicy, w dniu urodzin Marii – 29 maja 1650 roku – dzieło Urania propitia, czyli astronomia przybliżona czytelnikowi, które przyniosło astronomce europejską sławę, ponieważ była to pierwsza drukowana publikacja naukowa napisana przez kobietę.

Fenomen śląskiej Pallas współcześnie budzi, także w naukowych kręgach, coraz większe zainteresowanie. Jej postać weszła też na stałe do zbiorowej tożsamości współczesnych świdniczan, a ławeczka z jej rzeźbą jest popularną i chętnie odwiedzaną atrakcją turystyczną miasta.

415. rocznica urodzin Marii Kunic. Obchody w Muzuem Dawnego Kupiectwa w 2025 roku

1 z 7

416. urodziny Marii Kunic i listy do Jana Heweliusza

W piątek, 29 maja, Muzeum Dawnego Kupiectwa z okazji 416. rocznicy urodzin słynnej świdnickiej astronomki zaprasza do odkrywania jej życia i dzieła. W świat naukowej dysputy, w której poprzez listy uczestniczyła Maria Kunic, wprowadzi prof. Jarosław Włodarczyk, wygłaszając wykład „Uczeni listy piszą: Maria Kunic i jej mąż Eliasz von Loewen w korespondencji z Janem Heweliuszem”.

Epistolografii poświęcona będzie także wystawa plenerowa, podczas której będzie można obejrzeć autografy listów Marii Cunitii, Eliasa von Loewena, Jana Heweliusza i Ismaëla Boulliau. Dopełnieniem tej ekspozycji jest wystawa stała – pracownia astronomki w wykuszu Sali Rajców oraz jej publikacja „Urania Cunitia”.

Na gwiezdnym szlaku Marii Kunic

W sobotę, 30 maja, grupa świdniczan wyruszy na „Gwiezdny szlak Marii Kunic”, wyznaczony przez Świdnicę, Byczynę i Łubnice, by odwiedzić miejsca związane z rodziną Marii i Eliasem. Przede wszystkim Byczynę, po której oprowadzać będzie prezes Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Byczyńskiej Zbigniew Woźniakowski. [NA WYCIECZKĘ PROWADZONE BYŁY ZAPISY – WSZYSTKIE MIEJSCA ZOSTAŁY ZAREZERWOWANE]

Obchody 416. urodzin Marii Kunic w Świdnicy – szczegółowy program

25–31 maja – wystawa listów Marii Kunic i Eliasza von Loewena przy ławeczce obok wejścia do Muzeum Dawnego Kupiectwa

26–31 maja – udostępnienie tablic Marii Kunic – Uranii propitii – przy pracowni w Sali Rajców, w godzinach otwarcia ekspozycji Muzeum Dawnego Kupiectwa

29 maja, godz. 11.00 – „Uczeni listy piszą: Maria Kunic i jej mąż Eliasz von Loewen w korespondencji z Janem Heweliuszem” – wykład prof. Jarosława Włodarczyka (Instytut Historii Nauki PAN), wstęp wolny

/oprac. AN/
/Materiały, komunikat – Muzeum Dawnego Kupiectwa w Świdnicy/