Nakaz opuszczenia mieszkania i zakaz zbliżania się – skuteczna ochrona przed przemocą domową

Przemoc domowa pozostaje jednym z najpoważniejszych problemów społecznych, dlatego ustawodawca w ostatnich latach znacząco wzmocnił instrumenty prawne służące ochronie osób pokrzywdzonych. w tej chwili osoba doznająca przemocy nie musi czekać na zakończenie postępowania karnego czy sprawy rozwodowej, aby uzyskać realną ochronę. Policja oraz Żandarmeria Wojskowa dysponują środkami pozwalającymi na natychmiastowe odseparowanie sprawcy od ofiary.

Jakie uprawnienia posiada Policja?

Jeżeli podczas interwencji funkcjonariusze stwierdzą, iż zachowanie danej osoby stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia domowników, mogą niezwłocznie zastosować określone środki ochronne. W praktyce oznacza to możliwość wydania:

• nakazu natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania lub domu,
• zakazu zbliżania się do miejsca zamieszkania osoby pokrzywdzonej,
• zakazu zbliżania się do osoby doznającej przemocy na wskazaną odległość,
• zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonym dzięki telefonu, wiadomości elektronicznych czy komunikatorów internetowych.

Decyzje te podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Sprawca przemocy ma obowiązek opuścić miejsce zamieszkania bez względu na swoje stanowisko w sprawie i może zabrać jedynie najpotrzebniejsze rzeczy osobiste.

Własność mieszkania nie chroni przed nakazem

Wiele osób błędnie zakłada, iż właściciel nieruchomości nie może zostać zobowiązany do jej opuszczenia. Tymczasem obowiązujące przepisy przewidują możliwość zastosowania nakazu również wobec osoby, która jest wyłącznym właścicielem domu lub mieszkania.

Celem tych regulacji nie jest pozbawienie kogokolwiek prawa własności, ale zapewnienie bezpieczeństwa osobom zagrożonym. Właściciel zachowuje swoje prawa majątkowe, jednak przez okres obowiązywania nakazu nie może korzystać z nieruchomości w sposób naruszający bezpieczeństwo domowników.

Co dzieje się po upływie 14 dni?

Nakaz lub zakaz wydany przez Policję obowiązuje przez 14 dni. Jest to jednak okres wystarczający do podjęcia dalszych działań prawnych. Osoba pokrzywdzona może zwrócić się do sądu o zastosowanie odpowiednich środków ochronnych na dłuższy czas.

Postępowania dotyczące przemocy domowej są rozpoznawane w trybie przyspieszonym. Sądy mają świadomość, iż w takich sprawach najważniejsze znaczenie ma szybkie zapewnienie bezpieczeństwa osobom zagrożonym.

W praktyce wiele osób korzysta w tym czasie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Adwokat może pomóc w przygotowaniu wniosku do sądu, zgromadzeniu materiału dowodowego oraz adekwatnym zabezpieczeniu interesów osoby doznającej przemocy.

Niezależność od sprawy rozwodowej

Warto pamiętać, iż procedura dotycząca nakazu opuszczenia mieszkania lub zakazu zbliżania się funkcjonuje niezależnie od postępowania rozwodowego. choćby jeżeli małżonkowie nie podjęli jeszcze decyzji o rozwodzie albo sprawa rozwodowa jest dopiero na początku, osoba pokrzywdzona może skorzystać z przewidzianych przez prawo środków ochrony.

Rozstrzygnięcie kwestii majątkowych, własności nieruchomości czy podziału majątku wspólnego następuje w odrębnych postępowaniach. Nie wpływa to jednak na możliwość zapewnienia natychmiastowego bezpieczeństwa osobom zagrożonym przemocą.

W przypadku spraw rodzinnych niezwykle istotne jest odpowiednie zaplanowanie działań procesowych. Prawnik zajmujący się prawem rodzinnym mogą pomóc ocenić, jakie środki prawne będą najskuteczniejsze w konkretnej sytuacji życiowej.

Konsekwencje naruszenia zakazów

Osoba, wobec której zastosowano zakaz lub nakaz, musi bezwzględnie przestrzegać jego treści. Próby kontaktowania się z pokrzywdzonym, pojawianie się w pobliżu miejsca zamieszkania czy inne działania naruszające orzeczone ograniczenia mogą prowadzić do odpowiedzialności karnej.

Przestrzeganie zastosowanych środków jest monitorowane przez odpowiednie służby, a ich lekceważenie może skutkować dalszymi konsekwencjami prawnymi.

Ochrona prawna wymaga rzetelnej oceny sytuacji

Przepisy dotyczące przeciwdziałania przemocy domowej mają na celu zapewnienie skutecznej ochrony osobom rzeczywiście zagrożonym. Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej analizy okoliczności oraz zgromadzonego materiału dowodowego. Zarówno Policja, jak i sąd podejmują decyzje w oparciu o konkretne fakty, dlatego niezwykle istotne jest adekwatne przedstawienie swojej sytuacji oraz zabezpieczenie dowodów potwierdzających swoje stanowisko. Doświadczony adwokat lub prawnik może pomóc w ocenie sytuacji prawnej, przygotowaniu niezbędnych pism procesowych oraz reprezentowaniu strony w postępowaniu sądowym. Dotyczy to zarówno osób doznających przemocy, które potrzebują skutecznej ochrony, jak i osób niesłusznie oskarżanych o jej stosowanie. Profesjonalna pomoc prawna pozwala nie tylko lepiej zrozumieć obowiązujące przepisy, ale także skutecznie dochodzić swoich praw i chronić swoje interesy na każdym etapie postępowania.

—
Niniejszy artykuł powstał przy współpracy z Kancelarią Adwokacką Adwokat Iwona Mastalerz, specjalizującą się m.in. w sprawach rodzinnych i rozwodowych.

Adwokat Iwona Mastalerz
ul. Gabriela Narutowicza 3
33-300 Nowy Sącz
www.kancelaria-mastalerz.pl

Artykuł partnera.