Nawet 8 tys. zł dopłaty dla właścicieli domów. Rusza nowy program

Nowy mechanizm wsparcia wpisuje się w coraz wyraźniejszy trend zarządzania wodą opadową na poziomie gospodarstw domowych. Program Mikroretencja przewiduje możliwość uzyskania dofinansowania sięgającego maksymalnie 8 tys. zł na instalacje służące do gromadzenia i wykorzystania deszczówki.

Budżet całego przedsięwzięcia wynosi 173 mln zł, a środki będą pochodziły z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS). Nabór wniosków dla mieszkańców ma zostać uruchomiony w drugim kwartale 2026 roku, jednak jego organizacją zajmą się wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, po podpisaniu stosownych umów z NFOŚiGW.

Warto podkreślić, iż proces przygotowawczy już się zakończył – w połowie marca zamknięto etap przyjmowania wniosków od instytucji regionalnych, które będą pośredniczyć w dystrybucji środków.

Warunki dofinansowania i wysokość wsparcia

Kluczową informacją dla zainteresowanych jest poziom finansowania inwestycji. Dotacja może pokryć choćby do 90 proc. kosztów kwalifikowanych, co w praktyce oznacza, iż właściciel nieruchomości poniesie jedynie niewielką część wydatków.

Maksymalna kwota wsparcia została ustalona na poziomie 8 tys. zł, jednak ostateczna wysokość dotacji będzie zależała od wartości inwestycji oraz spełnienia kryteriów programu.

Istotnym warunkiem jest także charakter refundacyjny – środki będą wypłacane po zakończeniu inwestycji. Oznacza to, iż beneficjent najpierw musi sfinansować przedsięwzięcie z własnych środków, a dopiero później ubiega się o zwrot części kosztów.

Inwestycje w systemy zbierania deszczówki

Program obejmuje szeroki zakres działań związanych z gospodarowaniem wodą opadową. Dofinansowanie można przeznaczyć na:

– zakup i montaż instalacji do zbierania deszczówki z dachów, chodników czy podjazdów,
– budowę i rozbudowę systemów retencyjnych,
– instalację zbiorników na wodę o łącznej pojemności co najmniej 2 metrów sześciennych,
– wykonanie studni chłonnych, drenaży, skrzynek rozsączających czy systemów rozszczelnienia nawierzchni,
– wdrożenie rozwiązań umożliwiających wykorzystanie wody, takich jak pompy czy systemy zraszające.

Eksperci podkreślają, iż szczególnie istotne jest projektowanie instalacji w sposób zapewniający maksymalne wykorzystanie wody na terenie posesji. Zgodnie z założeniami programu, woda opadowa powinna być zatrzymywana i wykorzystywana lokalnie, a jej odprowadzanie do kanalizacji dopuszczalne jest jedynie w sytuacjach awaryjnych.

Dla kogo dopłaty do mikroretencji

Program Mikroretencja skierowany jest do osób fizycznych posiadających nieruchomości mieszkalne. Uprawnieni do ubiegania się o wsparcie są właściciele, współwłaściciele oraz użytkownicy wieczyści domów jednorodzinnych.

Istotnym ograniczeniem jest fakt, iż wsparcie obejmuje wyłącznie inwestycje już zakończone. Co więcej, kwalifikują się jedynie przedsięwzięcia zrealizowane po 1 lipca 2024 roku. Oznacza to, iż osoby, które wcześniej zainwestowały w systemy retencji, mogą ubiegać się o zwrot części poniesionych kosztów, o ile spełniają pozostałe warunki programu.

Jednocześnie wykluczono możliwość łączenia dotacji z innymi formami wsparcia publicznego. Inwestycje, które uzyskały już dofinansowanie np. w ramach programu „Moja Woda”, nie będą mogły zostać objęte nowym mechanizmem.

Mikroretencja jako odpowiedź na suszę i zmiany klimatu

Wprowadzenie programu ma bezpośredni związek z rosnącymi problemami hydrologicznymi w Polsce. W ostatnich latach coraz częściej odnotowuje się zarówno okresy suszy, jak i gwałtowne opady deszczu, które powodują lokalne podtopienia.

Według danych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, zasoby wodne Polski należą do jednych z najniższych w Europie, a retencja wody – czyli jej zdolność do zatrzymywania – pozostaje na niewystarczającym poziomie. W praktyce oznacza to szybki odpływ wód opadowych i brak ich efektywnego wykorzystania.

Rozwiązania mikroretencyjne, takie jak przydomowe zbiorniki na deszczówkę, mają ograniczyć ten problem. Pozwalają one nie tylko zmniejszyć zużycie wody wodociągowej, ale także odciążają systemy kanalizacyjne i poprawiają bilans wodny w skali lokalnej.

Znaczenie programu mikroretencja dla właścicieli domów

Dla właścicieli nieruchomości program oznacza realną szansę na obniżenie kosztów eksploatacji domu. Woda deszczowa może być wykorzystywana m.in. do podlewania ogrodu, mycia samochodu czy spłukiwania toalet, co przekłada się na niższe rachunki.

Dodatkowo inwestycje w mikroretencję zwiększają wartość nieruchomości oraz wpisują się w rosnące wymagania dotyczące ekologii i efektywności zasobów.

Z perspektywy państwa program ma natomiast charakter strategiczny – jego celem jest poprawa bezpieczeństwa wodnego i adaptacja do zmian klimatu, które coraz wyraźniej wpływają na warunki życia w Polsce.