Nowe przepisy od kwietnia 2026 r. Zmiany w lekach, świadczeniach i normach zdrowotnych odczują miliony Polaków

15 godzin temu
Od 1 kwietnia 2026 r. zmiany czekają m.in. emerytów. ZUS zacznie wyliczać emerytury na podstawie nowych tablic dalszego trwania życia przygotowanych przez GUS. Zmiany obejmą wyłącznie osoby, które składają wniosek po tej dacie. (Fot. Pixabay)

Od 1 kwietnia 2026 r. w życie wchodzą liczne regulacje, które wpłyną na sytuację pacjentów, pracowników oraz emerytów. Zmienią się zasady refundacji leków, wzrosną lub spadną dopłaty do wybranych preparatów, pojawią się nowe normy BHP, a ZUS zacznie korzystać z nowych tablic życia. Sprawdziliśmy, co dokładnie się zmieni i kogo dotyczą nowe przepisy.

Nowa lista refundacyjna Ministerstwa Zdrowia zacznie obowiązywać już 1 kwietnia 2026 r. To druga w tym roku aktualizacja wykazu leków refundowanych. Na liście pojawi się 123 nowych produktów lub wskazań, w tym 17 nowych cząsteczko-wskazań — z czego aż 14 dotyczy terapii onkologicznych, a 3 nieonkologicznych. Dodatkowo 6 pozycji przeznaczono dla pacjentów cierpiących na choroby rzadkie, co oznacza szerszy dostęp do nowoczesnych terapii finansowanych przez państwo.

Jednak zmiany nie dotyczą wyłącznie nowych preparatów. Dla 368 pozycji dopłata pacjenta spadnie, w niektórych przypadkach choćby o ponad 70 zł. Z drugiej strony, dla 380 leków dopłata wzrośnie, a podwyżki sięgną choćby ponad 100 zł. Największy wzrost dotyczy leków z substancją czynną Empagliflozinum, stosowanych w leczeniu cukrzycy typu 2 — dopłata podskoczy o 105,96 zł. Podwyżki obejmą także preparaty używane w terapii schizofrenii, leczeniu bólu nowotworowego oraz w profilaktyce udarów. Zmiany nie ominą cen detalicznych — dla 437 produktów ceny detaliczne spadną, natomiast dla 175 wzrosną. Korekty dotyczą także cen zbytu netto: dla 109 produktów ceny będą niższe, a dla 16 wyższe.

Nowy wykaz refundacyjny oznacza również, iż 48 produktów lub wskazań zniknie z listy. Jak wynika z informacji resortu zdrowia, powodem są między innymi wnioski o skrócenie terminu obowiązywania decyzji refundacyjnych lub odmowa refundacji na kolejny okres. Wśród leków, które nie będą już refundowane, znalazły się niektóre preparaty z apixabenem. Ministerstwo Zdrowia podkreśliło, iż produkty z tą substancją będą dostępne wyłącznie za odpłatnością 30 proc. Nowe wskazanie, podobnie jak w przypadku rywaroksabanu i dabigatranu w leczeniu profilaktycznym migotania przedsionków od 1 stycznia 2025 r., nie znalazło się na liście bezpłatnych leków dla pacjentów powyżej 65. roku życia. Resort zwrócił także uwagę na konieczność prawidłowego wystawiania recept oraz ewentualnej zamiany leków na poziomie apteki.

Zmiana stawki odszkodowania za wypadek

Od 1 kwietnia 2026 r. zmienią się także stawki jednorazowych odszkodowań za wypadki przy pracy oraz choroby zawodowe. Minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk przekazała, iż nowe kwoty będą obowiązywać do 31 marca 2027 r. Za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu przysługiwać będzie 1 781 zł. Identyczna kwota dotyczyć będzie także każdego procenta zwiększenia uszczerbku powyżej 10 punktów procentowych. Osoby całkowicie niezdolne do pracy oraz wymagające stałej opieki otrzymają 31 162 zł, a renciści, których stan zdrowia się pogorszył, mogą liczyć na takie samo świadczenie.

W przypadku śmierci osoby ubezpieczonej lub rencisty, członkowie rodziny inni niż małżonek i dzieci otrzymają 80 132 zł, a odszkodowanie wzrośnie o 31 162 zł za drugą i każdą kolejną osobę uprawnioną. Małżonek lub dziecko zmarłego otrzymają 160 264 zł, a jeżeli uprawnionych jest więcej, świadczenie zwiększa się o 31 162 zł za każde kolejne dziecko.

Kolejna ważna zmiana dotyczy przepisów BHP. Od 9 kwietnia 2026 r. zaczną obowiązywać nowe, bardziej rygorystyczne normy zdrowotne dla pracowników mających kontakt z substancjami chemicznymi. Zaktualizowane regulacje wdrażają unijne wymagania i mają podnieść poziom bezpieczeństwa w branżach, w których kontakt z niebezpiecznymi substancjami jest codziennością. Najistotniejsza korekta dotyczy obniżenia dopuszczalnych norm biologicznych dla osób pracujących z ołowiem i jego nieorganicznymi związkami. Do końca 2028 r. górny limit wyniesie 30 µg ołowiu na 100 ml krwi, podczas gdy dotychczas dopuszczano 50 µg Pb/100 ml. Od 1 stycznia 2029 r. wartość ta zostanie obniżona do 15 µg Pb/100 ml krwi.

Zmiany także dla emerytów

Od 1 kwietnia 2026 r. zmiany czekają również emerytów. ZUS zacznie wyliczać emerytury na podstawie nowych tablic dalszego trwania życia przygotowanych przez GUS. Zmiany obejmą wyłącznie osoby, które składają wniosek po tej dacie. Obecni emeryci nie muszą podejmować żadnych działań — ich świadczenia pozostaną bez zmian. Według najnowszych danych GUS, Polacy żyją coraz dłużej. Oczekiwane dalsze trwanie życia dla 60-latka wzrosło o 4,5 miesiąca (do 268,9 miesiąca), a dla 65-latka — o 1,9 miesiąca (do 222,7 miesiąca). W praktyce oznacza to, iż wysokość emerytury, która jest wyliczana na podstawie zgromadzonego kapitału i przewidywanej liczby miesięcy życia, będzie nieco niższa. Przykładowo, 60-latka z kapitałem 500 tys. zł otrzyma miesięcznie około 1 859 zł, czyli o 17 zł mniej niż wcześniej, a 65-latek z takim samym kapitałem — 2 245 zł, o 19 zł mniej.

Nowelizacja przepisów dotyczących zasiłku opiekuńczego również ułatwi życie osobom, które muszą zająć się chorym członkiem rodziny. Wnioski będzie można składać w pełni elektronicznie, co ma skrócić czas oczekiwania na wsparcie i odciążyć opiekunów w sytuacjach nagłych problemów zdrowotnych. Elektroniczne załączniki zostaną uznane za równoważne z papierowymi, a uproszczone procedury mają ograniczyć liczbę wymaganych dokumentów i ujednolicić ich formę. Nowe przepisy mają również częściowo odciążyć pracodawców oraz płatników składek, którzy dotąd musieli gromadzić obszerne papierowe archiwa.

Zmiany, które zaczną obowiązywać w kwietniu 2026 r., będą mieć realny wpływ na codzienne życie pacjentów, pracowników oraz przyszłych emerytów. Nowe regulacje mają na celu zarówno poprawę bezpieczeństwa, jak i usprawnienie procedur związanych z ochroną zdrowia i zabezpieczeniem społecznym.

Idź do oryginalnego materiału