Przeworska Kolejka Wąskotorowa „Pogórzanin”
Przeworska Kolejka Wąskotorowa „Pogórzanin” to jedna z najciekawszych linii wąskotorowych w Polsce. Łączy w sobie bogatą historię, unikatowy tabor i malownicze krajobrazy Podkarpacia.
Każda podróż kolejką to wyjątkowe doświadczenie dla miłośników kolei, turystów i rodzin szukających aktywnego wypoczynku.
Nadchodzący sezon 2026 zapowiada się wyjątkowo, z nowymi atrakcjami i odświeżoną infrastrukturą.
Historia Przeworskiej Kolejki Wąskotorowej
Kolejka „Pogórzanin” powstała z potrzeby transportu buraków cukrowych i rozwoju lokalnych połączeń kolejowych. Już w 1891 roku dr Karol Lewakowski proponował budowę linii wąskotorowej z Przeworska przez Kańczugę do Dynowa i dalej do Sanoka, jednak plany te nie zostały zrealizowane z powodu decyzji władz wojskowych. Kluczową rolę odegrał książę Andrzej Lubomirski, który zorganizował konsorcjum i uzyskał koncesję na budowę linii łączącej Przeworsk z Dynowem, głównie w celu transportu buraków do cukrowni w Przeworsku.
Linia o rozstawie torów 760 mm została ukończona w 1904 roku, a formalne otwarcie trasy Przeworsk–Dynów miało miejsce 8 września. Początkowo kursowały pociągi mieszane towarowo-osobowe, później wprowadzono szybkie pociągi pasażerskie. Kolej działała również podczas obu wojen światowych, a po II wojnie światowej trafiła pod zarząd Polskich Kolei Państwowych.
W 1951 roku rozstaw torów został ujednolicony do 750 mm, co umożliwiło modernizację taboru i wymianę lokomotyw oraz wagonów. W 1991 roku linia została wpisana do rejestru zabytków, a od 1993 roku regularnie realizowane są przejazdy turystyczne pod nazwą „Pogórzanin”.
Od 2002 roku nad trasą sprawuje opiekę Powiatowy Zarząd Dróg w Przeworsku, a kolej funkcjonuje jako atrakcja turystyczna.
Trasa i infrastruktura kolejki wąskotorowej
Przeworska Kolejka Wąskotorowa wyróżnia się rozbudowaną i wymagającą inżynieryjnie trasą:
-
46,248 km – długość toru głównego
-
34 rozjazdy – umożliwiające manewry składem
-
132 przejazdy i przejścia – miejsca styku kolejki z codziennym życiem mieszkańców
-
93 przepusty – zapewniające stabilność trasy i adekwatne odprowadzanie wód
-
30 mostów i wiaduktów – zabytkowe konstrukcje inżynieryjne
-
1 tunel o długości 602 m – najdłuższy tunel kolei wąskotorowej w Polsce
Trasa jest jedną z najdłuższych i najbardziej zróżnicowanych linii wąskotorowych w kraju, łącząc w sobie wymagającą infrastrukturę techniczną z malowniczymi krajobrazami.
Zabytkowy i unikatowy tabor
Przeworska Kolejka Wąskotorowa dysponuje bogatym taborowym dziedzictwem, który sam w sobie jest atrakcją turystyczną.
Lokomotywy
Lokomotywa spalinowa typu Lxd2 jest najliczniejszą i najpotężniejszą lokomotywą wąskotorową w Polsce. Obsługuje zarówno pociągi towarowe, jak i osobowe, a jej charakterystyczny wygląd jest rozpoznawalny w całym regionie.
Wagony pasażerskie
Kolejka posiada wagony typu A20DP z miejscami siedzącymi i ogrzewaniem, wagony „letniaki” otwarte dla lepszego kontaktu z przyrodą oraz klasyczne wagony 3Aw i 1Aw, wykorzystywane w pociągach specjalnych i wystawach historycznych.
Wagony specjalne i techniczne
W składzie znajdują się parowóz Px48 1734, wagony służbowe typu brankard, wózek motorowy Wmc 05 do inspekcji trasy, a także wagony ratunkowe i pługi odśnieżne. Kolekcja wagonów towarowych, w tym węglarki, platformy i wagony kryte, pozwala na prowadzenie pociągów gospodarczych i specjalnych.
Atrakcje turystyczne wzdłuż trasy
Podróż Pogórzaninem oferuje malownicze widoki Pogórza Dynowskiego, zabytkowe stacje i przystanki, a także mosty, wiadukty i tunel – unikatowy w skali kraju. Trasa pozwala połączyć wypoczynek z edukacją, pokazując historię lokalnego kolejnictwa i techniki w praktyce.
Sezon 2026 – przygotowania i plany
Sezon 2026 jest w trakcie przygotowań. Planowane są prace konserwacyjne, modernizacja infrastruktury i nowe atrakcje turystyczne dla rodzin, miłośników kolei i osób szukających aktywnego wypoczynku.
Dlaczego warto odwiedzić Przeworską Kolejkę Wąskotorową
Przeworska Kolejka Wąskotorowa „Pogórzanin” to połączenie historii, techniki i natury. Jest idealnym miejscem dla:
-
rodzin szukających aktywnego wypoczynku,
-
pasjonatów kolei i historii transportu,
-
turystów chcących odkryć Podkarpacie w wyjątkowy sposób.
Każda podróż Pogórzaninem to niezapomniana wyprawa przez czas, inżynierię i piękno regionu.






![Karambol w Żukowie. Laweta zmiażdżyła tył dostawczego auta [ZDJĘCIA]](https://static2.supertydzien.pl/data/articles/xga-4x3-karambol-w-zukowie-laweta-zmiazdzyla-tyl-dostawczego-auta-zdjecia-1770410564.jpg)



