1 godzina temu
Na początku tego roku Kraków miał około 316 kilometrów tras rowerowych. Plan na 2026 zakłada kolejne 9,1 kilometra rozpisane na 15 zadań, wśród nich odcinek 2,8 kilometra wzdłuż południowej strony alei Pokoju. Pod koniec września do użytku ma zostać oddana kładka pieszo-rowerowa Kazimierz–Ludwinów.
Liczby zaczynają znaczyć coś konkretnego dopiero wtedy, gdy przeliczy się je na dojazdy.
Sieć rośnie punktowo, a nie równomiernie
Tegoroczny plan to nie jedna inwestycja, tylko 15 osobnych zadań.
Taki sposób rozbudowy oznacza, iż sieć domyka się fragmentami. Dla osoby dojeżdżającej do pracy liczy się nie łączna długość tras w mieście, tylko to, czy akurat jej trasa dostała w tym roku brakujący kawałek.
Dla porównania skali: 9,1 kilometra to niecałe 3 procent obecnej sieci. Rozbudowa idzie więc krokami, których w rocznej statystyce prawie nie widać, a które na konkretnej trasie potrafią przesądzić o tym, czy da się nią jeździć codziennie.
Kładka Kazimierz–Ludwinów jest tego przykładem. Po oddaniu do użytku połączy oba brzegi Wisły w rejonie Kazimierza i Ludwinowa — dla jednych zmieni codzienny dojazd, dla innych nie zmieni nic.
Użytkownicy roweru miejskiego jeżdżą do pracy, nie na wycieczki
Najlepiej widać to po systemie LajkBike. Nie jest to wypożyczalnia na minuty — rower bierze się na okres od miesiąca do pół roku, z obsługą techniczną po stronie operatora.
Miesięczny koszt to 33 złote za rower zwykły i 89 złotych za wspomagany elektrycznie. Flota to około tysiąca sztuk, po połowie zwykłych i elektrycznych. W pierwszym roku działania, licząc od września 2023, w systemie zarejestrowało się ponad 3500 osób, a liczba zawartych umów najmu przekroczyła 3100. Trzy czwarte użytkowników korzysta z roweru przede wszystkim w celach transportowych.
Miejskie realia zmieniają wymagania wobec sprzętu
Rower do codziennych dojazdów po Krakowie pracuje w innych warunkach niż rekreacyjny. Kostka na Kazimierzu, przejazdy przez torowiska i krawężniki to obciążenia, których nie ma na gładkim asfalcie.
Wąskie opony łapią na nich przebicia znacznie częściej, a tanie zawieszenie zwykle nie ma części, które da się wymienić osobno — po zużyciu wymienia się cały element.
Rower dojazdowy spędza przy tym większość doby zaparkowany, często pod gołym niebem, więc deszcz, mróz i sól z chodników pracują na nim tak samo jak kilometry. Pierwszy objaw pojawia się na napędzie: zużycie łańcucha mierzy się miernikiem, a wymiana przypada zwykle przy wydłużeniu rzędu 0,75 procenta.
Znaczenie ma też to, iż rowerem jeździ się w ubraniu, w którym potem trzeba wejść do biura. Błotniki przestają wtedy być dodatkiem — bez nich rower nadaje się do jazdy tylko przy dobrej pogodzie. Bagażnik rozwiązuje osobny problem: plecak na plecach przy codziennym dojeździe męczy.
Dobór roweru zaczyna się więc od pytania o trasę i nawierzchnię, a nie od modelu. Tak pracuje między innymi krakowski Row Mix, obecny na rynku od początku lat dziewięćdziesiątych, z własnym serwisem i studiem bike fittingu.
Zima, oświetlenie i miejsce do zostawienia roweru
O tym, czy rower zostaje w użyciu przez cały rok, decyduje to, czego nie widać w statystykach kilometrów.
Pierwsza sprawa to zima. Po opadach warto mieć przygotowany wariant zapasowy dojazdu, bo warunki na trasie potrafią się zmienić z dnia na dzień.
Druga to oświetlenie. Po zmianie czasu pod koniec października słońce zachodzi około wpół do piątej, więc dla wracających z pracy własne światła przestają być dodatkiem — od zmierzchu do świtu są zresztą wymagane przepisami.
Trzecia to miejsce, w którym rower stoi po zejściu z siodła, i ta akurat przekłada się wprost na decyzje zakupowe. Sztywna klamra typu U jest trudniejsza do pokonania niż linka, a to, gdzie rower nocuje, decyduje o tym, jak mocne zabezpieczenie jest w ogóle potrzebne.
Rower dojazdowy sprawdza się dopiero jesienią
Wrzesień nie jest dobrym testem. Sprzęt kupiony pod suchą, ciepłą pogodę wygląda wtedy na wystarczający, a różnice między modelami są mało widoczne.
Prawdziwa weryfikacja przychodzi razem z pierwszymi chłodnymi i mokrymi tygodniami. Wychodzi wówczas, czy hamulce działają tak samo po deszczu, czy błotniki obejmują koło na tyle, żeby plecy zostały suche, i czy własne światła wystarczają poza obszarem oświetlonych ulic.
To także moment, w którym zapada decyzja na kolejny rok: albo rower zostaje w codziennym użyciu, albo wraca do piwnicy aż do wiosny. Na tym etapie zwykle trafia się do serwisu — krakowski Row Mix prowadzi w mieście dwa punkty stacjonarne i własny serwis, przy Życzkowskiego i przy Zakopiańskiej.
Wybór zawęża się do trzech pytań
Pytania są trzy: ile kilometrów dziennie, po jakiej nawierzchni i gdzie rower będzie parkował. Odpowiedzi na nie mówią więcej niż jakikolwiek ranking modeli.
Kto nie zna jeszcze tych odpowiedzi, może je zebrać po drodze. Miesiąc na rowerze z miejskiego najmu pokazuje, ile kilometrów naprawdę się przejeżdża i po jakiej nawierzchni — a to są dokładnie te dwie informacje, od których zaczyna się dobór własnego sprzętu.
Przy 316 kilometrach tras da się już planować dojazdy. Reszta zależy od tego, czy rower został dobrany do trasy, którą naprawdę się pokonuje.
