Już 26 września 2026 r. na Plantach w Lwówku Śląskim odbędzie się XVII Dolnośląski Festiwal „Dary Lasu”. Tegorocznej edycji wydarzenia towarzyszyć będzie hasło „Drewno w architekturze”. Przed nami dzień pełen atrakcji – od zawodów, rajdów i konkursów po występy artystyczne i spotkania związane z lasem, drewnem i jego znaczeniem w naszym otoczeniu.

W tym roku partnerem wydarzenia jest Fundacja Ruinersi, która przygotowała na tegoroczne Dary Lasu w Lwówku Śląskim program skierowany do osób zainteresowanych starymi domami, drewnem i tradycyjnym rzemiosłem. Spotkania odbędą się w dwóch miejscach. Od godz. 10:00 na Lwóweckich Bulwarach działać będzie Strefa Ruinersów, natomiast o godz. 13:00, bezpośrednio po oficjalnej inauguracji wydarzenia, rozpocznie się część wykładowa w siedzibie Nadleśnictwa Lwówek Śląski.

Program wykładów otworzy Anna Kraczkowska-Kuśmierkiewicz, architektka zajmująca się architekturą historyczną i ochroną zabytków. W swoim wystąpieniu „ABC Domów Przysłupowych” opowie o charakterystycznych budynkach, które wymagają połączenia wiedzy o dawnej architekturze z praktycznym podejściem do ich ochrony. Ukończyła specjalizację „Architektura i Ochrona Zabytków” na Politechnice Wrocławskiej, a następnie studia podyplomowe dotyczące zabytkoznawstwa i konserwatorstwa w Toruniu oraz technologii BIM w Krakowie. W swojej pracy wykorzystuje także nowoczesne narzędzia, w tym drony, choć podkreśla, iż dokładne poznanie starego obiektu wymaga również bardzo bezpośredniego kontaktu z jego wnętrzem – jak sama mówi, trzeba najpierw „powycierać wszystkie kąty”.

Kolejne wystąpienie poprowadzi dr inż. Krzysztof Ałykow. Konstruktor specjalizujący się w diagnostyce, analizie, monitoringu i wzmacnianiu historycznych konstrukcji, ze szczególnym uwzględnieniem drewnianych, przedstawi temat „Kupiliśmy ruinę – i co teraz? Okiem inspektora”. Jest doktorem nauk techniczno-inżynieryjnych, autorem nagrodzonej pracy dotyczącej historycznych więźb dachowych dolnośląskich kościołów ewangelickich oraz kilkudziesięciu publikacji naukowych. Posiada uprawnienia rzeczoznawcy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, rzeczoznawcy budowlanego i biegłego sądowego. Od lat zajmuje się dokumentacją, nadzorami oraz ratowaniem zabytkowych obiektów. Temat jego wykładu odpowiada na pytanie, które pojawia się po zakupie starego budynku: od czego adekwatnie rozpocząć jego ocenę i dalsze działania.

O tradycyjnym podejściu do pracy z drewnem opowie Grzegorz Paszyński z DRWA. W wykładzie „Ciesielstwo współczesne a tradycja rzemiosła – o czym nie warto zapominać?” połączy doświadczenia związane z konstrukcjami ciesielskimi, meblarstwem i snycerstwem z wiedzą dotyczącą agroleśnictwa oraz permakultury. Jest nauczycielem pracy z drewnem i współtwórcą warsztatów DRWA, a także od lat remontuje stary poniemiecki dom i rozwija własne gospodarstwo. Urodzony w Anglii native speaker, muzyk i społecznik, znany jest również z tego, iż o drewnie i rzemiośle potrafi długo i ciekawie rozmawiać.

Druga część programu przeniesie się na Lwóweckie Bulwary, gdzie przygotowano stanowiska poświęcone praktycznej stronie pracy z drewnem. Tomasz Walczak z Hebel Art zaprosi uczestników do udziału w warsztatach snycerskich. W swojej pracowni na Pogórzu Izerskim wykonuje z litego drewna i metalu przedmioty użytkowe oraz dekoracyjne, między innymi deski, drewniane noże, figurki, misy, wieszaki i niewielkie meble. Podczas wydarzenia uczestnicy będą mogli nie tylko przyjrzeć się jego pracy, ale także samodzielnie spróbować swoich sił w snycerstwie.

Beniamin Ziobro, znany jako Wióry lecą BZ, zaprezentuje tradycyjne drewniane sufity i stropy śląskie. Specjalizuje się w ciesielstwie oraz renowacji domów przysłupowych. Jego zainteresowanie ratowaniem takich obiektów rozpoczęło się od własnego domu w Bogatyni, który po powodzi musiał zostać rozebrany. Zamiast dopuścić do jego całkowitego zniknięcia, przeniósł budynek w inne miejsce i podjął się jego odbudowy. Od kilkunastu lat pracuje przy zabytkowych konstrukcjach drewnianych, wykonując i odtwarzając między innymi historyczne stropy, więźby oraz elementy domów przysłupowych. Na Bulwarach pokaże, jak powstawały tradycyjne śląskie konstrukcje i czym różniły się od współczesnych rozwiązań.

Przy kolejnym stanowisku Jacek Szatkowski zaprezentuje pracę stolarza i renowatora. Zajmuje się projektowaniem, wykonywaniem oraz odtwarzaniem drewnianych elementów konstrukcyjnych i wyposażenia – od stołów i schodów po większe konstrukcje. W swojej pracy zestawia dawne techniki z możliwościami współczesnego warsztatu, w tym technologią CNC. Uczestnicy będą mogli zobaczyć z bliska proces pracy z drewnem i sposób, w jaki tradycyjne umiejętności mogą być wykorzystywane przy użyciu nowoczesnych narzędzi.

Organizatorzy przygotowali również program dla najmłodszych. W Strefie Dzieci powstanie „Wioska Ruinersów”, którą młodzi uczestnicy będą wspólnie projektować i budować. Do dyspozycji będą modele domów przysłupowych przygotowane dzięki gospodarzom Chatki Zimorodka w Proboszczowie, a także modele opracowane przez Urząd Miasta i Gminy Bogatynia w ramach projektu „Modelowa Bogatynia”. Dzieci będą mogły układać poszczególne elementy, planować zabudowę i tworzyć własną makietę. Strefa dla młodych Ruinersów rozpocznie działalność już o godz. 10:00.

Program Fundacji Ruinersi łączy więc wykłady dotyczące architektury i konstrukcji z bezpośrednim kontaktem z drewnem. Uczestnicy będą mogli poznać sposoby rozpoznawania i ratowania starych budynków, zobaczyć pracę cieśli, stolarza i snycerza, spróbować tradycyjnego rzemiosła oraz porozmawiać z osobami, które na co dzień zajmują się drewnianym dziedzictwem.

Strefa Ruinersów na Lwóweckich Bulwarach będzie dostępna od godz. 10:00. Część wykładowa w siedzibie Nadleśnictwa Lwówek Śląski rozpocznie się o godz. 13:00, zaraz po oficjalnej inauguracji Darów Lasu.