1 godzina temu
Zaczęły się ferie zimowe, a na dworcach uzbrojeni funkcjonariusze z karabinami maszynowymi. Niektórzy, szczególnie zagraniczni pasażerowie są zaskoczeni widokiem patroli i wzmożonymi kontrolami bagażu. To pokłosie decyzji premiera Donalda Tuska, który wprowadził trzeci stopień alarmowy CHARLIE na kluczowych trasach kolejowych. Zarządzenie potrwa aż do 28 lutego 2026 r. Powód? Dwa akty dywersji na linii Warszawa-Lublin.
Zdjęcie poglądowe. Fot. Warszawa w Pigułce
Dywersja pod Warszawą – rząd potwierdza ataki
Rząd oficjalnie potwierdził, iż podwyższenie stopnia alarmowego jest bezpośrednią reakcją na dwa akty dywersji na infrastrukturę kolejową. Incydenty miały miejsce na odcinku między Warszawą a Lublinem. To zmienia postać rzeczy – nie mówimy już o potencjalnym zagrożeniu, ale o realnych atakach na polską infrastrukturę krytyczną.
Kolej, która na co dzień służy milionom Polaków do dojazdów do pracy i szkoły, stała się celem działań sabotażowych. Służby, w tym ABW i Policja, otrzymały jasny sygnał: infrastruktura musi być chroniona za wszelką cenę.
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów poinformowała, iż zarządzenie weszło w życie natychmiastowo. Tak długi horyzont czasowy (ponad 3 miesiące) świadczy o tym, iż służby spodziewają się długotrwałego zagrożenia, a nie jednorazowego incydentu.
PKP i linia szerokotorowa – kręgosłup transportowy kraju
Zarządzenie dotyczy wybranych linii kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe oraz PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa (LHS). To nie przypadkowy wybór. Te trasy stanowią kręgosłup transportowy Polski, a w obecnej sytuacji geopolitycznej są również najważniejsze dla logistyki wschodniej flanki NATO.
Linia szerokotorowa to strategiczne połączenie ze wschodem, najważniejsze dla transportu towarów, w tym pomocy humanitarnej i wojskowej. Atak na te linie to nie tylko utrudnienia dla pasażera jadącego z Wawra do Śródmieścia. To próba paraliżu państwa.
Na dworcach, mostach kolejowych, wiaduktach i w pobliżu nastawni można spodziewać się widoku uzbrojonych patroli. Służby będą zwracać szczególną uwagę na samochody dostawcze parkujące w pobliżu torowisk, osoby fotografujące infrastrukturę oraz pozostawione pakunki.
CHARLIE to przedostatni stopień – wyżej tylko DELTA
W Polsce obowiązuje 4-stopniowa skala zagrożenia terrorystycznego. Przez większość czasu funkcjonujemy przy stopniu BRAVO (drugim), który jest utrzymywany profilaktycznie. CHARLIE to trzeci, przedostatni stopień w skali. Wyżej jest już tylko DELTA, którą wprowadza się, gdy zdarzenie terrorystyczne już wystąpiło i trwa lub jest nieuchronne.
Wprowadzenie CHARLIE oznacza, iż służby posiadają wiarygodne informacje o planowanych działaniach terrorystycznych lub sabotażowych. W praktyce oznacza to pełną mobilizację.
Dla administracji publicznej i służb mundurowych (Policja, Straż Ochrony Kolei, Straż Graniczna) stopień ten wiąże się z konkretnymi obowiązkami:
- Całodobowe dyżury w urzędach i sztabach kryzysowych – przez 24 godziny na dobę muszą przebywać osoby decyzyjne
- Broń długa dla funkcjonariuszy delegowanych do ochrony obiektów
- Wzmożone kontrole pojazdów, osób i budynków w strefach zagrożonych
- Sprawdzanie dostępności miejsc ewakuacji ludności
Uzbrojeni patrole i kontrole bagażu – nowa rzeczywistość
Na pozostałym obszarze kraju przez cały czas obowiązuje stopień BRAVO oraz BRAVO-CRP (dotyczący cyberprzestrzeni). Mamy więc do czynienia z sytuacją hybrydową – fizyczną ochroną kolei na poziomie bardzo wysokim oraz podwyższoną czujnością w internecie.
Dla przeciętnego pasażera wprowadzenie stopnia CHARLIE nie wiąże się z ograniczeniem swobód obywatelskich. Nie zostaną wprowadzone godziny policyjne ani zakazy przemieszczania się. Jednak trzeba być przygotowanym na pewne zmiany:
Częstsze legitymowanie – jeżeli zachowanie wyda się służbom nietypowe, można zostać poproszonym o dokumenty. Kontrola bagażu – służby mogą chcieć sprawdzić zawartość torby lub plecaka, zwłaszcza jeżeli jest duży i pozostawiony bez opieki. Widok broni – na dworcach w Warszawie i innych miastach pojawią się funkcjonariusze z bronią maszynową.
Wielu pasażerów, zwłaszcza w okresie ferii zimowych, może być zaskoczonych widokiem uzbrojonych funkcjonariuszy na dworcach. Rodziny z dziećmi jadące w góry lub rodzice odbierający pociechy po wyjazdach klasowych nagle zastają obraz jak z filmu akcji – patrole z karabinami maszynowymi, wzmożone kontrole, napięta atmosfera. To nie zbieg okoliczności ani ćwiczenia. To bezpośredni skutek wprowadzenia stopnia CHARLIE, który obowiązuje właśnie w szczycie sezonu podróży.
Paradoksalnie, na dworcach będzie teraz najbezpieczniej, ponieważ liczba patroli drastycznie wzrośnie.
System ALFA-BRAVO-CHARLIE-DELTA – jak działa ochrona
Ustawa o działaniach antyterrorystycznych precyzyjnie definiuje 4 poziomy zagrożenia:
- ALFA (1. stopień) – sygnał ogólnego ostrzeżenia. Wprowadza się go, gdy informacje o zagrożeniu są trudne do potwierdzenia, ale nie można ich zignorować.
- BRAVO (2. stopień) – w tej chwili w całym kraju poza koleją. Zagrożenie jest zwiększone i przewidywalne, ale cel ataku nie jest znany.
- CHARLIE (3. stopień) – w tej chwili na kolei. Zaistniało zdarzenie potwierdzające zagrożenie lub uzyskano wiarygodne informacje o planowanym ataku. Procedury bezpieczeństwa mają fizycznie uniemożliwić terrorystom działanie.
- DELTA (4. stopień) – stan najwyższy. Wprowadzany, gdy atak trwa, właśnie się wydarzył lub mamy pewność, iż za chwilę nastąpi w konkretnym miejscu. Pełna mobilizacja wszystkich zasobów państwa.
Co to znaczy dla czytelnika
Jeśli podróżujesz pociągiem – nie rezygnuj z podróży. Wprowadzenie stopnia CHARLIE ma właśnie zapewnić bezpieczeństwo. Bądź jednak przygotowany na kontrole i traktuj je ze zrozumieniem.
Reaguj na „bagaże widmo” – jeżeli widzisz plecak, torbę czy walizkę stojącą samotnie na peronie lub w hali dworcowej, nie dotykaj jej. Natychmiast powiadom patrol SOK, Policji lub pracownika kolei. jeżeli nikogo nie ma w pobliżu, dzwoń na 112.
Zgłaszaj nietypowe zachowania – widzisz kogoś, kto nerwowo obserwuje kamery monitoringu, robi zdjęcia elementom technicznym torowiska (zwrotnice, mosty) lub próbuje wejść w miejsca „Wstęp wzbroniony”? Zgłoś to służbom.
Słuchaj komunikatów – w razie ogłoszenia alarmu na dworcu, bezwzględnie stosuj się do poleceń. choćby jeżeli wydaje się, iż to „tylko próbna ewakuacja”, traktuj ją poważnie.
Samochody przy torach – jeżeli mieszkasz w pobliżu linii kolejowej i widzisz obce samochody (zwłaszcza dostawcze) zaparkowane w nietypowych miejscach tuż przy nasypie, powiadom policję.
Miej przy sobie dokumenty – legitymowania będą częstsze. Nie zostawiaj bagażu bez opieki – choćby na chwilę. Przyjdź na dworzec wcześniej – kontrole mogą wydłużyć czas odprawy. Zachowaj spokój – widok uzbrojonych funkcjonariuszy to element procedury odstraszania, nie powód do paniki.
Bezpieczeństwo to gra zespołowa. Służby robią swoje, ale nasza codzienna uwaga jest pierwszą linią obrony. Nie bójmy się dzwonić na 112, gdy coś nas zaniepokoi. Lepiej wezwać patrol do pozostawionej torby z zakupami, niż zignorować realne zagrożenie.
W obliczu stopnia CHARLIE zasada „widzisz – reaguj” nabiera kluczowego znaczenia. Każda informacja od obywateli może udaremnić kolejny atak na infrastrukturę krytyczną. To nie paranoja, to rozsądna czujność w czasach, gdy kolej stała się celem sabotażu.
